Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

17 juli 2018 21:25

Criminele weldoeners steken geld in sportclubs: 'Ze willen leuk gevonden worden'

Van het sponsoren van een voetbalclub tot het betalen van kerstbomen: mensen met een dubieuze achtergrond proberen zich op allerlei manieren positief te profileren in de maatschappij. Zeker één op de drie gemeenten in Nederland kent wel zo'n louche weldoener.

Onderzoekers aan de Tilburg University ontdekten dat het probleem bij vrijwel alle grote gemeenten van Nederland bekend is. Van de 167 gemeenten die reageerden op vragen van de onderzoekers, konden zestig een of meerdere voorbeelden noemen. Noord-Brabant en Gelderland voeren de lijst aan.

Bekendheid van gemeenten met criminele weldoeners, naar provincie

  1. Gelderland (16 van de 54 gemeenten)
  2. Noord-Brabant (15 van de 66)
  3. Zuid-Holland (9 van de 60)
  4. Utrecht (5 van de 26)
  5. Noord-Holland (5 van de 48)
  6. Limburg (3 van de 33)
  7. Drenthe (2 van de 12)
  8. Overijssel (2 van de 25)
  9. Flevoland (1 van de 6)
  10. Zeeland (1 van de 13)
  11. Groningen (1 van de 23)
  12. Friesland (0 van de 24)

Sportclub

Dergelijke criminelen en criminele organisaties gebruiken zwart geld om hun filantropische activiteiten te bekostigen. Ook gebruiken ze de goede doelen om meer status te verwerven - ze willen leuk gevonden worden', zei een van de geïnterviewden - of om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat 'dankbare burgers' minder snel informatie doorspelen aan de autoriteiten.

Soorten crimineel weldoenerschap

Omdat de voorbeelden grotendeels anoniem werden besproken, maakten de onderzoekers onderscheid op basis van het soort weldoenerschap. Ze onderscheiden er vijf:

  1. Weldoenerschap bij sportclubs. Veelal gaat het om een foute sponsor, maar de criminele weldoener is ook weleens betrokken als bestuurslid.
  2. Goede doelen en stichtingen. Voedselbanken, kringloopwinkels, maar soms ook een louche investeerder die met schimmig geld cultureel erfgoed opknapt.
  3. Maatschappelijke activiteiten, zoals het uitdelen van gratis kerstbomen en kerstpakketten.
  4. Weldoenerschap in de zorg. Door fraude met persoonsgebonden budgetten wordt iemand binnen de eigen sociale kring als weldoener gezien, terwijl het eigenlijk om een crimineel verdienmodel gaat.
  5. De zogenoemde 'wijkkoningen'. Zij regelen van alles voor hun wijkgenoten, in ruil voor loyaliteit en zwijgzaamheid over activiteiten die niet door de beugel kunnen.

Pokertoernooien

Een voorbeeld van een criminele weldoener is de uitbater van coffeeshops en gokker Kris J., die de Haarlemse voetbalclub Young Boys gebruikte voor criminele activiteiten. Drugshandel, witwassen en illegale pokertoernooien waren er aan de orde van de dag. Hij werd hiervoor in 2014 veroordeeld tot twee jaar cel.

De liefdadigheidsacties van motorclubs als Satudarah en No Surrender zijn een ander voorbeeld. Zij doneerden bijvoorbeeld kerstbomen of doneerden geld en goederen voor kerstpakketten. Onder andere de Nederlandse politie was daar niet over te spreken.

Imagoschade

Het weldoenerschap van criminelen - of in ieder geval dubieuze figuren - is op verschillende manieren ondermijnend, zeggen de onderzoekers. Zo leidt sponsoring van een voetbalclub tot competitievervalsing, bijvoorbeeld als een amateurclub opeens veel meer geld tot zijn beschikking heeft. Ook levert hun handelen imagoschade op voor bepaalde sectoren, bijvoorbeeld door de fraude met pgb's. 

Tot slot kan ook de integriteit van gemeenten aangetast worden. In veel van de bestudeerde casussen zijn er korte lijntjes tussen de weldoener en het gemeentebestuur. Hoge ambtenaren zetten zich soms actief in voor de crimineel, of zijn in ieder geval terughoudend met ingrijpen.

Ongemakkelijk

Uit de gesprekken die de onderzoekers voerden, bleek ook dat het een gevoelig onderwerp is. Ze spraken alleen in persoon met ambtenaren, niet via de telefoon of de mail. Vaak gaat het namelijk om lopende zaken. Ook is er lang niet altijd iemand veroordeeld: het gaat vaak genoeg om mensen van wie het gedrag 'ongemakkelijke gevoelens' oproept bij de geïnterviewde.

Voor het onderzoek bestudeerden de medewerkers van Tilburg University ruim vijftig casussen. Ook spraken ze met gemeenten, experts en Regionale Informatie- en Expertisecentra. 

Meer op rtlnieuws.nl:

Topnieuws