Nederland

Rechter: Levenslang veroordeelde mag terugkeer in maatschappij voorbereiden

10 augustus 2016 10:47 Aangepast: 10 augustus 2016 15:06
Gevangenis De Schie in Rotterdam. Beeld © ANP

Ook al heeft Edwin S. een levenslange gevangenisstraf gekregen, de staat moet hem laten deelnemen aan activiteiten om weer te wennen aan de huidige samenleving. Dat heeft de rechter vandaag besloten.

Edwin S. is naar de rechter gestapt omdat de overheid hem eerder verbood aan die zogeheten resocialisatie deel te nemen. De rechter stelde hem vandaag in het gelijk.

Edwin S. werd in 1994 tot levenslang veroordeeld voor het plegen van meerdere gewelddadige overvallen. Daarbij viel één dodelijk slachtoffer.

Levenslang is levenslang

Volgens het Nederlands recht is levenslang echt levenslang. Vervroegd vrijkomen is er niet bij. Het is wel mogelijk om de Koning om gratie te vragen, maar dat is in de afgelopen decennia nooit meer gegeven. Inhumaan, zeggen sommige strafrechtdeskundigen, het Europees Hof voor de rechten van de mens én de advocaat van Edwin S.. 

Maar misschien gaat er wat veranderen. Staatssecretaris Dijkhoff heeft begin juni gemeld dat hij een adviescommissie wil laten bekijken of levenslang gevangenen na een kwart eeuw kans maakt op resocialisatie.

23,5 jaar vast

Voor Edwin S. zitten die 25 jaar er al bijna op; hij zit ruim 23 jaar vast. Hij moet daarom volgens zijn advocaat zo snel mogelijk beginnen met resocialiseren, want dat is een voorwaarde om later eventueel − als het huidige beleid wordt aangepast − te kijken of hij in aanmerking komt voor vervroegde invrijheidsstelling, zoals dat heet.

De rechter denkt daar net zo over. Na een periode van uiterlijk 25 jaar moet in de gevangenis worden beoordeeld hoever de resocialisatie van een levenslang gestrafte is gevorderd, zegt de rechter. Voor die beoordeling is relevante informatie nodig. Daarvoor zijn resocialisatie-activiteiten 'onmisbaar' om tot een goed oordeel te komen. De rechter volgt hiermee de lijn van de Europese rechtspraak en de Hoge Raad.

Geen toestemming voor verlof

Omdat Edwin S. al zeer lang in de cel zit, heeft hij in de ogen van de rechter ten minste 18 maanden nodig om 'vorderingen te kunnen maken met zijn resocialisatie'. "Hij moet daar nu dus al mee kunnen beginnen. De Staat moet binnen tien dagen beginnen met het opstellen van een plan.''

De rechter geeft geen toestemming voor verlof. Daarvoor moet S. bij de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) zijn.

Levenslang sinds 1870

  • De levenslange celstraf werd in 1870 ingevoerd als vervanging van de doodstraf, die toen werd afgeschaft.
  • Er zitten op dit moment 38 gevangenen vast met een levenslange gevangenisstraf. In zeven gevallen loopt de strafzaak nog.
  • Volgens de richtlijnen van het Openbaar Ministerie is de straf levenslang bedoeld voor de ernstigste delicten, met bijvoorbeeld meerdere doden. Enkele keren heeft de rechter levenslang opgelegd voor een enkelvoudige moord, maar dan had de dader al andere misdaden op z'n kerfstok.
  • In 2003 nam de Tweede Kamer een wetsvoorstel aan dat het mogelijk maakt leiders van terroristische organisaties levenslang op te leggen.
  • De langste tijdelijke celstraf die kan worden uitgedeeld is 30 jaar. Vóór 2006 was dat nog 20 jaar. De nieuwe maximumstraf is ingevoerd om rechters meer speelruimte te geven tussen levenslang en 20 jaar celstraf.

Meer op rtlnieuws.nl:
Dit zijn de levenslang gestraften van Nederland

RTL Nieuws /ANP
`