We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLNieuws.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

12 augustus 2017 07:30

Stan Storimans

Jeroen Akkermans is correspondent voor RTL Nieuws in Berlijn en doet verslag van de situatie in Oost-Europa. 

Terug van vakantie. Ik heb genoten van mijn reisvrijheid in Europa, dankuwel. Er is geen reden om meteen met nare dingen in huis te vallen, ware het niet dat we vandaag weer bij 12 augustus zijn aanbeland. Het is de datum die mij cynisch stemt en ik het liefst zou overslaan.

"Het volle leven is hem in de vakantieperiode van 2008 afgepakt." 

Want cameraman Stan Storimans had vandaag van vakantie moeten terugkomen met een stoere bruinverbrande kop en sterke strandverhalen. Biertje erbij. Maandag weer aan de slag met een verslaggever van RTL Nieuws. Gáán! Maar het volle leven is hem in de vakantieperiode van 2008 afgepakt. 

Stan is vandaag negen jaar geleden gedood tijdens de vijfdaagse oorlog tussen Rusland en Georgië. Het gaat om een bloedige oorlogsmisdaad waarvoor de daders niet vervolgd zijn, laat staan veroordeeld. Bij een moord om de hoek is dat onbestaanbaar, waarom zou dat bij een oorlogsmisdaad anders zijn?


Stan Storimans

Stan is gedood door clustermunitie uit een raket die werd gelanceerd door de 630ste raketbrigade van het Russische leger. Twaalf Georgische burgers stierven met Stan in de kogelregen.

"Vlak voor de fatale inslag wordt de clusterbomlading geactiveerd."

Onderzoek van de Nederlandse regering naar de dood van Stan in 2008 en mijn eigen onderzoek hebben bevestigd dat de cameraman door een clusterbom uit een Iskanderraket werd gedood. In 2008 beschikte alleen het Russische leger over de Iskanderraket, toen nog een wapen in de testfase. De verantwoordelijkheid voor deze raketaanval op een spookstad op ruim 20 kilometer van het front ligt bij het Russische commando.

De SS-26 Iskanderraket is een moderne bodemraket, ontworpen om een gronddoel over een afstand van honderden kilometers te vernietigen. De Russen roemen het als een precisiewapen. Onder Poetin groeit de Iskander uit van een testwapen in 2008 tot 'de ruggengraat van een gerenoveerd defensie-arsenaal in 2020'.

De raket schiet vanuit een mobiele lanceerinstallatie maximaal 50 kilometer loodrecht omhoog om vervolgens op zijn doel af te duiken. Vlak voor de fatale inslag wordt de clusterbomlading geactiveerd. De raketinslag is door meerdere bewakingscamera's geregistreerd. Sporen van de ingeslagen Iskanderraket op het plein zijn door de Nederlandse onderzoekscommissie en later door mij onderzocht.

"Gerechtigheid na een oorlogsmisdaad krijg je niet, die moet je halen."

Over de toedracht en de daders bestaat geen enkele twijfel. Maar Moskou wijst tot op de dag van vandaag de verantwoordelijkheid voor de aanslag resoluut van de hand. Het Kremlin neemt de Nederlandse onderzoeksconclusies dus niet serieus.

In 2009 insinueert de toenmalige Russische president Medvedev tijdens een bezoek aan Nederland dat Georgië achter de aanval zit. Hij belooft een tegenonderzoek dat Rusland zal vrijpleiten. Nederlandse diplomaten hebben jarenlang achter de schermen om het beloofde rapport gevraagd, maar het is er nooit gekomen. Vier jaar geleden tijdens het Russisch-Nederlandse vriendschapsjaar liet Poetin premier Rutte weten dat zijn Kremlin klaar is met de dood van Storimans.

Flink genoeg om een testraket op een verlaten stad af te schieten, nog net voor het ingaan van het vredesbestand, maar te laf om te erkennen dat er dertien burgerslachtoffers mee zijn gemaakt. "Over mijn lijk", zou Stan zeggen. Gerechtigheid na een oorlogsmisdaad krijg je niet, die moet je halen.  

"Ik kan allerlei redenen voor de vertraging aandragen, maar daar heb ik vandaag geen zin in."

We hebben Rusland aangeklaagd, maar wachten al negen jaar op behandeling van de zaak bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. We azen sinds kort ook op een tweede juridisch traject om de direct verantwoordelijken uit te roken. Geduld is vereist bij de rechtsgang en dat is na al die jaren bijna niet meer op te brengen.

De verwachting is dat we in Straatsburg niet voor eind 2018 aan de beurt zijn. Dan zijn er zomaar tien jaar verstreken sinds de dood van Stan. Ik kan allerlei redenen voor de vertraging aandragen, maar daar heb ik vandaag geen zin in. Het zwerende onrecht stampt in mijn hoofd.

Mijn maat en tegenpool Zadok Yechezkeli spreekt me altijd de nodige moed in. De Israëlische oorlogscorrespondent stond net als ik vlakbij Stan op het moment van de inslag. Met de laatste druppels bloed in zijn hart kwam hij op een operatietafel in Tblisi terecht. De Georgische chirurg wist niet waar hij moest beginnen, het oorlogsslachtoffer lekte aan alle kanten. Hij heeft ruim 30 clusterbomscherven uit het stokmagere lijf gepeuterd.  

"Een kunststukje waarbij Stan vooraan had moeten staan met de camera vertrouwd op zijn brede schouder rustend."

Wekenlang zweefde Zadok op het randje van de dood, zijn linkerarm en rechterbeen waren al afgeschreven. Na de loodzware revalidatie stapte de patiënt uit de journalistiek. Zadok ging het leven vervloekend en koesterend verder, de hele wereld rond op zijn vouwfietsje. Trap Zadok! Trap!

Tegenwoordig legt hij zich met hart en ziel toe op de begeleiding van een Israëlische wielerploeg. Hij vertelde me vol trots dat het gelukt is om de start van de Giro d'Italia 2018 naar Jeruzalem te halen. Een kunststukje waarbij Stan vooraan had moeten staan met de camera vertrouwd op zijn brede schouder rustend. "Israël uit, altijd lachen."

Kijk hier de documentaire 'Onderzoek in Gori: De dood van Stan Storimans' 


Click here for the English version.