Nederland

Strafeis bekend: hoe groot zijn de zorgen voor Geert Wilders?

17 november 2016 16:17 Aangepast: 17 november 2016 16:35
Geert Wilders in de rechtbank (archief) Beeld © ANP

De strafeis tegen Geert Wilders is bekend. Het Openbaar Ministerie eist een geldboete van 5000 euro tegen de politicus. Wat betekent het voor Wilders als de rechter hierin meegaat? Kan de PVV'er dan nog wel Kamerlid blijven?

RTL Nieuws-verslaggever Rik Konijnenbelt en strafrechtdeskundige Jan Crijns beantwoorden tien vragen.

1. Hoe komt het Openbaar Ministerie tot deze eis?

Het Openbaar Ministerie wil dat Geert Wilders wordt gestraft voor drie dingen: het beledigen van Marokkanen, het aanzetten tot discriminatie en het aanzetten tot haat. Hij staat voor de rechtbank vanwege twee uitspraken in 2014.

De eerste uitspraak deed hij op 12 maart op een markt in de Haagse wijk Loosduinen. Volgens het OM heeft de PVV'er zich toen schuldig gemaakt aan groepsbelediging van Marokkanen. Deze uitspraak wordt hem niet heel hard aangerekend.

Het gaat vooral om de beruchte 'minder minder'-uitspraak een week later in grand café De Tijd, op 19 maart. Volgens het OM zou hij zich toen schuldig hebben gemaakt aan groepsbelediging, aanzetten tot haat en discriminatie. Volgens het Openbaar Ministerie is het overduidelijk dat Wilders de vraag 'Willen jullie meer of minder Marokkanen?' van tevoren had bedacht. "Wilders hitste zijn publiek op, door een combinatie van verschillende 'stijlfiguren' en het stellen van de retorische vraag", zegt de officier van justitie. 

2. Wat is de maximale straf die het Openbaar Ministerie had kunnen eisen?

De maximale straf die hierop staat is twee jaar cel of een boete van 20.250 euro.  

3. Waarom heeft het OM gekozen voor een boete van 5000 euro?

Verslaggever Rik Konijnenbelt: "Het OM heeft naar vergelijkbare zaken gekeken. Daarin werden boetes opgelegd van maximaal 1000 euro. Dat Geert Wilders politicus is en daardoor meer impact heeft met  zijn uitspraken, wordt hem zwaar aangerekend. "Zijn uitspraken hebben een enorme impact gehad", zegt het OM. Daarom is de eis hoger. Sterker nog: het is de hoogste boete die ooit in een dergelijke zaak is geëist."

4. Betekent dit ook dat Wilders deze straf krijgt?

Strafrechtdeskundige Jan Crijns: "Nee, zeker niet. De rechtbank kan tijdens de uitspraak op 9 december nog iets heel anders besluiten. Dit is natuurlijk nog maar de eis. Bijvoorbeeld een taakstraf, een voorwaardelijke geldboete, maar ook vrijspraak is mogelijk. Het kan nog alle kanten opgaan. Na de uitspraak van de rechter kan Wilders nog in hoger beroep. Maar ook het Openbaar Ministerie kan in hoger beroep gaan. Hoe en of Wilders voor zijn uitspraak wordt bestraft, kan dus nog lang onduidelijk zijn."

5. Als de rechter meegaat met de eis, krijgt Wilders dan een strafblad?

Crijns: "Als de rechter bepaalt dat Wilders een taakstraf of een geldboete krijgt, krijgt hij een strafblad."

6. Wat voor gevolgen heeft een strafblad? Kan Wilders dan aanblijven als Kamerlid?

Jazeker, een veroordeling heeft geen gevolgen voor Wilders als politicus. Hij kan gewoon in de Kamer blijven. Het zou ook niet de eerste keer zijn dat een politicus wordt veroordeeld. De leider van de Centrum Democraten Hans Janmaat werd in 1996 door het gerechtshof in Amsterdam veroordeeld tot een geldboete van 3000 gulden. Janmaat werd veroordeeld voor belediging en het aanzetten van haat tegen buitenlanders. Hij had die uitspraken op radio en tv gedaan.

7. Kan Wilders nog premier worden als hij wordt veroordeeld?

Ja, ook dat kan gewoon.

8. Wat vindt Wilders van de eis?

In een eerste reactie zegt Wilders de eis 'waanzinnig' te vinden. Volgens hem staat de vrijheid van meningsuiting op het spel. Bekijk hier zijn reactie:

9. Dit is niet de eerste keer dat Wilders voor de rechtbank moet verschijnen. In 2011 werd hij vrijgesproken. Wat is het verschil tussen deze twee zaken?

De PVV-leider werd in 2011 door de rechtbank van Amsterdam vrijgesproken voor het beledigen van moslims, het aanzetten tot haat en het aanzetten tot discriminatie. Zowel de verdediging als het Openbaar Ministerie (OM) had toen algehele vrijspraak geëist. Wilders uitte toen vooral kritiek op de islam, onder meer in zijn film Fitna. Kritiek op een godsdienst is volgens het OM niet strafbaar. Met de uitspraken waarvoor hij nu terechtstaat, valt Wilders niet een religie aan, maar een bevolkingsgroep: Marokkanen.

10. Wat betekent dit proces voor de populariteit van Geert Wilders? 

Politiek verslaggever Roel Geeraedts: "Stel dat de rechtbank meegaat met de eis, dan past dat in de visie van Geert Wilders dat de elite in Nederland hem tegenwerkt en monddood wil maken. Dat gaat in ieder geval zorgen voor een maatschappelijk debat in Nederland."

Meer op rtlnieuws.nl:
Volg hier alles over het Wilders-proces

RTL Nieuws / Agnes de Goede

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`