Nederland

Deze hoofdpijndossiers erft het nieuwe kabinet

14 maart 2017 16:37 Aangepast: 15 maart 2017 07:57
De zes lijsttrekkers van D66, CDA, PvdA, VVD, PVV en SP bij het Jeugdjournaaldebat. Beeld © ANP

Wie er uiteindelijk ook in het Torentje belandt, hij kan meteen aan de bak. Want hoewel het kabinet Rutte erin slaagde het begrotingstekort weg te werken, zijn er nog genoeg problemen die om een oplossing schreeuwen. We hebben de belangrijkste in alfabetische volgorde op een rij gezet.

A

Arbeidsmarkt (zie ook flexibilisering): De Wet Werk en Zekerheid van Lodewijk Asscher wordt hevig bekritiseerd. Doel was de arbeidsmarkt een impuls te geven door het ontslagrecht te versoepelen, maar het werkte averechts: het ontslaan van mensen werd moeilijker, waardoor bedrijven minder snel mensen aannamen. Ander klusje: hoe komen werkloze 55+'ers aan een baan?

B

Belastingdienst: De dienst die dagelijks zo'n 1 miljard euro aan belastingen moet innen is een puinhoop na een uit de hand gelopen reorganisatie. Bovendien stapte topman Leijten op en werd er mogelijk data gelekt. Kortom, het baantje van staatssecretaris op het ministerie van Financiën zal niet heel erg gewild zijn. 

C

Crypto: Hoeveel bevoegdheden krijgen geheime diensten bij de bestrijding van zware criminaliteit en terreur? De AIVD wil het liefst ook versleutelde communicatie via bijvoorbeeld WhatsApp inzien en internetkabels aftappen, maar zo'n sleepnetmethode is wel een grove inbreuk op de privacy. 

D

Dubbel paspoort (zie ook Turkije en vluchtelingen): Nederlanders die ook nog een ander paspoort hebben, zouden een loyaliteitsconflict hebben en daarom afstand moeten nemen van hun oorspronkelijke nationaliteit. PvdA en D66 willen juist méér ruimte voor een tweede paspoort

E

Euthanasie: Wat gebeurt er met het voltooid leven-wetsvoorstel van D66, waarin hulp bij zelfdoding aan mensen ouder dan 75 jaar legaal wordt gemaakt? De VVD heeft er geen haast mee, christelijke partijen zijn tegen en Alexander Pechtold wil het voorstel het liefst uitbreiden zodat hulp bij zelfdoding ook voor jongere mensen mag.

F

Flexibilisering: Is een feit. Maar de wet-DBA pakt totaal verkeerd uit en de uitvoering ervan is opgeschort door staatssecretaris Wiebes. Zzp'ers verliezen werk door de wet, die bedoeld was om duidelijk onderscheid te maken tussen werknemers en schijnzelfstandigen.  

G

Gaswinning: Hoeveel gas mag er nog in Groningen worden opgepompt en hoe ruimhartig worden bewoners gecompenseerd voor de schade door de aardbevingen? De NAM moet van de rechter ook psychische schade vergoeden, maar Groningers willen ook excuses (en schadevergoedingen) van de overheid. 

H

Huizenmarkt: Hoe komen starters aan een woning op de drooggekookte huizenmarkt in de (Rand)stad? Politieke oplossingen variëren van soepeler inkomensnormen bij de hypotheekaanvraag (VVD), afbouwen hypotheekrenteaftrek (D66, GroenLinks), lagere huren (PVV), een startersfonds (CDA) of het bouwen van meer huurwoningen (PvdA, SP). Een oplossing vanuit de branche: laat starters belastingvrij sparen voor een eerste woning.  

I

Infrastructuur (zie ook rekeningrijden en Schiphol): Nederland slibt dicht, ondanks miljarden euro's aan extra asfalt van het afgelopen kabinet. VVD en CDA willen op de oude voet verder, ook VNL wil meer asfalt. Denk pleit voor meer investeringen in het OV. NS-topman Van Boxtel pleit voor 1 miljard extra aan investeringen om te zorgen dat grote steden bereikbaar blijven

J

JSF: Hoeveel duurder wordt het nieuwe jachtvliegtuig van het leger nog? En produceert de JSF meer of minder herrie dan voorganger F16? Hennis zal vast niet de laatste minister zijn die lastige vragen moet beantwoorden over de Joint Strike Fighter.

