Nederland

'Sympathiek wat GeenPeil wil, maar dit gaat echt niet werken'

05 december 2016 15:41 Aangepast: 29 juli 2017 14:00
Jan Dijkgraaf wordt lijsttrekker van GeenPeil.

De nieuwe partij GeenPeil wil dat alle leden online kunnen meestemmen over ieder voorstel. En dat zijn er zo'n honderd per week. Een zot idee, of is dit de toekomst?

GeenPeil wil internetstemmingen laten uitwijzen hoe de eigen Kamerleden moeten stemmen. Slogan: 'Stem op jezelf'. Frits Wester (politiek verslaggever RTL Nieuws), Wim Voermans (hoogleraar staats- en bestuursrecht) en Jan Dijkgraaf (lijsttrekker van GeenPeil) beantwoorden vijf vragen over de nieuwe partij.

Je leden via internetstemmingen laten bepalen hoe het Kamerlid gaat stemmen. Hoe revolutionair is dit?

Frits Wester: "In Nederland heeft nog geen enkele andere partij dit ooit gedaan. Helemaal nieuw dus voor ons land." In Italië kennen ze het wel: de Vijfsterren-beweging werkt volgens een soortgelijk systeem in de vorm van een blog, stelt Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht. "Maar die partij laat de kiezer alleen bij grote, belangrijke thema's meestemmen. Daar werkt het, al zie je dat kiezers ook langzaam kiesmoe worden."

Jan Dijkgraaf (lijsttrekker GeenPeil): "Iedere nieuwe politieke partij die begint zegt dat hij het anders gaat doen. GeenPeil gaat dat echt anders doen, door hun kiezer echt hun stem terug te geven."

Je leden laten meestemmen met ieder voorstel: is hier behoefte aan? 

Wester: "Het klinkt sympathiek. Het is aardig geprobeerd van GeenPeil. Je doet alsof je de kiezer echt invloed geeft, maar in de praktijk gaat dit niet werken."

Voermans vult aan: "Er is kennelijk behoefte aan, anders komt GeenPeil niet met dit idee. Ik denk wel dat mensen heel snel kiesmoe worden. Kiezers willen zich toch niet de hele tijd bezighouden met politiek gedoe. We hebben niet voor niets een volksvertegenwoordiging gekozen."  

Lijsttrekker Jan Dijkgraaf van GeenPeil ziet dat niet zo: "Beroepspolitci hebben een hekel aan hun kiezers en de democratie. GeenPeil luistert echt naar ze. Iedere wet en ieder voorstel wordt bij ons een microreferendum. Kamerleden van GeenPeil worden levende stemkastjes. Onze volksvertegenwoordigers voeren letterlijk het besluit van al onze leden uit. Beroepspolitici, achterkamertjes, hoorzittingen, commissies, interruptiemicrofoons: het gaat niet gebeuren. Daar heeft de stemmer behoefte aan."

Waarom gaat dit wel/niet werken?

Wester: "Het is totaal ondoenlijk om over iedere motie, ieder amendement of de honderden wetsvoorstellen met al hun onderdelen steeds eerst de achterban te raadplegen. Wat bijvoorbeeld te denken van een doorslaggevende motie van wantrouwen tegen een bewindspersoon, of het hele kabinet dat vanwege het verloop van een debat ineens opkomt en waarover meteen gestemd moet worden. Je kunt dan moeilijk zeggen: ho, wacht even, eerst even de leden raadplegen."

Voerman geeft een voorbeeld: "Stel, je hebt een motie over het invoeren van tolheffing. 56 procent wil, 44 procent wil dat niet. De meerderheid wil dus, maar daarmee stel je wel een deel van je achterban flink teleur. Dat is niet handig als partij. Bovendien moet je als partij onderhandelen om iets voor elkaar te krijgen in de democratie. Als je iets voor elkaar wilt krijgen, moet je water bij de wijn doen."

GeenPeil-lijsttrekker Dijkgraaf bestrijdt dat: "GeenPeil brengt de democratie terug naar de kiezer, wij geven kiezers hun stem terug. Dat betekent dat wij álles wat we doen, voorleggen aan de kiezer. Het betekent ook dat we alleen meedoen aan stemmingen in de Tweede Kamer – elk besluit dat in de Tweede Kamer genomen wordt, wordt op de website van GeenPeil voorgelegd aan de leden. Wij snappen wel dat de kiezer niet over honderd voorstellen per week wil stemmen. Als onderwerpen niet boeien, wordt er niet gestemd. Belangrijke thema's zullen we extra onder de aandacht brengen."

Wat GeenPeil wil, mag dat eigenlijk wel?

Voermans: "Het mag wel, zolang de partij maar niet contractueel vastlegt dat ze hun leden laten meestemmen." De regels daarvoor staan in artikel 60 en 67 van de Grondwet. Frits Wester: "Het Kamerlid mag zijn standpunt  aan de hand van de stem van de achterban vastleggen. Het Kamerlid mag zich door iedereen laten leiden, al luistert hij naar zijn vrouw. Het mag, als het maar niet contractueel vastgelegd staat."  

Hoeveel zetels schatten jullie dat GeenPeil gaat krijgen?

Jan Dijkgraaf: "We mikken op meer zetels dan de PvdA."

Frits Wester: "Daar is voorlopig geen peil op te trekken."

Wim Voerman: "Meer dan de PvdA? Ik denk dat het vies tegen gaat vallen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`