Magazine

Eerste held bij ongevallen

20 juli 2017 10:41 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18
Archieffoto

Van een epileptische aanval tot een bloedende balzak, van een verstuikte enkel tot een psychose: als EHBO’er kan er van alles op je pad komen. Dat maakt het werk ook zo spannend en dankbaar, weten Erik, Jeanet en Sander.

Het Rode Kruis trok eerder deze week aan de bel: er is een tekort aan EHBO’ers omdat er tegenwoordig zo ontzettend veel festivals en evenementen zijn. En wie daar zelf weleens naartoe gaat weet hoe broodnodig hun aanwezigheid is. Een ongeval is zo gebeurd. We vroegen aan drie ervaren EHBO'ers wat hun (vrijwilligers)werk voor ze betekent en wat ze allemaal meemaken.

Jeanet Scheper (49): ‘Toen wij eraan kwamen, trok die jongen razendsnel zijn broek weer aan'

Thumbnail

Jeanet (hier rechts op de foto) kreeg het nog net niet met de paplepel ingegoten, maar het scheelde niet veel. Al toen ze op de basisschool zat, kreeg ze zelf haar eerste EHBO-lessen. “Dat vond ik toen al fijn om te weten: als er iets is met een klasgenootje, dan weet ik wat ik moet doen.” En nu, zoveel jaar later, geeft ze zelf ook EHBO-lessen, aan volwassenen en kinderen. 

Daarnaast vrijwilligt Jeanet op veel festivals en evenementen. Dorpsfeesten en bloemencorso's, maar ook het Friese festival Psy-Fi en de Zwarte Cross. Daar zit nogal wat verschil tussen – hoeveel bezoekers er komen, wat voor bezoekers dat zijn en wat voor problemen ze hebben. Voor het Psy-Fi festival deed Jeanet een aanvullende opleiding om met klachten naar aanleiding van drank- en drugsgebruik om te kunnen gaan. Sowieso is dat fijn aan het werk, dat je zoveel kan leren, er zijn veel gerichte cursussen. “Maar het is absoluut niet verplicht. Ook mensen die alleen willen leren reanimeren of zich specifiek willen richten op EHBO bij kinderen zijn hartstikke welkom.”

Ze worden goed gebriefd bij de meeste evenementen, vindt Jeanet. Bij de Zwarte Cross bijvoorbeeld: “Vooraf is er een speciale avond voor alle hulpverleners en dat gaat er grondig aan toe. Waar zijn bijvoorbeeld de AED's, wie krijgt welke taak, hoe verloopt de samenwerking met de professionele hulp, mocht dat nodig zijn? Het liefst hebben ze dat je vier dagen lang op het festival blijft. Buiten je diensten om kan je gewoon gaan feesten en je slaapt met alle hulpverleners samen op een apart terrein. Dan ben je echt een team.” Alleen even flink teut worden, is niet de bedoeling. “Je blijft verantwoordelijk. Een paar jaar terug ging het ineens ontzettend hard regenen en raakten veel mensen onderkoeld. Dan is het alle hens aan dek voor de EHBO'ers, of je nou dienst hebt of niet.”

'Hij verloor een weddenschap en moest zijn ballen kaalscheren. Dat ging niet helemaal goed dus...'

Op de Zwarte Cross maakte ze laatst nog iets grappigs mee: “We werden bij een groep jongens gehaald. Een van hen had een weddenschap verloren en moest zijn ballen kaal scheren. Dat ging niet helemaal goed en daar kwam nogal wat bloed bij kijken. Maar toen hij ons zag aankomen trok hij zijn broek omhoog alsof er niets aan de hand was: mooi niet dat hij ons ernaar wilde laten kijken. Gelukkig stopte het bloeden vanzelf.” 

Maar er zijn ook minder vrolijke taferelen. “Bijvoorbeeld het meisje van een jaar of 17 dat op een dorpsfeest naar ons toe kwam. Ze voelde zich niet lekker en dacht dat ze misschien gedrogeerd was. Ze viel kort daarna ook echt even helemaal weg. Een test wees uit dat ze inderdaad GHB in haar drankje had gehad.” Ook altijd heftig: reanimatie. Zeker als het je schoonvader betreft. “Hij is er gelukkig goed vanaf gekomen, maar toen was ik ook wel extra blij dat ik rustig kon blijven en wist wat ik wel en niet moest doen.”
 
Wat belangrijk is om te weten voor wie ook overweegt om EHBO'er te worden? Dat weet Jeanet direct: “Het is fijn dat je er nooit alleen voor staat, in ieder geval niet op een evenement of zoiets. Daar ben je altijd met z'n tweeën, zodat je kan overleggen en elkaar kan helpen.” En dat is ook waarom Jeanet dit werk zo graag doet: mensen helpen, een verschil uit kunnen maken, dat is het mooiste dat er is.

