Nederland tapt zelf

Plasterk houdt aantal taps AIVD geheim

07 oktober 2014 13:51 Aangepast: 07 oktober 2014 13:55
Beeld © ANP

Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken houdt het aantal taps dat de AIVD op bijvoorbeeld e-mails en telefoongesprekken doet strikt geheim.

Een speciale toezichtscommissie op de geheime diensten, de CTIVD, wilde in haar rapport publiceren hoeveel taps de AIVD uitvoert. De minister wil dit geheim houden en heeft een vandaag verschenen rapport getallen onleesbaar gemaakt. De toezichtscommissie schrijft dat de AIVD 11 procent meer taps heeft geplaatst in de periode september 2012 en augustus 2013. In een aantal gevallen is de werkwijze van de AIVD 'onrechtmatig'.

Thumbnail

ZIE OOK: Geheime dienst had niet mogen inbreken in webfora

Volgens de toezichtscommissie geven de aantallen inzicht in de inzet van de bevoegdheden van de AIVD. Via een woordvoerder laat minister Plasterk weten dat de tap-aantallen niet openbaar worden omdat ze 'inzicht geven in de modus operandi van de dienst'.

Volgens het ministerie kunnen dergelijke getallen wel gedeeld worden in bijeenkomsten van de Commissie Stiekem. Bij de Commissie Stiekem worden fractievoorzitters vertrouwelijk geinformeerd door ministers en de leiding van de geheime diensten, AIVD en MIVD. 

D66 wil opheldering
D66-kamerlid Schouw heeft om opheldering gevraagd: "Ik vind dit een wonderlijke opmerking op een rapport van een onafhankelijke toezichthouder op de Nederlandse Veiligheidsdiensten. Wat zijn dit voor aanpassingen geweest? Moeten we dit zien als censuur? En in hoeverre doet het rapport nog recht aan de waarheid?"  

De toezichtscommissie schrijft zelf in een reactie dat ze het 'betreuren' dat de minister een andere afweging heeft gemaakt.

Onrechtmatigheden bij afluisteren
Volgens de toezichtscommissie gaat de AIVD 'doordacht' te werk met afluisteren. In een 'beperkt aantal' afluisteroperaties zijn onrechtmatigheden gevonden. Zo heeft de AIVD te lang afgeluisterd zonder duidelijke noodzaak. Ook zijn mensen afgeluisterd terwijl dat wettelijk niet mag. Dat zijn bijvoorbeeld artsen of notarissen. 

De AIVD mag volgens de wet op grote schaal satelliet- en radiocommunicatie verzamelen, via het programma SIGINT. Dat gaat het bijvoorbeeld om telefoonnummers en e-mailadressen. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij Nederlandse militaire missies in het buitenland. 

Toestemming minister
De dienst doet onderzoek naar een bepaald gebied en verzamelt dan alle communicatie (via radio en satelliet) in dat gebied. Volgens de wet mag de dienst een telefoonnummer of e-mailadres identificeren, maar moet voor verder onderzoek toestemming komen van de minister. De dienst heeft toch doorgezocht en gekeken of verzamelde gegevens van mensen interessant zijn voor een onderzoek. Volgens de toezichtscommissie handelt de AIVD 'onrechtmatig' en dat is tegen de wet. 

Al eerder werd de militaire inlichtingendienst, de MIVD, voor deze werkwijze op de vingers getikt. Volgens de toezichtscommissie loopt het aantal communicatie-gegevens dat wordt geselecteerd 'in de duizenden'. Het is onbekend of SIGINT ook binnen Nederland wordt toegepast, maar volgens inlichtingen-deskundigen is dat het geval. 

De AIVD heeft haar werkwijze aangepast, schrijft minister Plasterk van Binnenlandse Zaken in een begeleidende brief. De minister moet toestemming geven als gevonden communicatie-gegevens worden gebruikt in een lopend onderzoek. Ook moeten AIVD-medewerkers schriftelijk vastleggen welke communicatie-gegevens ze precies hebben bekeken en waarom.

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore