Nederland

Europa kijkt met argusogen naar opkomst PVV

10 maart 2017 06:17 Aangepast: 28 juli 2017 16:30
Geert Wilders op campagne in het land. Beeld © ANP

Hoe groot wordt Wilders? Die vraag houdt niet alleen veel mensen in Nederland bezig, maar ook onze buren, merken onze correspondenten in Europa.

In Duitsland kijkt men vol onbegrip naar de opkomst van de PVV, ziet Jeroen Akkermans. "De meeste aandacht gaat uit naar Geert Wilders. Tendens is het onbegrip dat uitgerekend Nederland een politieke beweging heeft voortgebracht met maar 1 lid. In Duitsland zou een dergelijke Wilders-beweging niet voldoen aan de minimum-eisen van de parlementaire democratie. Dus wat is er aan de hand in Nederland, dat dit allemaal zomaar mag?"

Bij onze Oosterburen wordt met onbehagen gekeken naar Wilders, die door Der Spiegel als een 'spook' wordt omschreven: "Niemand weet wie hij is, wat hem drijft, wat voor familieleven hij leidt", aldus de krant.

Testcase voor Europa

In Brussel, het hart van de Europese Unie, worden de verkiezingen in Nederland als eerste 'testcase' gezien na de brexit en in aanloop naar de verkiezingen in Frankrijk en Duitsland, legt EU-watcher Fons Lambie uit: "Hoeveel winst behalen anti-EU-partijen in een van de founding fathers van de Unie?"

Het Oekraïne-referendum vorig jaar werd al gezien als een eerste signaal van ongenoegen en dat zorgt ervoor dat onze verkiezingen nauwlettend in de gaten worden gehouden, vertelt Lambie. "Mensen die ik in Brussel spreek, moeten deze dagen vaak uitleggen hoe de verkiezingen in Nederland werken. Levert de grootste partij altijd de premier? En hoe werkt het precies bij coalitievorming?"

Coalitie? Partij voor de Dieren?

Het Nederlandse kiesstelsel roept ook in Frankrijk verwondering op: "28 partijen waarvan de een nog gekker klinkt (een Partij voor de Dieren, hoe kom je er bij?) dan de ander (Jezus Leeft. Vraiment?)", vertelt Stefan de Vries vanuit Parijs. 

"En dan die coalities. Als er in Frankrijk verkiezingen zijn, staat er binnen 24 uur een regering op het bordes", vervolgt hij. "Als ik uitleg dat de Nederlanders misschien wel tot 2018 moeten wachten voor er een coalitie is met zeker vier verschillende partijen, kijken ze me verbijsterd aan. 'Rare jongens, die Bataven', zie je ze denken..."

'Was Nederland niet het tolerantste land ter wereld?'

"Er is in Frankrijk nog nooit zoveel belangstelling geweest voor Nederland en vooral Wilders als deze weken", merkt De Vries. "Alle grote en kleine media maakten de afgelopen weken al reportages en bijna iedereen stuurt wel iemand naar Nederland volgende week."

Thumbnail

De Franse krant Le Monde noemt Wilders ronduit xenofoob. (Foto: Stefan de Vries)

De Fransen zien de verkiezingen in Nederland als een soort generale repetitie voor de Franse presidentsverkiezing volgende maand, waar ook Wilders' geestverwant en politieke bondgenoot Marine Le Pen een goede kans maakt, legt De Vries uit. 

Wat gebeurt er in het 'tolerantste land' ter wereld?

Ook in Italië is verbazing over de opkomst van Wilders, in zoverre er al belangstelling is. "Italianen zijn erg naar binnen gericht. Niet onbegrijpelijk, de interne problemen zijn talrijk en vullen met gemak de kranten", legt correspondent Eveline Rethmeijer uit.

"Was Nederland niet het tolerantste land ter wereld?" Dat er in het land van coffeeshops en goedkope alcohol nu een extreem-rechtse partij is die de vrijheid van godsdienst wil beperken, komt voor veel Italianen als een verrassing, vertelt ze.

