Nederland

Seksleven verwoest door chronische ziekte: 'Terwijl seks enorme gezondheidsvoordelen oplevert'

22 februari 2017 07:00 Aangepast: 24 februari 2017 15:15

Miljoenen Nederlanders lijden aan een chronische ziekte. Toch zijn seksproblemen als gevolg van zo'n ziekte nog steeds taboe. En dat terwijl een chronische aandoening vaak een verwoestend effect heeft op het seksleven. "Elke chronische ziekte brengt specifieke seksproblemen met zich mee."

Medisch seksuoloog Woet Gianotten (foto rechts) schreef twee boeken over seksproblemen door ziektes. "Het is belangrijk dat mensen het er niet bij laten zitten. Ze moeten het over hun seksproblemen hebben. Vaak is er wat aan te doen."

Thumbnail

Tegen dementie

Want dat is nodig. Vrijen levert veel gezondheidsvoordelen op. "Verschillende onderzoeken wijzen in de richting dat mensen die vaker vrijen, langer leven. Ook hebben ze minder vaak een depressie en zijn ze meer ontspannen. Er zijn zelfs onderzoeken die zeggen dat het helpt tegen het ontwikkelen van dementie."

Bovendien helpt seks tegen gevolgen van ziektes, bijvoorbeeld om pijn te verlichten. "Pijn kan minder worden als je vrijt. Omdat je wordt afgeleid, maar ook omdat je hersenen endorfines aanmaken, die zorgen dat de pijndrempel wordt verhoogd. Zo heb je minder pijn", zegt arts en seksuoloog Gianotten.

Artrose

Artrose is de meest voorkomende ziekte in Nederland. 1,2 miljoen mensen lijden eraan. Vooral ouderen worden getroffen door pijn in gewrichten, hoofdzakelijk handen, voeten, heupen en knieën.

"Pijn is niet bevorderlijk voor de zin in seks. Maar het langdurig nemen van de zwaardere pijnstillers, zoals vaak bij artrose gebeurt, zorgt voor een verstoring van de hormoonhuishouding. Ook dat zorgt ervoor dat je minder zin hebt."

ZIE OOK: Kosten chronisch zieken 'onacceptabel hoog'

Oplossing is om er met een huisarts over te praten als de zin in seks afneemt. "Huisartsen en pijnklinieken kunnen adviezen geven over welke medicijnen je dan beter kan nemen. Zij kunnen ook tips en adviezen geven over hoe je prettig kan vrijen. Dat kan bijvoorbeeld door in een andere positie seks te hebben. Mensen hebben vaak een vast scenario bij het vrijen. Een soort draaiboek dat ze afwerken. Als ze daar van moeten afwijken, denken ze: daar ga ik niet aan beginnen. Maar je kan ook fijn seks hebben met de hand of met behulp van een vibrator. Dan heb je wel het plezier en niet de pijn."

Diabetes

In Nederland hebben ruim 1,1 miljoen mensen diabetes. De chronische ziekte kan flinke effecten hebben op het seksleven, zegt Gianotten. "Behoorlijk wat mannen met diabetes krijgen na 10 jaar al erectieproblemen door verstoring van de bloedvaten. Ook bij vrouwen kan de verstoorde doorbloeding leiden tot het niet vochtig worden van de vagina."

ZIE OOK: Diabetespatiënt Maarten durft nu te hopen: genezing was nog nooit zo dichtbij

Het verstorende effect is bij mannen groter dan bij vrouwen, merkt Gianotten. "Bij mannen heeft het niet kunnen krijgen van een erectie een bijna direct effect op zijn identiteit. Veel mannen voelen het niet kunnen presteren, als falen. Bij vrouwen is het niet vochtig worden relatief eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld met glijmiddel."

Deze problemen kunnen in elk geval ten dele worden voorkomen, zegt Gianotten. "Als je diabetes hebt, is het heel verstandig om je te houden aan de instructies voor goede voeding en voldoende beweging."

