Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

25 september 2017 14:34

Ex-Kamerlid kraakt VVD-cultuur: 'Je wordt monddood gemaakt en moet doen wat leiding wil'

De VVD doet de democratie geweld aan door Kamerleden geen enkele ruimte te geven zichzelf te ontwikkelen. Dat zegt voormalig VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes in een interview over haar boek. Premier Rutte wil er niet op reageren. Halbe Zijlstra wél: "Wie is Ybeltje?"

Na Sharon Gesthuizen (SP) doet weer een oud-Kamerlid een boekje open over haar partij. Morgen verschijnt het boek 'Voorlichting loopt met u mee tot het ravijn' van Ybeltje Berckmoes (50).

RTL Nieuws sprak het misschien wel minst bekende Kamerlid en las haar boek. "Je werd gewoon monddood gemaakt en moest precies doen wat de leiding wilde", concludeert ze.

In het gareel lopen

Ybeltje Berckmoes zat ​van november 2011 tot maart 2017 ​in de Kamer voor de VVD en trad in die periode nooit op de voorgrond. Dat kon volgens haar ook niet, omdat iedereen bij fractieleider Halbe Zijlstra in het gareel moest lopen. "Deed je dat niet, dan namen ze je gewoon je portefeuille af."

Dat ondervond Berckmoes aan den lijve, zegt ze. Ze had de portefeuille defensiepersoneel en werd geconfronteerd met het 160 miljoen euro kostende plan om de mariniers uit Doorn naar Vlissingen te laten verhuizen. "Dat vond ik een raar en duur plan. Dat kon ook anders." Ze heeft dat toenmalig minister van Defensie Hans Hillen ook gezegd. "Maar dat werd me niet in dank afgenomen. De verhuizing van de mariniers was een cadeautje voor de vertrekkende commissaris van de koningin in Zeeland, Karla Peijs, net als Hillen van het CDA. Ik vond dat dit niet kon en dus is mij de defensieportefeuille afgenomen. Zo doen ze dat bij de VVD als mensen een andere mening hebben."

Ze schrijft verder in haar boek dat ze bij alles toestemming moest vragen bij de afdeling voorlichting: "Bij verzoeken om interviews kreeg ik te horen: 'Beter niet doen.' Meestal zei ik toch maar dingen waar ze niet blij mee waren. Bijvoorbeeld dingen die ik echt vond."  


Halbe Zijlstra springt over een hek, onderweg naar de formatiebesprekingen. (Foto ANP)

Toonbeeld van geheimzinnigheid

Haar VVD-lidmaatschap heeft Berckmoes begin dit jaar opgezegd. Ze zegt nu dat ze zich al die tijd in Den Haag oprecht heeft verbaasd over de manier waarop de grootste partij van Nederland functioneerde. "De partijleiding en ook de afdeling voorlichting maken de dienst uit en willen dat iedereen in het gareel loopt. Je moet je naar voren laten schuiven in dat schaakspel. Als VVD-Kamerlid ben ik mislukt omdat ik niet aan die structuur wilde meewerken."

Ze schrijft: "De gesloten fractiekamer van de VVD was voor de buitenwereld het toonbeeld van geheimzinnigheid en leek het centrum van de macht. Wat binnen de fractiekamer werd besproken, moest binnen de fractiekamer blijven. Het was één en al paranoia en geheimzinnigdoenerij."

Lijsttrekkerschap Rutte

Volgens Berckmoes werd de fractie nergens om gevraagd. Ze haalt daarbij het voorbeeld aan dat Mark Rutte zich opnieuw kandidaat stelt voor het lijsttrekkerschap. Dat werd meegedeeld met de volgende sms van de ambtelijk secretaris: 'Dag allemaal, zojuist is bekendgemaakt dat ik graag doorga als lijsttrekker van de VVD. Morgen in De Telegraaf vertel ik er alles over. Groeten! Mark.'

Over Rutte doet Berckmoes nog een andere opmerkelijke openbaring. Ze sprak met hem eens over de liefde: "Mark sloeg helemaal dicht bij dat woord liefde. Ik zag hem verstarren. Hij zei: 'Liefde, daar zie ik alleen maar ellende van in mijn omgeving'."


Berckmoes tijdens haar beëdiging in 2012. (Foto ANP)

Niet geschikt

Berckmoes snapt dat er enige fractiediscipline moet zijn bij een partij als de VVD, omdat het nu eenmaal een regeringspartij is. "Maar daarbinnen zit ruimte, en zelfs die krijg je niet. Natuurlijk snap ik dat je het kabinet moet steunen, maar dan hoef je nog geen jaknikker te zijn. Ik ben in dat opzicht altijd loyaal gebleven. Ik had het kabinet kunnen laten vallen, want in de laatste maanden waren PvdA en VVD de meerderheid kwijt. Maar ik heb dat bewust niet gedaan."

Fractieleider Halbe Zijlstra heeft haar in 2013 ronduit meegedeeld dat ze niet geschikt was voor de politiek, zegt ze. "Hoe ben jij in godsnaam in de Tweede Kamer terechtgekomen?", luidde de openingszin van het functioneringsgesprek dat ze met Zijlstra had. Ze vindt het bijna een eer dat hij tot die conclusie kwam. "De politiek zoals die binnen de VVD wordt bedreven, is mijn wereld ook niet." 

Bestuursfunctie

Berckmoes heeft nu een bestuursfunctie in haar regio en geeft organisatieadviezen. Ze had ook burgemeester van een kleine gemeente kunnen worden, schrijft ze in haar boek. Dat was haar aangeboden als ze in het gareel zou lopen.

"De baantjesmachine werkte als gunfactor. Je kon altijd blijven hopen dat er later nog iets voor je in het vat zat. En daarom hield je je gedeisd."

Wat zegt Frits Wester?

Volgens politiek commentator Frits Wester heeft iedere middelgrote en grote fractie frontbenchers en backbenchers. "Deze laatste groep politici speelt op de achtergrond een belangrijke rol vanwege hun deskundigheid. Ybeltje Berckmoes hoort bij die club, maar van die deskundigheid heb ik nooit iets gemerkt."

Wester vervolgt: "Wat zij nu doet, is de frustratie dat zij is mislukt als Kamerlid van haar afschrijven. Dat mag, maar dat had zij beter in een dagboek kunnen doen. De enige, echt grote fout die ze de VVD mag verwijten, is dat de scoutingcommissie van de partij haar selecteerde voor het Kamerlidmaatschap. Want, met alle kwaliteiten die ze mogelijk heeft: het lidmaatschap van de Kamer was niets voor haar." 

Meer op rtlnieuws.nl
SP-leider fel over boek Gesthuizen: 'Uit op beschadiging'

Topnieuws