Nederland

Wilders wil referenda naar Zwitsers model, maar wat houdt dat in?

13 september 2016 19:42 Aangepast: 13 september 2016 20:02
Wilders brengt zijn stem uit tijdens het Oekraïne-referendum Beeld © ANP

De PVV wil een bindend referendum. Vier keer per jaar mogen we dan naar de stembus om ja of nee te zeggen tegen voorstellen. Geert Wilders wil ons zo meer zeggenschap geven. Niks nieuws in Zwitserland, want daar doen ze dat al sinds de 19e eeuw. Maar hoe werkt dat Zwitserse model?

De Zwitsers zijn er maar druk mee. Dit jaar mogen ze op vier momenten naar de stembus voor referenda. Op zo’n dag wordt dan niet gestemd over één onderwerp, maar bijvoorbeeld over vier onderwerpen tegelijk (zoals in februari). De Zwitsers stemden toen tegen een voorstel om criminele buitenlanders uit te zetten. De opkomst bij dit referendum was zo’n 63 procent.

Erg vaak stemmen

Afgelopen juni stemden ze zelfs over vijf onderwerpen tegelijk. Het voorstel voor een basisinkomen van 2250 euro per maand voor iedereen haalde het niet. Zo’n 46 procent van de kiezers nam de moeite om naar de stembus te gaan. 

Daarmee is het voor de Zwitsers nog niet klaar dit jaar, want op 25 september en 27 november zijn er weer referenda. Dat is ook de kritiek op dit systeem, want de Zwitsers moeten wel erg vaak stemmen en de onderwerpen zijn vaak ook ingewikkeld. De opkomst ligt daarom regelmatig rond de veertig procent.

Tekst gaat verder onder de foto

Thumbnail

Kom maar met een voorstel

Al die onderwerpen komen niet vanzelf op de agenda. Een referendum is verplicht bij grondwetswijzigingen of als Zwitserland een internationaal verdrag gaat tekenen. Maar Zwitsers kunnen ook zelf met een voorstel komen.

Voor zo’n volksinitiatief zijn binnen 18 maanden 100.000 handtekeningen nodig. Over bestaande wetten of wijzigingen kan ook worden gestemd. Dan moeten er binnen honderd dagen na publicatie van de wet 50.000 handtekeningen zijn opgehaald. 

Tekst gaat verder onder de foto

Thumbnail

Van kernenergie tot kinderporno

Heel veel verschillende onderwerpen komen aan bod. Referenda gaan bijvoorbeeld over kernenergie, straaljagerherrie, pensioenleeftijd en kinderporno, maar ook over lidmaatschap van de Europese Unie (in 2001 stemden de Zwitsers tegen).

Verder beslisten ze in 2003 dat het leger kleiner moest worden en sinds een referendum in 2009 worden er geen minaretten meer gebouwd op moskeeën. Twee jaar geleden bepaalden de Zwitsers nog dat immigratie uit andere EU-landen beperkt moet worden.

Het associatieverdrag

In ons land hebben we sinds vorig jaar een raadgevend referendum. Op 6 april was de eerste, ingebracht door GeenPeil. Een meerderheid stemde toen tegen (61 procent) het associatieverdrag met Oekraïne. Al is de uitslag van zo’n referendum niet bindend, premier Rutte beloofde de uitslag wel te respecteren. Maar sinds april is er nog weinig gebeurd.

Meer op rtlnieuws.nl:
PVV wil met referendum vier keer per jaar naar de stembus

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore