Enquête woningcorporaties

Laat de schurken niet wegkomen met 'sorry'

07 juni 2014 11:28

Na drie dagen van openbare verhoren weten we het eigenlijk al: woningcorporaties hebben er een puinhoop van gemaakt. Met het geld van huurders – meestal mensen die niet over een rijk gevulde portemonnee beschikken – zijn idiote projecten bekostigd die weinig te maken hebben met de doelstelling van een woningcorporatie. Een woningbouwvereniging hoort (sociale) huurwoningen te bouwen en te onderhouden. Dat is het, en meer niet.

Maar nadat de overheid zo’n twintig jaar geleden de corporaties meer vrijheid gaf, zijn de bestuurders verworden tot vastgoedspeculanten. En niet van het slimste soort, gezien de enorme verliezen die zijn geleden. De goeden niet te na gesproken; er zijn nog altijd meer dan voldoende bestuurders die hun verantwoordelijkheid wél nemen en zorgvuldig omgaan met het geld van huurders.

ZIE OOK: Strop van tientallen miljoenen voor woningcorporaties

"Schoenmaker blijf bij je leest"

Het zijn de rotte appels in de kist die het eerst opvallen. Dat geeft wellicht een vertekend beeld, maar dat ontslaat de overheid niet van de taak om die rotte appels te verwijderen. De parlementaire enquête naar het stelsel en de werkwijze van woningcorporaties is de eerste stap om dat te realiseren. En het is hoognodig.

Want wie komt er nou bij zijn volle verstand op het idee om een cruiseschip aan te schaffen als huisvestingsobject? Schoenmaker blijf bij je leest; als je geen verstand hebt van schepen, bemoei je er dan ook niet mee. Het project was van meet af aan tot mislukken gedoemd. De aanschafprijs viel nog mee, maar toen de nieuwe eigenaren het schip in Griekenland gingen bekijken, schrokken ze zich rot. Opknappen, asbest verwijderen, het zou handenvol geld gaan kosten.

Op enig moment werkten meer dan duizend mensen op de SS Rotterdam om het schip voor zijn nieuwe taak gereed te maken. Het idee van huisvesting was inmiddels al van de baan; het schip zou wellicht als hotel en congrescentrum kunnen worden gebruikt. Maar de kosten, ondertussen opgelopen van 25 miljoen naar meer dan 250 miljoen, zouden nooit kunnen worden terugverdiend. Hooguit als van het schip een casino zou worden gemaakt, maar daarvoor zouden de eigenaren nooit een vergunning krijgen. En dan nog. Een getuige rekende de enquêtecommissie voor dat bezoekers van zo’n casino de hele dag door champagne en kaviaar zouden moeten bestellen om uit de kosten te komen.

"Hij, Hubert Möllenkamp, een zonnekoning?"

Uiteindelijk is het schip verkocht. Niet voor 400 miljoen, zoals de eigenaren hoopten, maar voor 30 miljoen. Huurders hebben moeten bloeden om het verlies te dragen; er was geen geld voor nieuwe woningen, geen geld voor noodzakelijk onderhoud, geen geld voor renovatie. De enigen die een beetje voordeel van de SS Rotterdam hebben, zijn de bewoners van Katendrecht. Het schip is een attractie waarvan de wijk de vruchten plukt.

Dat geldt niet voor de huurders van Rochdale, de Amsterdamse woningcorporatie, die een zonnekoning als topman had. Ach nee, de man in kwestie herkent zich absoluut niet in dat beeld. Hij, Hubert Möllenkamp, een zonnekoning? Toch niet omdat hij in een Maserati reed? Dat vond hij gewoon een mooie auto. Kostte Rochdale wel 8500 euro per maand, ex btw. De huurders mochten dat bedrag ophoesten.

Pas toen het personeel begon te klagen dat een Maserati niet echt goed was voor de beeldvorming, werd de auto van de hand gedaan. Maar Möllenkamp bleef er wel in rijden. Volgens de regels mocht hij 12000 kilometer per jaar privé rijden, op kosten van de zaak. Het zal niet verbazen dat de man uiteindelijk is geschorst, ontslagen en strafrechtelijk vervolgd wordt op verdenking van fraude, zelfverrijking en omkoping.

De enquêtecommissie is de stal aan het uitmesten; corporaties zullen straks weer aan banden worden gelegd. Dat is niet genoeg. De schuldigen aan het misbruik, zij die uit pure hebzucht hebben gehandeld, mogen er niet met een sorry vanaf komen.

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.