Politiek

Rutte in EU-toespraak: 'Geen woorden maar daden'

02 maart 2018 14:49 Aangepast: 15 maart 2018 18:27
Mark Rutte. Beeld © ANP

Afspraak is afspraak, het EU-budget moet niet omhoog, en niet meer macht naar Brussel. Dat was de boodschap in de langverwachte toespraak van premier Mark Rutte.

Rutte benadrukte het belang van de EU in zijn Engelse speech van dertien pagina's. Nederland is volgens hem 'onlosmakelijk' met Europa verbonden. Ons land heeft 'een flink deel' van het nationaal inkomen aan de Unie te danken. De EU is volgens hem ook belangrijk voor de veiligheid en het kan een antwoord geven op 'mondiale vraagstukken als klimaatverandering, migratie en de toekomst van de de wereldhandel'.

Niet 'ever closer'

Daarna haastte de premier zich om te zeggen dat de Europese Unie niet steeds meer te zeggen moet krijgen. "Wat de Europese Unie voor mij niet is, is een trein die onvermijdelijk voortraast naar een federale eindbestemming", zei Rutte. En: "We moeten dus niet streven naar die 'ever closer Union', maar naar een steeds perfectere EU."

De premier somde drie uitgangspunten op voor de toekomst van de Europese Unie. Ten eerste zou de Unie zich moeten richten op welvaart, veiligheid en stabiliteit. Ten tweede zou Brussel de lidstaten moeten bedienen en niet andersom. En ten derde moet afspraak afspraak zijn. "De noodzakelijke compromissen gelden voor ons allemaal helemaal, niet alleen de stukjes die thuis het makkelijkst verkopen."

'Negen voorstellen

​Rutte presenteerde negen voorstellen tijdens zijn speech. Dat waren geen nieuwe plannen: het Nederlandse kabinet had deze voorstellen al langer. Bijvoorbeeld een Europese dienstenmarkt en digitale markt. Betere afspraken om crisis in eurozone te voorkomen, nieuw Europees asielstelsel en tempo met klimaatambities Parijs.

Wat opviel was dat Rutte opnieuw een warm pleidooi hield om andere landen te dwingen om te hervormen. Als een land niet hervormt, zou het volgens Rutte minder geld uit EU-begroting moeten krijgen.

Landen moeten van hun eigen kracht uitgaan, benadrukte Rutte ook vaak. "Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende wereldkampioenschap voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het volgende WK. We gaan er als Nederland gewoon zelf zorgen dat we er weer bij zijn in 2022", zei hij bijvoorbeeld. 

Miniatuurvoorbeeld

Rutte bij een EU-bijeenkomst vorige week in Brussel. Foto: AFP.

Terug naar de afspraak

Over de euro zei Rutte dat de EU 'terug naar de afspraak moet dat landen in de eurozone hun eigen begroting en staatsschuld op orde brengen en houden'. "Iedereen houdt zijn eigen huis op orde. En als het echt niet anders kan, helpen goede buren elkaar. Maar dat is de volgorde. Europese fondsen zijn een laatste uitweg, geen eerste hulp."

Rutte herhaalde dat het budget van de EU wat hem betreft niet omhoog zou moeten gaan. Op het gebied van veiligheid, stabiliteit, migratie en klimaatbeleid zou de EU volgens hem wel meer moeten doen. "Omdat het moet. Omdat de noodzaak zich opdringt."

Geen nieuwe plannen

Rutte lanceerde geen wilde vergezichten in zijn toespraak, concludeert politiek verslaggever Fons Lambie. "Dat is precies ook zijn visie op de toekomst van de Europese Unie: kalm aan, niet te snel met allerlei plannen voor de Europese Unie." 

Rutte is op zoek naar bondgenoten in Europa. Hij wil op de rem trappen, maar de nieuwe regering van Duitsland staat welwillender tegenover de EU, en dat geldt ook voor de pro-Europese Franse president Macron. Eerder zei Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Commissie, al dat het EU-budget omhoog zou moeten

Alle ballen op Duitsland

Nu de Britten vertrekken, heeft Rutte afgelopen tijd veel bondgenoten gezocht, zegt Lambie. "Voor deze visie hoopt hij steun te krijgen van landen als Oostenrijk, Zweden, Finland, de Baltische Staten en een paar Oost-Europese landen. Maar zijn belangrijkste doelwit: Duitsland!

Rutte hoopt met de steun van Duitsland de scherpste randjes van de plannen van Juncker en Macron te krijgen. "Daarom houdt hij zijn speech in Berlijn en niet in Nederland. Daarom citeert hij de Duitse bondskanselier Helmut Schmidt in zijn speech. En ook herhaalt hij aan het einde van de speech hét mantra van Angela Merkel: stap voor stap, Schritt fur Schritt.

Meer op rtlnieuws.nl:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`