Thumbnail

K

Klimaat (zie ook windmolens): Houdt Nederland zich aan het Klimaatakkoord van Parijs of gaan we nog verder, met een klimaatwet? En gaan we grote vervuilers zwaarder belasten of gaan we puur voor de stimulering van innovatie?

L

Lerarentekort: Een kwestie van politieke keuzes maken (lees: geld). Onder meer PvdA, SP, D66, Denk en Forum voor de Democratie beloven meer te investeren in onderwijs. 

M

MH17: Hoe laveert het nieuwe kabinet tussen om gerechtigheid vragende nabestaanden en de geopolitieke belangen? De 'onderste steen' van Mark Rutte is nog lang niet in zicht, al is het Openbaar Ministerie optimistisch: het wapen is bekend en er is een groep van 100 betrokkenen in beeld.

N

NAVO: Willen 'we' internationaal blijven meedoen of investeren we in bijvoorbeeld zorg en onderwijs. Met de dreiging van Rusland en terreur is het bondgenootschap weer erg belangrijk, maar dan moet er wel meer geld naar defensie. Want hoofdsponsor Amerika eist meer financiële inspanning van de andere landen.

O

Overheidsfinanciën: Het kabinet Rutte heeft het begrotingstekort bijna weggewerkt (0,5 procent in 2016). Kiest een nieuw kabinet voor een soepeler begrotingsbeleid (met meer geld voor bijvoorbeeld onderwijs, infrastructuur, schone energie en/of defensie) of wordt er nog meer bezuinigd.

P

Pensioenen: Hoe blijven pensioenen in de toekomst op niveau, met de groeiende groep ouderen die ook nog eens ouder worden? Het kabinet Rutte heeft de discussie laten voortwoekeren, het nieuwe kabinet komt daar niet mee weg aldus econoom Mathijs Bouman.

Q

Q-koorts: Tot nu toe wilde het kabinet geen excuses aanbieden voor de manier waarop de q-koorts-uitbraak is aangepakt. Want excuses maken betekent kwetsbaar zijn voor schadeclaims. En daar wilde de staat, ondanks twee kritische rapporten van de Nationale Ombudsman, tot nu toe niet aan. 

R

Rekeningrijden (zie ook infrastructuur): De roep om het invoeren van een kilometerheffing wordt luider en luider, maar vond tot nu toe geen gehoor in politiek Den Haag. Maar met de dichtslibbende wegen in vooral de Randstad lijkt er echter geen ontkomen aan. 

S

Schiphol: Mag de luchthaven uitbreiden of niet? De luchthaven bereikt dit jaar waarschijnlijk al de maximaal toegestane hoeveelheid van 500.000 vliegbewegingen. Het plan was om op Lelystad Airport extra vluchten te laten plaatsvinden, maar dat vliegveld is er pas vanaf volgend jaar op berekend. Geeft een nieuw kabinet Schiphol toch meer ruimte of steunt het de omwonenden die zeggen: afspraak is afspraak, geen extra vluchten meer?

T

Turkije: De relatie met dit belangrijke NAVO-lid is ernstig beschadigd door de diplomatieke rel met de regering Erdogan. Maar tegelijkertijd heeft Europa zich erg afhankelijk gemaakt van de Turken als het gaat om de opvang van vluchtelingen en de bestrijding van IS.

Thumbnail

U

Unilever: Moet de overheid zich bemoeien met overnames van Nederlandse beursgenoteerde bedrijven? Ministers Kamp en Dijsselbloem hadden hun mening klaar bij de biedingen op PostNL, Unilever en AkzoNobel; die zouden zichzelf beter moeten beschermen tegen buitenlandse bedrijven.

V

Vluchtelingen: Ook voor het nieuwe kabinet zal de manier van opvangen van vluchtelingen en asielzoekers prio 1 krijgen.

W

Windmolens (zie ook klimaat): Mogen er meer windmolens gebouwd worden, bijvoorbeeld voor de kust? Ze zijn belangrijk voor de overgang naar duurzame energie, maar omwonenden klagen over het verpesten van het uitzicht en geluidsoverlast.

Z

Zorg: Dit jaar geeft de overheid zo'n 69 miljard euro uit aan zorg, ongeveer een derde van alle overheidsuitgaven. Gaat dat bedrag omhoog als het eigen risico wordt afgeschaft? En krijgt het nieuwe kabinet de pgb-problemen onder controle?

`