Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

17 april 2018 12:21

Hoe je effectief sorry zegt (en hoe Dotan dat compleet verkeerd aanpakt)

"Er is een soort hetze ontstaan", zei zanger Dotan gisteren in RTL Late Night over de profielen die hij aanmaakte van fictieve fans en de leugens die hij verspreidde. "Er wordt nu aan alles getwijfeld wat ik heb gedaan." Volgens psycholoog Joost Leunissen is dit precies níét hoe je effectief je verontschuldigingen aanbiedt.

"Een van de belangrijkste componenten van een effectief excuus is dat je verantwoordelijkheid neemt voor je gedrag", legt Joost Leunissen uit, die aan de Nottingham Trent University onderzoek doet naar effectieve excuses. "En hierbij gaat het vaak mis. Bij politieke verontschuldigingen zie je bijvoorbeeld geregeld dat er wordt gezegd: er zijn fouten gemaakt. Met dit soort algemene bewoordingen geef je niet toe dat jíj de schuldige bent geweest. Het is een manier om er onderuit te komen."

'Heel onschuldig'

Dotan zei in het interview met RTL Late Night dat het allemaal heel onschuldig begon. "Toen ik in 2011 begon met mijn muziekcarrière vroeg ik me af hoe ik mijn muziek bij meer mensen terecht kon laten komen. Toen is het idee ontstaan, heel onschuldig eigenlijk, om wat accounts aan te maken. Daarmee plaatste ik hier en daar een like en vroeg ik liedjes aan. Vooral in het begin was dat een actief iets."

Door te zeggen dat het allemaal onschuldig begon, probeert Dotan goed te praten wat er is gebeurd. "Dat haalt de kracht van de verontschuldiging weg", zegt Leunissen. "Vaak pakken mensen ook externe redenen aan om het gebeurde te verklaren. Als je je werk bijvoorbeeld niet af hebt, kun je zeggen: sorry, ik had het erg druk. Dat is een vrij ambigu excuus, want je had ook je werk prioriteit kunnen geven."

Het interview met Dotan in RTL Late night: 

Leukemiepatiënt 

Over het verzonnen verhaal met de leukemiepatiënt zei Dotan: "Ik snap dat het een gevoelig ding is, maar wil benadrukken dat ik hier niet zelf achter zit. Het komt niet uit mijn hoofd. Het enige waarvoor ik verantwoordelijkheid kan nemen, is dat het een aantal jaar als reactie op een van mijn posts heeft rondgezweefd. Ik had het de kop in moeten drukken."

Ook hiervoor neemt Dotan dus niet zijn verantwoordelijkheid. "Als je wilt dat een excuus aankomt, moet je toegeven dat je het hebt gedaan, ook al was het in Dotans geval misschien zijn manager die erachter zat", zegt Leunissen. "Slachtoffers zitten niet te wachten op dit soort subtiele verschillen."

De 6 elementen waaraan een effectief excuus moet voldoen

  • Zeggen dat het je spijt
  • Uitleggen wat er fout ging
  • Erkennen dat je verantwoordelijk bent
  • Laten zien dat je berouw hebt
  • Voorstellen hoe je het gaat goedmaken 
  • Om vergeving vragen

Bron: Onderzoek Ohio State University

Geloofwaardigheid

Een effectief excuus zorgt er namelijk voor dat slachtoffers, of in dit geval de fans, geloven dat de dader niet weer de fout in zal gaan. "Het maakt je geloofwaardiger in de toekomst", legt Leunissen uit. "Als je alleen maar externe redenen de schuld geeft, blijf je verdacht. Mensen vragen zich dan af: kunnen we de rest van wat er wordt gezegd nog wel geloven?"

Volgens Leunissen durven mensen die iets fout hebben gedaan vaak geen excuses aan te bieden, omdat ze bang zijn voor de consequenties. "We doen allemaal verkeerde dingen, maar geven niet graag toe. We hebben allemaal de intrinsieke motivatie om een positief zelfbeeld in stand te houden", legt de psycholoog uit. "Als je je verontschuldigingen aanbiedt, geef je toe dat je iets verkeerd hebt gedaan. Dat is niet goed voor je zelfbeeld. Daarom maken we onszelf graag wijs dat het negatieve gedrag bepaald werd door externe factoren."

Excuses maken kwetsbaar

Veel daders zijn bang dat de excuses ook tegen hen gebruikt gaan worden, zegt Leunissen. "Excuses maken je kwetsbaar. Je kunt belachelijk gemaakt worden of het kan voer zijn voor een rechtszaak. Daarom durven dokters medische fouten vaak niet toe te geven."

Ironisch genoeg blijkt uit onderzoek dat de effecten van verontschuldigen juist heel positief zijn, zegt Leunissen. "We hebben een heel negatief vooroordeel over excuses maken, terwijl het een enorm effectieve sociale gedraging is. Als je naar onderzoeken kijkt, zie je dat verontschuldigingen maken het meest effectieve instrument is voor vergeving. En het is nog gratis ook, dus waarom zou je het niet doen?"

Meer op rtlnieuws.nl:

Topnieuws