'Wilders, de ophitsende Hollander'

Zelfs de journalisten van de populaire krant Bild hebben moeite om Wilders uit te leggen, constateert Akkermans. De krant plaatste een artikel met als kop: 'Der Hetzende Holländer' en stelde daarin de vraag: "Het liberale, kleurrijke, open Holland en de islam-, EU-, en buitenlanderhater Geert Wilders. Hoe gaat dat samen?".

In die vraag zit alle teleurstelling verwoord over de verharding in Nederland. Het geprezen poldermodel uit het verleden zetten ze dan af tegen de opkomst van Wilders. "Hoe het gif van de vrijheidsstrijder werkt", staat er dan in Bild-taal.

Thumbnail

De grootste krant van Duitsland, Bild, noemt Wilders een ophitser. (Foto: Jeroen Akkermans)

De tijd dat Nederland als gidsland werd gezien, is ook in Frankrijk allang voorbij, vult De Vries aan. "Zelfs op drugsgebied zijn we al lang door allerlei Europese landen van alle kanten ingehaald."

Fans in Italië

In de rechtse Italiaanse kranten zijn ze zonder uitzondering fan van Wilders en zijn duidelijke taal. En bij de extreemrechtse partij Lega Nord, waarmee de PVV samenwerkt in Brussel, hopen ze dat het succes in Nederland op hen afstraalt, vertelt Rethmeijer.

Want in Italië krijgt de Lega Nord de laatste jaren weinig mensen op de been, terwijl er recordaantallen aan vluchtelingen op de kusten aankomen.

Thumbnail

Matteo Salvini (L) van Lega Nord op een bijeenkomst voor rechts-nationalistische partijen met Geert Wilders, Marine Le Pen en Frauke Petry. (Foto: EPA) 

Maar, voegt Rethmeier daaraan toe: de meeste vragen gaan toch altijd over het kapsel van Wilders, want het blijven Italianen: "Is dat echt? Verft hij het? En waarom draagt hij het zo?" Het Nederlandse anti-EU-sentiment verbaast veel Italianen wel, omdat het vergeleken met Italië helemaal niet zo slecht gaat in Nederland, vertelt Rethmeier.

Hoop op bijval

Ook Britse media volgen de opkomst van Geert Wilders op de voet. "Dat Wilders' ideeën over immigratie en islam aanslaan bij veel Nederlanders, verbaast de Britten", vertelt correspondent Anne Saenen. "Was Nederland niet het meest liberale en vooruitstrevende land van Europa?", vragen journalisten zich ook aan de andere kant van de Noordzee af.

Behalve voor Wilders is daar ook veel belangstelling voor de roep om uittreding uit de EU. Want al staat een zogenaamde 'nexit' niet zo hoog op de politieke agenda in Den Haag, de Britten zijn geïntrigeerd. "Hun bovengemiddelde interesse in de Nederlandse verkiezingen heeft dus ook te maken met hoop op bijval over hun beslissing de Europese Unie te verlaten", legt Saenen uit.

Hoe groot wordt de impact?

Hoe groot de impact van de Nederlandse verkiezingen op de Europese Unie is, hangt – uiteraard - af van de uitslag, aldus Lambie. "Hoe groter de overwinning van Wilders, hoe meer de uitslag zal worden gezien als Nederlandse afkeer van de Europese Unie."

Stel dat Wilders wint, dan zal dat voor een grote schok zorgen in Duitsland, verwacht Akkermans. "Wij Nederlanders hebben altijd een streepje voor in Duitsland, maar als we ons massaal via Wilders van Europa afkeren, dan kom je aan het gedachtegoed van de meeste Duitsers", aldus Akkermans. 

Duitsers hebben vanwege hun eigen oorlogsverleden moeite met de trend van 'eigen land eerst' in de VS en Europa. "Zónder het 'vangnet Europa' raakt de Duitse identiteit gedesoriënteerd", legt Akkermans uit. "Juist de Nederlanders hebben ze graag aan hun zijde, als teken van vertrouwen. We zijn voor onze Duitse buren gids af, maar een vriend zijn we gebleven."

ZIE OOK: Zo doen buitenlandse media verslag van onze verkiezingen:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore