Nederland

Raad van State uit kritiek op aftapwet: toezicht niet goed geregeld

28 oktober 2016 14:58 Aangepast: 29 juli 2017 23:00
Beeld © ANP

De Raad van State is erg kritisch over de aankomende aftapwet. Het toezicht op de geheime diensten is niet voldoende geregeld, vindt de onafhankelijk adviseur van de regering. Het kabinet legt het advies naast zich neer.

De AIVD mag met de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten het internet op strategische plekken aftappen, bijvoorbeeld om communicatie tussen terrorismeverdachten te onderscheppen. Critici vrezen dat onschuldige burgers door deze wet massaal in de gaten worden gehouden.

ZIE OOK: De aftapwet uitgelegd in minder dan 500 woorden

Advies van Raad van State

Het kabinet heeft het wetsvoorstel opgestuurd naar de Raad van State, die vandaag zijn advies publiceert. En dat advies is simpel: het adviesorgaan 'heeft ernstige twijfels over de daadwerkelijke effectiviteit' van het toezicht op de geheime dienst. 

Om data op grote schaal af te tappen, moet de AIVD wel elke keer om toestemming vragen aan een nieuwe toetsingscommissie die bestaat uit rechters en technici. Daarnaast is er de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten​ (CTIVD), de onafhankelijke toezichthouder die de AIVD in de gaten houdt. 

Meer bevoegdheden voor CTIVD

Volgens de Raad van State zou er geen nieuwe toetsingscommissie moeten worden opgezet, maar moet de CTIVD meer bevoegdheden krijgen. Zo zou de toezichthouder onder andere zijn goedkeuring moeten geven voor het aftappen van de internetkabel.

Ook de is Raad van State kritisch over de bewaartermijn van de data die door de AIVD worden verzameld. Daar staat nu drie jaar voor, de Raad van State wil een 'kortere termijn'. 

Kabinet legt advies naast zich neer

De Raad van State adviseert het wetsvoorstel eerst aan te passen voordat het naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Maar het kabinet legt het advies van de Raad van State naast zich neer.

Dat kan volgens Ton Siedsma, jurist bij burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom, invloed hebben op de legaliteit van de wet: "We zien dat het Europese Hof heel streng kijkt naar inbreuken op grondrechten, naar de noodzaak maar ook naar bewaartermijnen. De kans dat de Europese rechter zegt dat deze wet te ver gaat is ontzettend groot."

Volgens David Korteweg, ook jurist bij Bits of Freedom, worden 'onschuldige Nederlanders' straks massaal in de gaten gehouden: "In essentieel onderdeel van onze vrije samenleving is juist dat de communicatie van onschuldige burgers niet massaal door geheime diensten wordt onderschept zonder dat zij iets verkeerds doen. Dat principe wordt met dit wetsvoorstel overboord gegooid."

`