Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

02 mei 2017 13:02

Appen achter het stuur: 'Mensen overschatten zichzelf. Onverstandig'

Met 130 kilometer per uur over de snelweg rijden en tegelijkertijd even appen met vrienden of het thuisfront. Geen goed idee, maar waarom doen we dan het toch? En hebben campagnes wel zin? "Hoe veiliger mensen zich voelen, hoe onveiliger ze rijden."

Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen probeert uit te leggen hoe lastig het is om ons appgedrag achter het stuur af te leren. "Zelfs een man die een dodelijk ongeluk veroorzaakt had omdat hij al rijdend met zijn telefoon in de weer was, gaf toe dat hij in de auto soms weer zijn telefoon gebruikt." 

Tertoolen reageert op de cijfers van het CBS over verkeersslachtoffers die vandaag naar buiten zijn gebracht. Vorig jaar stierven 629 mensen in het verkeer, acht meer dan het jaar ervoor. 

Smartphone boosdoener verkeersdoden

Ondanks alle campagnes en waarschuwingen van de overheid is het niet gelukt het aantal verkeersdoden omlaag te krijgen. Veilig Verkeer Nederland (VVN) ziet het rijden onder invloed en het gebruiken van de smartphone achter het stuur als de grootste boosdoeners. De SWOV, het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek, stelt dat smartphones achter het stuuur de kans dat je betrokken raakt bij een ernstig ongeval vergroot met ongeveer een factor 10. 

Rijden gaat over gedrag en gedrag veranderen is lastig, zegt Tertoolen. "Hoe veiliger mensen zich voelen, hoe onveiliger ze rijden." Dat de Bob-campagne, inmiddels vijftien jaar oud, wél succes heeft gehad, komt volgens hem omdat alcohol aanpakken makkelijker is.


Beeld uit de 'Onderweg ben ik offline'-campagne. (Illustratie www.daarkunjemeethuiskomen.nl)  

'Geef campagnes tijd'

"Rijden met een slok op is not done. Niemand die daar op een feestje over praat. Appen doet iedereen weleens." Hij zegt dat automobilisten 'zichzelf in het verkeer overschatten'. "Een auto besturen is voor veel mensen automatisme. Daar denken ze niet over na, en dan houden ze dus tijd over om te appen."

Hans Bauman van Roorda Reclamebureau werkte aan de campagnes 'Ben je Bob, zeg het hardop' en 'Onderweg ben ik offline'. Hij zegt dat het effect van campagnes vooral een kwestie van de lange termijn is. "De Bob-campagne bestaat al vijftien jaar en ook daar zagen we pas na circa vijf jaar de echte grote veranderingen in het gedrag."

Direct reageren op 'ping'

Bauman geeft toe dat de smartphone in de auto een lastige is. "Bij de Bob-campagne geef je mensen een handelingsperspectief. Ze spreken dus hardop uit binnen een groep dat ze niet drinken omdat ze nog gaan rijden."

Volgens verkeerspsycholoog Tertoolen is de 'fear of missing out' een lastige. "Mensen hebben het idee direct te moeten reageren op de pingetjes van appjes en mailtjes. Vaak gaat het ook goed, todat... En dan is het te laat." 

Telefoon in kofferbak

Bauman benadrukt daarom in de campagne: "Ga je de auto in, zet die telefoon dan op stil'. "Of leg 'm desnoods in de kofferbak. We laten mensen zien dat er een positieve kant aan zit: je kunt op die manier ook even ontsnappen aan het altijd maar bereikbaar zijn. Het is een moment van rust."

Een campagne met harde boodschap heeft geen zin, denkt hij. Tertoolen is het met hem eens: "Mensen denken, dat overkomt mij niet. Of ze kijken weg. Dat zie je ook bij die pakjes sigaretten. Mensen plakken daar een sticker overheen en dan gaat de boodschap helemaal verloren."

Bewustzijn bij de koffieautomaat

Bauman zegt dat campagnes succesvol zijn als er naast een positief handelingsperspectief ook handhaving aan gekoppeld wordt door bijvoorbeeld politiecontroles, "al is de pakkans bij smartphones kleiner dan bij alcohol gebruik." Tertoolen: "Er moet gewoon een algemeen plan komen zodat er meer bewustzijn wordt gecreëerd en mensen het bij de koffieautomaat wél over appen in de auto hebben. 

De ANWB, de SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) en het Verbond van Verzekeraars pleitten er onlangs nog voor dat verkeersveiligheid topprioriteit moet krijgen. Tertoolen: "Dat moet er wat mij betreft zo snel mogelijk komen, zodat er niet nog meer verkeersslachtoffers zullen vallen." 

Meer op RTLnieuws.nl:

Topnieuws