Nederland

1 op 8 sporters slachtoffer van seksuele intimidatie

12 december 2017 09:59 Aangepast: 12 december 2017 20:24
Archieffoto. Beeld © ANP

Seksuele intimidatie en misbruik komen in de sport veel voor. Twaalf procent van de sporters heeft als kind op z’n minst één ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag gehad.

Dat zegt een speciale onderzoekscommissie die onderzoek heeft gedaan naar de omvang van seksueel misbruik in de sport. 

Er was weinig bekend over de omvang van het probleem in de sportwereld. Daarom heeft de commissie sinds mei zo veel mogelijk meldingen van seksueel misbruik in de sport verzameld en onderzocht. De gevolgen van het misbruik zijn enorm groot, benadrukt de commissie in het rapport: "In de woorden van een slachtoffer van ernstig misbruik: de gevolgen zijn niet te overzien en duren een mensenleven."

Jonge leeftijd

Opvallend is dat het seksueel misbruik in de sportwereld op jonge leeftijd begint: in driekwart van de gevallen onder de zestien jaar. Onder meer topsporters vormen een risicogroep, zien de onderzoekers. "Een jonge topsporter ziet in veel gevallen zijn begeleider vaker dan zijn ouders. Wie jarenlang in zo’n bubbel leeft, met alle daaraan verbonden spanningen en emoties, loopt het risico dat de intensieve relatie met een begeleider zich in een ongewenste richting ontwikkelt."

'Masseur ging met zijn handen te ver naar boven':

 

Conclusies over de omvang:

  • 12 procent van de sporters heeft als kind op z’n minst één ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag. 
  • 4 procent geeft aan ernstige vormen van seksueel misbruik te hebben meegemaakt: aanranding en verkrachting. 
  • Medesporters worden in ruim 40 procent van de gevallen als pleger genoemd. In 39 procent van de gevallen waren de plegers bekende volwassenen in de vereniging en in 21 procent van de gevallen betrof het de coach en/of trainer. In 22 procent van de gevallen was de pleger een onbekende, zoals een supporter, een omstander of een voorbijganger (het totaal komt boven de 100 procent omdat in bepaalde gevallen er meerdere plegers waren met meerdere rollen in de organisatie).  
  • De leeftijd waarop de eerste ervaring met seksuele intimidatie en misbruik plaatshad, ligt bij driekwart van de gevallen onder de zestien jaar.
  • Sporters met een beperking, LHBT-sporters, sporters met een migratieachtergrond en jonge topsporters hebben een verhoogde kans op ervaringen met seksuele intimidatie en misbruik.
  • De leeftijd waarop de eerste ervaring met seksuele intimidatie en misbruik plaatshad, ligt bij driekwart van de gevallen onder de zestien jaar.

Bron: Onderzoekscommissie seksuele intimidatie en misbruik in de sport.

'Zeer zwak'

De onderzoekscommissie concludeert ook dat meldingen bij sportvereniging slechts sporadisch tot bestuurlijke maatregelen leiden. De onderzoekscommissie is kritisch: de samenwerking tussen de verschillende ministeries die zich met het bestrijden van seksuele intimidatie en misbruik bezighouden, is volgens de commissie 'zeer zwak'. "Elk ministerie bedient hoofdzakelijk zijn eigen achterban", concludeert de commissie. Eén ministerie zou het voortouw moeten nemen om de problemen aan te pakken. 

Het melden van seksuele intimidatie en misbruik moet verplicht worden in de sportwereld, adviseert de commissie ook. Dat is bijvoorbeeld in het onderwijs al het geval. En de commissie vindt het ook opvallend dat 'slechts bij een zeer beperkt deel' van de aangiften van aanranding en verkrachting er uiteindelijk straffen worden op opgelegd. De minister van Justitie en Veiligheid zou onderzoek moeten doen naar hoe dat kan, vindt de commissie. Ook moet meer worden gedaan om het misbruik te voorkomen. Het zou daarom goed zijn als sportverenigingen een keurmerk zouden krijgen als ze voldoen aan 'daarvoor te stellen eisen'. 

Meerder onderzoeken bekeken

De onderzoekscommissie heeft met meer dan dertig slachtoffers gesproken en baseert haar conclusies ook op meerdere andere onderzoeken. Zo heeft de commissie naar een Belgisch/Nederlands onderzoek uit 2014 gekeken. In dat onderzoek rapporteren 1.999 Nederlanders over hun ervaringen met seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport in hun jeugd. Ook heeft de commissie onderzoek laten doen naar de de 686 gevallen van seksuele intimidatie en misbruik die tussen 2001 en 2017 bij het Vertrouwenspunt Sport en zijn voorgangers zijn gemeld. 

De commissie heeft zelf 103 meldingen gekregen over 109 gevallen van seksuele intimidatie en misbruik. Daaruit komt volgens de commissie ook naar voren dat 80 procent van de slachtoffers bij de eerste ervaring met misbruik of intimidatie jonger zijn dan 16 jaar. 

Het plan voor het onderzoek ontstond eind vorig jaar nadat zich in Engeland tal van oud-voetballers hadden gemeld die vertelden in hun jeugd seksueel te zijn misbruikt, vaak door trainers of begeleiders. Ook in Nederland meldden zich sindsdien verschillende oud-sporters, onder wie ex-wielrenster Petra de Bruin.

Meer op rtlnieuws.nl:

`