Nederland

Nederlandse vrouwen te vaak ingeknipt bij bevalling: 'Vrouwen lijden onnodig pijn'

14 januari 2017 15:12 Aangepast: 14 januari 2017 19:17
In Nederland wordt er vaak ingeknipt bij de bevalling. Beeld © Getty

Vrouwen in Nederland worden tijdens de bevalling vaker ingeknipt dan nodig. Vaak gebeurt het zonder dat hier voldoende medische aanleiding voor is en dat terwijl klachten door inknippen – zoals een trekkend gevoel bij het litteken en pijn tijdens de seks – lang kunnen aanhouden en soms helemaal niet meer overgaan.

Dat zeggen diverse deskundigen. Uit cijfers uit 2015 van Perined, een organisatie die al tientallen jaren gegevens over geboortezorg registreert​, blijkt dat van de vrouwen die thuis of vrijwillig in het ziekenhuis van hun eerste kind bevielen, 19,2 procent werd ingeknipt. Bij de vrouwen die in de tweede lijn bevielen (in het ziekenhuis met een medische indicatie), was dit bij bijna de helft van de vrouwen het geval; bij 48,5 procent. 

Zie ook: Jody (33) werd ingeknipt bij haar bevalling en had lang pijn: 'Zitten was haast onmogelijk'

Onnodig veel, vindt Tosca Gaakeer-Gort, voorzitter van Stichting Bevallingstrauma. "In Zweden, een land met vergelijkbare geboortezorg als in Nederland, werd in 2010 6,6 procent van de vrouwen ingeknipt. In Nederland was dat destijds 30,3 procent. Dat is een opmerkelijk verschil."

Richtlijnen

Daaruit blijkt 'dat het inknippen vaak overbodig is', zegt Gaakeer-Gort. "In Nederland wordt bijvoorbeeld een knip gezet als bij het persen een bepaalde tijd is verstreken. In sommige ziekenhuizen wordt ingeknipt als het kindje na een uur persen niet is geboren, bij andere ziekenhuizen doen ze dit na anderhalf of twee uur."

Wat Gaakeer-Gort tegen de borst stuit, is dat er geen algemeen geldende richtlijnen zijn opgesteld over wanneer wel of geen knip wordt gezet. "Iedere zorgverlener en elk ziekenhuis doet iets anders. Bij het ene ziekenhuis is het inknippercentage 11 procent, bij het andere 46. Als vrouw ken je deze percentages van tevoren niet en kun je dus niet op basis hiervan een keuze maken. Vanuit de stichting willen wij dat hier duidelijkheid over komt." 

Ernstige wond

Ook onderzoeker en verloskundige Anna Seijmonsbergen-Schermers, verbonden aan de VU en de Academie voor Verloskunde (AVAG), pleit voor meer onderzoek en afspraken over inknippen. Ze promoveert onder meer op de redenen van inknippen en deed hiernaar onderzoek onder 160 bevallende vrouwen. Ze zag dat inknippen geregeld gebeurt zonder dat hier een dringende aanleiding voor is. Een zorgelijke ontwikkeling, zegt zij. "Inknippen moet alleen gebeuren als het echt niet anders kan."

Zorgverleners moeten zich realiseren dat het zetten van een knip een ernstige wond veroorzaakt, zegt ze. "Veel van deze vrouwen zouden anders veel minder of geen schade hebben gehad van de bekkenbodem. Door inknippen hebben vrouwen na de bevalling vaak meer klachten en pijn, dan wanneer ze zijn gescheurd. Onderzoek heeft uitgewezen dat een scheur sneller en beter geneest."

Pijn bij vrijen

Door inknippen hebben veel vrouwen last van een zwakkere bekkenbodem, vervolgt Seijmonsbergen-Schermers. "Vaak hebben ze veel pijn aan de wond, voelt het strak op de plek waar er is gehecht en ervaren ze pijn bij het vrijen."

Volgens Gaakeer-Gort van Bevallingstrauma's is het daarom van belang dat vrouwen van tevoren goed over inknippen worden ingelicht. "Ze moeten weten dat het niet normaal is, dat het een noodmiddel is en dat zij hierin een keuze hebben. Vaak wordt door verloskundigen en andere zorgverleners alleen meegedeeld dat ze een knip gaan zetten, maar bevallende vrouwen zijn nog steeds wilsbekwaam."

Wat is inknippen precies en wanneer gebeurt het?

Tijdens een gewone bevalling passeert het kindje het bekken, de vagina, de spieren en huid van de bekkenbodem. Wanneer hierbij scheurtjes ontstaan in de huid, het slijmvlies van de vagina of de spieren van de bekkenbodem, wordt dat inscheuren genoemd.

Bij een eerste bevalling ontstaat bij veel vrouwen in meer of mindere mate een scheurtje. Bij een volgende bevalling gebeurt dat minder vaak, omdat de weefsels makkelijker rekken.

Geregeld worden de spieren en de huid van de bekkenbodem ingeknipt, door degene die de bevalling begeleidt. Redenen voor zorgverleners om hiertoe over te gaan, kunnen zijn: een bevalling die stokt, een baby die in nood is, de baby sneller geboren laten worden of ter voorkoming van een totaalruptuur (een volledige uitscheuring). Volgens onderzoekster Seijmonsbergen-Schermers is het twijfelachtig of het inknippen ook daadwerkelijk een totaalruptuur voorkomt. 

`