Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

12 april 2018 19:15

Beladen bezoek Blok aan Rusland: geen belerend vingertje en vergeet de wodka niet

Niet bang zijn, niets toezeggen en vergeet het glaasje wodka niet. Stef Blok gaat voor het eerst naar Moskou. We vroegen twee deskundigen wat de minister van Buitenlandse Zaken wel en zeker niet moet doen.

MH17. Sancties. Weggestuurde diplomaten vanwege de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal. En een dreigend conflict tussen de VS en Rusland in Syrië. 

Er zijn weleens makkelijkere momenten geweest voor het eerste bezoek van een Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken aan Moskou. Zeker omdat ze daar Halbe Zijlstra, de voorganger van Blok, niet vergeten zullen zijn, en dan vooral de reden van zijn vertrek: de leugen over de ontmoeting met president Vladimir Poetin, het datsjadebacle. 

Dit wil Blok bereiken

Blok zei vanmiddag dat hij 'in ieder geval de contacten met Rusland open wil houden'. De belangrijkste gespreksonderwerpen zijn de oorlog in Syrië en het MH17-onderzoek. "Ik wil nog een keer benadrukken bij mijn Russische collega dat het van groot belang is dat alle landen, ook Rusland, meewerken aan de vervolging van de daders."

Blok benadrukte dat hij het ook over Syrië gaat hebben. "De situatie in Syrië is dramatisch. Rusland speelt daar een heel belangrijke rol, vaak een heel negatieve rol. Ik wil hem dus echt vragen een bijdrage te leveren aan vrede en een staakt-het-vuren mogelijk te maken."

Een geduchte tegenstander

Om dat voor elkaar te krijgen moet Blok morgen in gesprek met Sergej Lavrov, die al 14 jaar de minister van Buitenlandse Zaken van Rusland is. Lavrov is een zeer geduchte tegenstander, zegt Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken. "Hij is één van de beste ministers van Buitenlandse Zaken die ik heb meegemaakt. Hij is buitengewoon handig en bekwaam."

Bot ontmoette Lavrov voor het eerst bij een lunch in Den Haag. Inhoudelijk was Bot goed voorbereid, maar hij was wel wat cruciaals vergeten. "Lavrov keek om zich heen en merkte snedig op dat de tafel goed gedekt was, maar dat er wel een glaasje ontbrak. Toen ben ik naar de hotelmanager gegaan om een mooie fles wodka en glaasjes te regelen."


 Bot ontmoette zijn Russische collega Lavrov in 2014 Den Haag.  Bot trad toen op als voorzitter van de raad van ministers van de Europese Unie. Foto: ANP. 

Het blijft niet gezellig

Een luchtig praatje maken met de Rus is makkelijk, zegt Bot. Je hebt snel goed contact en hij maakt grapjes, ook over wat er misschien niet zo goed gaat tussen de landen. Maar als het echte onderhandelen begint, is die gezelligheid snel voorbij, benadrukt de oud-minister. 

"Vergis je niet, als het om de inhoud gaat, is hij hard en hij kent zijn dossiers van A tot Z," zegt Bot. "Hij heeft voor alles argumenten klaar en hij staat nooit met zijn mond vol tanden."

Wat te doen

Wat moet Blok doen? De eerste tip van Bot ligt voor de hand: goed voorbereiden, weet wat je wilt. Verder is zeker belangrijk zelfvertrouwen uit te stralen. "Je moet niet bang zijn, en als je dat wel bent het in ieder geval niet tonen. Maar ik denk Blok dat wel kan. Als onderhandelaar heeft hij zijn sporen verdiend. Hij laat zich niet snel het kaas van het brood eten."

Onderhandelen met Rusland is wel wat anders dan een onderhandeling in Den Haag, weet Ruslandkenner Marcel de Haas van de Universiteit van Haifa. "Wij in het Westen, en vooral in Nederland, geloven in lange overleggen en het poldermodel. Het Russische uitgangspunt voor zo'n onderhandeling is heel anders: wij zijn een wereldmacht en de rest heeft te luisteren."

Marcel de Haas (rechts) met Lavrov

Geen hoge toon

Hoe moet Blok daar meer om gaan? In ieder geval niet door op hoge toon allerlei eisen op tafel te leggen, zegt De Haas. "De Britten, Duitsers en Fransen, daar gaat het de Russen om binnen Europa. Nederland stelt niets voor. Als Nederland de belerende vinger opsteekt dan wordt de relatie met Rusland alleen maar slechter. Dan zeggen ze: wij zijn een wereldmacht. Wie denk jij dat je bent om ons de les te lezen."

De Haas adviseert Blok daarom om de Russen vooral veel te laten praten. "Dan kun je de boel aanhoren en het Nederlandse standpunt uitleggen. Je moet je natuurlijk niet omver laten blazen en uit een soort van beleefdheid instemmen met bepaalde standpunten. Blijf gewoon rustig en zeg: ik begrijp uw standpunt, maar daar zijn we het totaal niet mee eens."  

Lavrov en de Russische president Poetin. Foto: AFP. 

Heeft het zin? 

Heeft het dan zin om te gaan? Bot is erg blij met het bezoek: de banden met Rusland zijn nu slecht, en dat is niet goed voor de Nederlandse belangen in Rusland. En hij denkt ook dat Blok concreet resultaat kan boeken. Lavrov zal nooit toegeven dat Rusland iets fout heeft gedaan, maar hij luistert wel en zal volgens Bot bereid kunnen zijn om meer medewerking te geven aan het MH17-onderzoek. 

De Haas is een stuk sceptischer. Lavrov zal volgens hem zeker niet meer medewerking aan het MH17-onderzoek toezeggen. "Dat er gesproken wordt is goed, maar dat is het ook: het is een beleefdheidsbezoek. Blok moet er vooral voor zorgen dat hij geen fouten maakt."  

Syrische kinderen van 7 na 7 jaar oorlog in Syrië

De oorlog in Syrië staat op de agenda bij het bezoek aan Rusland. De oorlog daar duurt nu al zeven jaar. Chris de Bode maakte in een vluchtelingenkamp portretten van Syrische kinderen die even oud zijn als de oorlog nu duurt.

Meer op rtlnieuws.nl:

Topnieuws