Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

07 januari 2018 11:46

2018 belangrijk jaar voor Europese kwesties: wat gaat Mark Rutte doen?

2018 moet het jaar worden waarin de EU-leiders eindelijk een besluit gaan nemen over belangrijke kwesties als de Brexit, vluchtelingen en de toekomst van de euro. Interessant wordt het te zien welke rol óns land gaat spelen. Hoe gaat premier Rutte zich opstellen? "Rutte is dé belangrijke Europese politicus voor Nederland."

In het machtscentrum van de Europese Unie, in Brussel, hoor je het steeds vaker van diplomaten en deskundigen: nu de Britten de EU verlaten, neemt de invloed van Nederland toe. "Nederland heeft een cruciale rol, want het is een belangrijk handelsland in het hart van Europa", zegt journalist Ryan Heath van het invloedrijke Politico. Nederland is een oprichter van de Europese Unie en zit in de eurozone, niet alle landen kunnen dat zeggen. Dat maakt Nederland relevanter dan een land als Denemarken."

"De rol van Nederland wordt belangrijker", zegt ook Manfred Weber, fractievoorzitter van de EVP, de grootste partij in het Europees Parlement. "Zeker wat betreft de Brexit is de bijdrage van Nederland zeer gewichtig."

Flexibel en behendig

Premier Mark Rutte heeft meer invloed. Insiders merken het aan de toegenomen belangstelling van de buitenlandse pers. Het afgelopen half jaar overlegde Rutte aan de lopende band met collega-regeringsleiders. "Hij is ervaren, want samen Angela Merkel is hij een van de langstzittende regeringsleiders in Europese Unie", zegt Weber.

"Rutte is een liberaal, maar aan de conservatieve kant. Hij zit zo midden in het machtsspel in Brussel", zegt Ryan Heath. "Hij is flexibel, bereid om mee te buigen en behendig. Critici zullen zeggen dat hij nergens voor staat, maar dat zorgt er wel voor dat Nederland meedoet in alle discussies." En dat is belangrijk, zegt Heath, want je wil aan tafel zitten bij discussies en niet worden buitengesloten.

Nu is het moment

2018 wordt bepalend voor de toekomst van Europese Unie, zegt EU-expert Luuk van Middelaar. Hij werkte voor EU-president Herman Van Rompuy en eurocommissaris Frits Bolkestein en schreef meerdere boeken over de EU. "Jarenlang was er sprake van de ene na de andere crisis. Nu is het iets rustiger en kan er worden nagedacht over de toekomst van de Europese Unie. Over de euro bijvoorbeeld, en over migratie."

Die koers gaan regeringsleiders zoals Merkel, Macron én Rutte bepalen. "Europa is geen land. Je hebt geen regering, maar als er iets is wat erop lijkt, dan is het de Europese Raad", zegt Van Middelaar. "De toppen met regeringsleiders, daar worden de beslissingen genomen. Wat gaan we doen met de euro? Hoe gaan we ooit verder met Turkije? Hoe gaat het met Rusland? Rutte zit voor ons aan tafel en is daarmee de belangrijkste Europese politicus voor Nederland. Met ervaring, energie en charme kan Rutte nu dingen voor Nederland uit het vuur slepen."

Door de Brexit moet Rutte nieuwe vrienden maken:

Daarom nodigt hij zo nu en dan EU-leiders uit in Nederland.

Discussie over de euro

Over de toekomst van onze munt, de euro, komt een grote discussie. "Er is nog veel onduidelijk. Het is heel vloeibaar", zegt Van Middelaar. De Franse president Macron heeft vergaande plannen gelanceerd: een Europese superminister van Financiën, één begroting voor alle eurolanden én Europese belastingen. Op de laatste EU-top in december heeft Rutte zich verzet tegen de vergaande europlannen van Macron.

"Nederland wil het liefst dat alles bij het oude blijft", vervolgt Van Middelaar. "Overal nee-nee-nee tegen zeggen. Maar Duitsland gaat op bepaalde punten wel iets aan Frankrijk geven. Voor Nederland is het belangrijk dat wij met de Duitse concessies aan Frankrijk kunnen leven", zegt van Middelaar. Tip voor Rutte: speel het via Berlijn. "Onze ideeën lijken het meest op die van Duitsland. Zorg dat de Nederlandse visie via Angela Merkel naar voren komt. En daar kan Rutte vanwege zijn ervaring en goede band met Merkel een grote rol spelen.”

Nieuwe topbaan in Brussel?

Ondertussen wordt Rutte in Brussel genoemd als opvolger in 2019 van de huidige EU-president Donald Tusk. "Rutte zou een goede kandidaat zijn", zegt Heath. "De liberalen hebben op dit moment geen enkele grote Europese topfunctie. Rutte kan in potentie de steun van Emmanuel Macron krijgen. Stel je eens voor: dat zou Rutte in een zeer goede uitgangspositie brengen voor de topbaan in Brussel."

Rutte heeft het gerucht zelf herhaaldelijk ontkend: "Dat ga ik niet worden. Dat is uitgesloten", zei de premier begin december. Dat is logisch, vindt Heath. "Het moment dat hij zegt: ik ben kandidaat, dan is hij alle geloofwaardigheid kwijt in eigen land. Hij zou politiek dood betekenen als hij dat zou zeggen. Maar hier in Brussel praten mensen er echt over."

Niet aan tafel? Op het menu

Maar eerst is er werk voor 2018: Rutte moet zijn invloed nu gebruiken, zegt Van Middelaar. "Als de Fransen en Duitsers een akkoord hebben, kun je daar bijna niks meer aan veranderen. Dus je moet in de voorfase je invloed uitoefenen. Dat is nu, de aankomende weken. Eind december schreef Rutte een groot opiniestuk in de Duitse Frankfurter Algemeine Zeiting.

Eind januari is er al een symbolisch moment. Op 22 januari 1963 sloten Frankrijk en Duitsland een vriendschapsverdrag. "Over 3 weken is dat precies 55 jaar geleden. Dat is typisch een moment dat die Fransen en Duitsers met een mooi voorstel komen. En daar wordt nu aan gewerkt", zegt Van Middelaar. "Speel het via Merkel, of nog beter: zelf aan tafel zitten bij dat Frans-Duitse gesprek. In Brussel wordt gezegd: wie niet aan tafel zit, staat op de menukaart. En die wijsheid kent Mark Rutte ongetwijfeld ook."

Topnieuws