Nederland

Reconstructie: zo klapte de formatie met GroenLinks

12 juni 2017 23:08 Aangepast: 13 juni 2017 21:12
Rutte en Klaver tijdens de onderhandelingen Beeld © ANP

Hoe zagen de laatste momenten van de formatieronde er uit én waarom klapte het op het laatste moment toch nog met GroenLinks? Een reconstructie.

Het is dinsdagavond 6 juni als Mark Rutte na drie uur praten het huis van informateur Herman Tjeenk Willink verlaat. In deze ronde van de formatie moet allereerst bezien worden of de breuk met GroenLinks kan worden gelijmd, vinden beide mannen.

Is het eigenlijk erg dat de formatie zo lang duurt?

 

Rutte besloot al eerder het voortouw te nemen en praat de volgende dag weer eens met GroenLinks-leider Jesse Klaver. Enige onderwerp van gesprek: mag Nederland meedoen aan het sluiten van deals over de vluchtelingen zoals die met Turkije zijn gesloten?

Negen uur praten

Klaver wil daar maar niet aan. En inmiddels heeft Rutte er negen (!) uur praten met de GroenLinks-voorman opzitten. Hij kon dat doen omdat zowel CDA-voorman Buma als D66-leider Pechtold de VVD-premier het mandaat hadden gegeven alleen met Klaver te onderhandelen. Maar al dat praten leidde dus tot niks, zo moesten de hoofdrolspelers woensdag vaststellen. "Het was een stand-still", zegt een betrokkene.

En dus kwamen de mannen op donderdag op het Catshuis bijeen met informateur Tjeenk Willink om conclusies te trekken. Daar lag inmiddels een notitie op tafel van een top- diplomaat die klip en klaar vaststelde dat deals zoals de EU die met Turkije sloot over de opvang en herverdeling van vluchtelingen juridisch en rechtsstatelijk klopten.

Thumbnail

'Niet in strijd'

Die notitie bevestigde wat VVD, CDA en D66 al langer wisten: een door de fractiespecialisten van D66 en VVD (Sjoerdsma en Azmani) geschreven notitie over een toekomstig vluchtelingenbeleid is niet in strijd met het VN vluchtelingenverdrag.

De bevindingen van de topdiplomaat worden die dag uit en te na besproken door de onderhandelaars. Aan het eind van de dag meldt Klaver: "Okee, ik neem deze hobbel." Binnen GroenLinks bezweren betrokkenen dat hij dat niet heeft gezegd. Desalniettemin houden anderen vol dat Klaver dat wel degelijk heeft gezegd en dat de aanwezigen in het Catshuis licht verbijsterd over de opmerking, maar natuurlijk overheerste de opluchting.

Klaver stelt voor dat hij de notitie een beetje bewerkt, een paar zinnetjes zal veranderen en er dan de volgende dag op terug zal komen. 

Thumbnail

'Terug-onderhandelen'

Het is afgelopen vrijdag. Klaver gaat bij VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra langs. Zijlstra slaat steil achterover van de 'paar zinnetjes' die Klaver heeft gewijzigd. GroenLinks eist opeens dat Nederland, naast de reguliere instroom van vluchtelingen, jaarlijks tussen de 5000 en 25.000 vluchtelingen extra zal opnemen. Het principe van het verplicht opnemen van vluchtelingen had de partij in een eerder stadium van de formatie ook op tafel gelegd, maar toen was dat meteen door de andere drie partijen van tafel geveegd.

Dat Klaver er nu weer mee kwam wordt gezien als 'terug-onderhandelen.'

Over het weekend heen

Omdat informateur Tjeenk Willink deze aanvullende eisen van GroenLinks nog niet kent, wordt besloten later op de vrijdag gezamenlijk op het Catshuis bijeen te komen. Daar wordt besloten om de zaak niet op de spits te drijven en het over het weekend heen te tillen. Groot is de opluchting als zondagavond Klaver aan zijn collega’s laat weten dat hij nieuwe eisen over het aantal op te nemen van vluchtelingen laat vallen.

Als de mannen echter op maandag weer bijeenkomen meldt Klaver volgens ingewijden dat hij het principe van de Turkije-deal, de hobbel waar hij vier dagen eerder overheen stapte, toch niet kan nemen. "En toen werd het duwen en trekken”, zegt een betrokkene. VVD, CDA en D66 voelen zich door Klaver in hun hemd gezet. "Hij heeft met ons lopen spelen", zegt een van hen.

En daardoor was het opkomend vertrouwen tussen de vier onderhandelaars als sneeuw voor de zon verdwenen. En viel de basis weg voor een succesvolle coalitie van VVD, CDA, D66 en GroenLinks.

Video: Klaver krijgt de schuld, maar is dat terecht?

 

Meer op rtlnieuws.nl
Formatiepoging D66, GroenLinks, CDA en VVD geklapt

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore