We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLNieuws.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

09 september 2017 19:05

Krijgen we referendum over tapwet? Nu al 40.000 handtekeningen

Krijgen we referendum over tapwet? Nu al 40.000 handtekeningen
De initiatiefnemers van het referendum. Foto: Annelene Schulze.

Vijf Amsterdamse studenten hebben binnen een week al 40.000 handtekeningen verzameld voor een referendum over een nieuwe AIVD-wet. Deze zogenoemde tapwet moet geheime diensten meer bevoegdheden geven, maar volgens de studenten is er sprake van privacyschending. "Gewone burgers worden de dupe."

Na het Oekraïne-referendum hangt een nieuw raadgevend referendum in de lucht. Als vijf Amsterdamse studenten uiterlijk half oktober 300.000 handtekeningen hebben verzameld, dan kunnen we naar de stembus voor een nieuwe wet die geheime diensten in ons land meer bevoegdheden geeft: de nieuwe tapwet.

De Eerste en Tweede Kamer zijn al akkoord met de wet, die komend jaar in zou moeten gaan. Met een raadgevend referendum kunnen burgers hun mening geven over de wet. Het is vervolgens aan het parlement om de uitslag te volgen of niet. 

Wat houdt de wet in?

Wat houdt de nieuwe tapwet in? Nu mogen diensten al tappen en afluisteren, maar alleen 'gericht'. Straks mag dat op grotere schaal, 'ongericht'. De diensten verzamelen dan data, die ze opslaan, doorzoeken en bewaren. Voor elke stap moet een commissie van rechters en experts toestemming geven, net als de minister.

Wat er getapt en afgeluisterd mag worden? Datacommunicatie tussen Irak en Nederland bijvoorbeeld, maar het kan ook een wijk of een straat in Nederland zijn. Diensten krijgen ook meer bevoegdheden om in te breken in computers. Ook in computers van onschuldigen, als de AIVD daarmee toegang krijgt tot communicatie van een doelwit.


Nina Boelsums

Inbreuk op onze privacy

Joran van Apeldoorn is initiatiefnemer van het referendum over de sleepwet. Hij vindt dat de wet onze privacy schendt. "Door deze wet kunnen inlichtingendiensten een sleepnet uitgooien. Net als tijdens het vissen, kan alles maar opgevangen worden. En de gegevens worden allemaal bewaard, in de hoop dat er misschien wat tussen zit. Dus ook een hele hoop gegevens van onschuldige burgers."

Mede-initiatiefnemer Nina Boelsums vult aan: "Als ik op mijn telefoon of laptop zit, heb ik gevoel dat er iemand mee kan kijken. Het beperkt met in mijn identiteit en de dingen waarover ik nadenk en me in wil zetten. Omdat ik de hele tijd weet dat ergens al die data worden opgeslagen."

Natuurlijk is de studente voor het opsporen van terroristen, maar ze denkt niet dat ze ook daadwerkelijk sneller opgespoord kunnen worden door de nieuwe wet. "Tijdens het aftappen worden zoveel gegevens binnen gehaald. Het is zoeken naar een speld in de hooiberg."

En de AIVD?

Bij de AIVD zijn ze een tikkeltje bezorgd over het referendum. Volgens de AIVD is het belangrijk dat de nieuwe wet er komt. De huidige wet stamt uit 2002  en is verouderd. Door de digitale revolutie is, in het belang van de nationale veiligheid, modernisering van de bestaande wetgeving over afluisteren en aftappen noodzakelijk.

"Als die nieuwe bevoegdheden er niet komen kunnen we niet in dezelfde stap lopen met de mensen die onze nationale veiligheid bedreigen. En dat is niet wat je zou willen van een dienst om de democratische rechtsorde te beschermen", stelt Rob Bertholee, hoofd van de AIVD.

De aftap-wet in het kort

Wat? Een herziening van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten uit 2002 (Wiv).
Wanneer? Er wordt al jaren aan deze herziening gewerkt, en de wet moet volgend jaar van kracht worden.

Waarom? Het kabinet vindt dat de AIVD meer bevoegdheden moet krijgen om terrorisme te bestrijden.
​Wat is er op tegen? Er wordt gevreesd dat onschuldige burgers massaal in de gaten worden gehouden.

Wat mag de AIVD straks?
De geheime dienst mag het internet al aftappen, maar alleen door één tap per apparaat te plaatsen. Met de nieuwe Wiv wordt het mogelijk om grote hoeveelheden data in één keer te onderscheppen. 

Voorbeeld 1: In een Amsterdamse wijk schuilt een terrorismeverdachte. De AIVD tapt al het internetverkeer in deze wijk af om te kijken of ze informatie over de verdachte kunnen vinden.
Voorbeeld 2: De AIVD wil alle communicatie vanuit Nederland naar Syrië onderscheppen en analyseren op mogelijke terroristische motieven

Het gaat aanvankelijk om het verzamelen van metadata, zoals met wie je communiceert, waar je bent en welke sites je bezoekt. Metadata geven een gedetailleerd beeld van iemands leven. Als er iets opvallends wordt gezien, kan de AIVD besluiten om nader onderzoek te doen.

Om data op grote schaal te af te tappen, moet de AIVD wel elke keer om toestemming vragen aan een nieuwe toetsingscommissie, die bestaat uit rechters en technici.

Topnieuws