Meest voorkomende ziekten in Nederland:

  1. Artrose
  2. Diabetes mellitus
  3. Gehoorstoornissen
  4. Nek- en rugklachten
  5. Coronaire hartziekten
  6. Astma
  7. COPD
  8. Contacteczeem
  9. Stemmingsstoornissen
  10. Osteoporose

Bron: Volksgezondheidenzorg.info

Een ander probleem bij diabetes type 2 is het krijgen van buikvet door verstoring in de hormoonhuishouding. "Dan ligt het metabool syndroom op de loer. Daardoor gaan mensen minder bewegen, worden ze dikker, gaan ze nog minder bewegen en ga zo maar door. Een vicieuze cirkel."

ZIE OOK: Chronisch ziek en geldzorgen: 'Ik ben in een maand door mijn eigen risico heen'

Ook kan diabetes zorgen voor schade aan de zenuwbanen, waardoor mensen moeilijker kunnen klaarkomen. Of komt de zaadlozing door een niet werkend sluitspiertje van mannen in de blaas terecht in plaats van normaal buiten het lichaam. Dat is niet schadelijk, maar voor sommigen is dat lastig. Natuurlijk is dat een groot probleem als je kinderen wil krijgen. En ook voor homoseksuele mannen speelt zaad een belangrijke rol bij seks."

Hartziekten

Hartziekten zorgen ook voor problemen in de slaapkamer. "Pijn op de borst, angina pectoris, zorgt ervoor dat veel mensen angstig worden, ze zijn bang dat ze doodgaan. Maar het is makkelijk te behandelen met behulp van pilletjes. En als je gaat vrijen, van tevoren niet te veel eten en drinken. Dan gaat er veel zuurstof naar de verkeerde plekken."

Astma

Ook door astma worden mensen soms angstig. Ze zijn bang om een aanval te krijgen of te zorgen dat de partner het krijgt. “Dat is totaal onnodig. Je gaat niet dood aan een astma-aanval. Je ziet wel dat mensen de ziekte aangrijpen als een mooi excuus om met seks te stoppen.”

COPD

Door COPD krijgen veel Nederlanders steeds minder zuurstof in hun longen. Die ziekte kan vervelende gevolgen hebben, zegt Gianotten, zoals rochelen, maar ook zorgen voor een onaantrekkelijke geur uit longen. "Vergelijk het met een slechte adem. Dat is vervelend voor een partner en voor het seksleven."

ZIE OOK: 600.000 Nederlanders hebben longziekte COPD: veel meer dan gedacht

Een ander probleem bij COPD is dat mannen die eraan lijden, soms onbewust te snel klaarkomen. “Omdat ze het fysiek moeilijk kunnen volhouden, maken ze het vlug af. Dit tot verdriet van de partner.”

Eczeem

Eczeem is ook een veel voorkomende chronische ziekte in Nederland. Hier is vooral het effect op het zelfvertrouwen het grootst. Dat kan een belangrijke invloed hebben op het seksleven.

Kanker

Gianotten ziet ook veel problemen in het seksleven van kankerpatiënten. "Zeker de helft van de patiënten heeft problemen. Het leven van mensen is veranderd in een hel. 'Ik heb kanker.' Je besef van de wereld verandert totaal. Mensen zijn emotioneel, maar ook moe door alles wat er gebeurt en de behandelingen. Chemotherapie en radiotherapie hebben een enorme invloed op hormonen."

ZIE OOK: Meer kanker, minder vaak dodelijk: 'Meneer Kanker heeft pech, ik wil nog heel lang leven'

Daarnaast krijgen veel kankerpatiënten antidepressiva, om met de ziekte om te gaan. "30 tot 40 procent van de kankerpatiënten krijgt dat voorgeschreven. Ook veel patiënten met andere chronische ziektes krijgen het. Maar die medicijnen doen ook veel kwaad. De helft van de mensen kan door die medicijnen niet meer klaarkomen."

Gênant

"Veel mensen vinden het gênant. En het lullige is, artsen vinden het ook vervelend om het daar ook nog over te hebben als mensen erg ziek zijn. Maar het is belangrijk dat mensen het er niet bij laten zitten. Juist met seksualiteit: mensen moeten zelf aan de bel trekken. Door voorlichting en medicatie is er veel bij te sturen."

Dus niet alleen met medicatie. "Als mensen er over hebben gesproken met de huisarts of de specialist zijn ze vaak heel erg opgelucht. Dat helpt al ontzettend veel."

Bekijk ook: diabetespatiënt Nina (22) vertelt

 

 

`