Nederland

Geheim formeren in luxe, zo deden ze dat in 2007

30 juni 2017 10:45 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18
In 2007 waren de onderhandelingen enkele dagen op landgoed Lauswolt in het Friese Beetsterzwaag

Waarheen gaat informateur Gerrit Zalm zijn partijen 'ontvoeren' als hij ergens buiten Den Haag wil onderhandelen? Bij Marc van Gulick zijn ze van harte welkom. In 2007 werd zijn vijfsterrenlandgoed het hart van de formatie. "Ik heb alles in het diepste geheim voorbereid."

Thumbnail

Het was december 2006 toen landgoeddirecteur Marc van Gulick (foto rechts) een telefoontje kreeg. Er werd een geheime plek gezocht voor de formatiebesprekingen tussen Jan-Peter Balkenende (CDA), Wouter Bos (PvdA) en André Rouvoet (ChristenUnie) en toenmalig informateur Herman Wijffels.

Er was behoefte aan een nieuwe omgeving om de onderhandelingen op gang te krijgen. Het Landgoed Lauswolt in het Friese Beesterzwaag werd als meest geschikt aangewezen.

Een eer

"Informateur Wijffels kende ons landgoed. Hij was hier weleens privé geweest. Het was een enorme eer dat hij op ons landgoed de formatie wilde starten", zegt Van Gulick. Maar er was ook haast geboden. Van Gulick had een paar dagen tijd om zich voor te bereiden op het speciale bezoek. Op maandag 4 januari stonden de onderhandelaars met hun informateur al op de stoep.

Van Gulick: "De onderhandelaars wilden in alle rust en buiten het zicht van de camera's om onderhandelen. Het moest dus allemaal in het geheim. Ik heb de komst van de politici met maar met één medewerker gedeeld. De rest van het personeel wist alleen dat er bijzonder bezoek zou komen."

Thumbnail

De onderhandelde partijen uit 2007 van CDA, PvdA en ChristenUnie.

Speciale tafel

Het speciale koetshuis (uit 1868) van het landgoed werd omgedoopt tot nieuwe plek om te formeren. Speciale beveiligers werden aangerukt. Van Gulick: "Er was één grote wens. Er moest een speciale, ovale tafel komen voor de besprekingen. Die had informateur Wijffels ergens in het land gezien. Een tafel zonder hoeken waarbij iedereen elkaar in de ogen kon kijken."

In het koetshuis zaten verder zeven luxe suites. Iedereen had zijn eigen kamer met alles erop en eraan. Verder konden de onderhandelaars gebruik maken van alle faciliteiten van de rest van het landgoed. "Het eten en drinken hoefde niet te worden aangepast. Er werd gegeten in het restaurant. En ze konden gebruik maken van het zwembad." Of er ook een duik is genomen, weet Van Gulick niet.

En de prijs? "Er werd betaald wat gewone gasten ook moeten betalen."

Thumbnail

Eten wordt gebracht in het Koetshuis waar de onderhandelende partijen zich terugtrekken

Journalisten in de tuin

De plek bleef niet lang geheim. "De volgende ochtend lagen er 70 journalisten in de tuin", zegt Van Gulick. Omdat de onderhandelaars niet met de pers wilden praten, hielden ze zich verstopt in het koetshuis. "Ze hadden zelfs geen zin in het loopje naar het restaurant. Daarom hebben we het eten en drinken sindsdien in het koetshuis geserveerd."

De rest van het hotel werd toen ook dichtgegooid. "We hadden nog een paar reguliere gasten in de rest van het landgoed. Maar nieuwe gasten hebben we niet meer aangenomen."

Diep in de nacht

Van Gulick heeft niet veel met de onderhandelaars en informateur gesproken. "De heren waren heel druk. Ze hebben vier dagen lang tot diep in de nacht onderhandeld."

Naderhand zijn er nog wel eens politici teruggekeerd naar het landgoed. Wie dat zijn geweest, wil Van Gulick vanwege privacy niet zeggen. "Maar dan gewoon ter ontspanning."

Of Van Gulick zijn landgoed weer ter beschikking zou stellen? "Absoluut. Het was prachtig om mee te maken. Als de huidige informateur Gerrit Zalm nog een plek zoekt is hij van harte welkom. Het koetshuis is net gerenoveerd."

Hoe kijkt oud-informateur Herman Wijffels terug op het  uitje naar landgoed Lauswolt?


Thumbnail

Oud-informateur Herman Wijffels vindt het achteraf gezien een 'uitstekend plan' dat hij buiten de deur is gaan onderhandelen: "Ik heb dat heel bewust besloten en binnen vijf weken hadden we een akkoord."

In het najaar van 2006 was de verkiezingsstrijd tussen vooral CDA en PvdA ongekend fel. Het CDA werd de grootste partij, maar toch kwamen beide partijen met de ChristenUnie samen aan de formatietafel te zitten. Die formatie begon op Landgoed Lauswolt in Friesland, ver van Den Haag.

Misverstanden uit de weg geruimd

Wijffels had daar twee redenen voor vertelt hij nu. "Balkenende en Bos hadden hele slechte ervaringen opgedaan in de formatie in 2003. Die informatiegesprekken vonden plaats in een hoekje van het Binnenhof. Iedere dag liepen ze door een haag van journalisten met nietszeggende teksten. Na terugkoppeling in de fracties lekte er toch van alles uit en was er van alles te horen op televisie en te lezen in de krant. Iedere volgende dag moesten er dan eerst allerlei misverstanden uit de weg geruimd worden, voordat ze verder konden gaan met de onderhandelingen."

Die informatie mislukte en de PvdA belandde in de oppositie. Volgens Wijffels kwamen Bos en Balkenende daarom eind 2006 zelf met het verzoek buiten het Binnenhof met de gesprekken te beginnen.  Het werd Beesterzwaag in Friesland.

Goed gevoel aan over gehouden

Wijffels: "Er was een tweede reden waarom ik het een heel goed idee vond. In de campagne hadden beide voormannen scherp tegenover elkaar gestaan waarbij ook veel persoonlijke verwijten waren gemaakt. Normaal wordt door het secretariaat aan het begin van die gesprekken in kaart gebracht waar de overeenkomsten zitten en waar de verschillen. Over die laatste ga je dan praten. Dat leek mij gezien de slechte verhoudingen niet de meest aangewezen route."

"In een soort brainstormsessie heb ik ze eerst gevraagd waarom ze eigenlijk in de politiek zaten en wat ze met het land wilden. Ik heb de duo’s van de verschillende partijen ook bewust uit elkaar gezet aan tafel. Geen partijgenoten naast elkaar. Ik wilde het persoonlijk maken. Daarmee creëer je ontspanning als vertrekpunt. En doordat je samen weg bent en het nog even duurde voordat de pers wist waar we zaten, had het ook iets van een samenzwering. Waarbij ’s avonds aan de bar ook gezamenlijk een biertje gedronken werd en er iets van kameraadschap ontstond. Ik heb er nog steeds een goed gevoel over. Ondanks de grote tegenstellingen waren we in vijf weken klaar."

Meer op rtlnieuws.nl:
Informateur zijn, wat schuift dat eigenlijk? 

RTL Nieuws / Agnes de Goede en Frits Wester
`