Sander Jonker (39): ‘Het is niet alsof we bij de training rode capes uitdelen: je kan niet altijd alles oplossen’

Thumbnail

Sander kreeg zijn eerste EHBO-training toen hij als buitensport-instructeur werkte. “We deden veel teambuilding uitjes en ik had de hele tijd het idee dat er veel meer zou kunnen gebeuren dan waar ik voor was opgeleid.” Geen prettig gevoel, dus hij ging op zoek naar verdieping. Dat vond hij bij het Rode Kruis. “Hun principes spreken me aan en ze konden me alles leren over Eerste Hulp.”

Inmiddels geeft hij zelf ook EHBO-les, iedere maandagavond. “Dat klinkt veel en het is ook niet verplicht, maar je merkt dat de cursisten die vaak komen, meer weten en sneller kunnen handelen. Bovendien sta je straks ook samen op allerlei evenementen, en dan is het leuk om elkaar al te kennen.”

Want evenementen, die hebben ze genoeg in Apeldoorn, waar Sander woont. “Van buurtfeesten tot sportevenementen. Vaak krijgen ze alleen een vergunning als er ook EHBO’ers aanwezig zijn.” Omdat er nu een tekort aan hulpverleners is, gaat hij ook regelmatig buiten zijn eigen regio aan de slag. “Maar 1 op de 4 mensen weet überhaupt iets van EHBO af. Dat aantal moet echt omhoog, het is zo belangrijk om te kunnen helpen op het moment dat dat nodig is.”

Het meest indrukwekkend was het eerste evenement waar hij in actie kwam: Koninginnedag in Apeldoorn, in 2010. “Het was het jaar na de aanslag bij de Naald. Ik heb die dag geen pleister hoeven plakken, maar de sfeer was heel bijzonder.”
 

'Toen mijn zoontje van de commode rolde, wist ik direct wat ik moest doen'

Daarna volgden nog tientallen evenementen en nog veel meer bijzondere momenten. Ook gewoon thuis. “Ik heb een zoontje van 3. Toen hij nog een baby was, rolde hij een keertje van de commode. Nou, dan ben je wel blij als je weet wat je moet doen op zo’n moment. En ik heb ook meegemaakt dat mijn vader een hartinfarct kreeg. Omdat ik veel geoefend had, kon ik heel rationeel handelen, dat gaat dan bijna automatisch. Zo kan je echt een verschil uitmaken.”

Dat kon Sander ook toen hij een keer op straat een reanimatie moest uitvoeren. “Ik liep door de stad en zag een man op de grond liggen. Zijn echtgenote zat naast hem. Ik zag direct dat het echt flink mis was, maar heb alles op alles gezet om die meneer te helpen. Ik wist gelukkig waar er een AED in de buurt hing. Maar hij is toch overleden. Verschrikkelijk natuurlijk, maar het is niet alsof we bij de training een rode cape krijgen en als een soort superhelden alles kunnen oplossen.”

Met de vrouw van het slachtoffer had hij achteraf nog contact. “Ze vond het heel fijn dat ik was komen helpen, dat ik in ieder geval m’n best had gedaan voor haar man. Zo geef ik het zelf ook een plekje, want het is natuurlijk behoorlijk heftig om mee te maken.”  

Erik Habraken (44): 'Op skates een Rautekgreep uitvoeren, dat was nog wel even lastig'

Thumbnail

“Je kan het nog zo goed weten, op het moment dat het om je eigen vrouw gaat, schiet er wel wat adrenaline door je lijf.” In zijn carrière in het ijshockey en rolhockey had Erik Habraken al vaak genoeg mensen onderuit zien gaan. Maar nu was hij aan het skaten met zijn gezin. “Ik was al een eindje vooruit en kennelijk ging het fout toen ze een stoepje afging. Ze kwam terecht op haar stuitje, midden op een tamelijk drukke weg. En het was ook nog eens een hele hete dag, dus toen ze weer op wilde krabbelen, ging het licht even uit.”

Daar sta je dan, met je vrouw buiten westen op het drukbezette asfalt. Gelukkig wist Erik precies wat hij op dat moment moest doen. “Ik ving haar op en probeerde haar te verplaatsen naar de stoep. Die Rautekgreep uitvoeren op m'n skates, dat was nog wel even lastig. Ik vroeg iemand anders om 112 te bellen en legde de telefoon naast me neer, op de speaker. Zo kon ik met de meldkamercentralist de situatie bespreken.” Gelukkig kwam zijn vrouw kort daarna bij en kon de bestelde ambulance worden afgeblazen.

In dit soort gevallen is het dus heel handig om in ieder geval een basiskennis aan EHBO te hebben. Maar voor Erik gaat het wel verder dan dat: met zijn bedrijf NCBHV leidt hij mensen onder andere op tot EHBO'er. “Voor sporten zoals ijshockey, veldhockey en motorcross heb ik zelfs speciale cursussen opgezet. Daar komt precieze kennis bij kijken. Kan je bijvoorbeeld op het ijs een AED gebruiken? En wat doe je met al die beschermende kleding; aanhouden of uittrekken?” Heel handig voor trainers, coaches of trainingskampbegeleiders.

0m dezelfde reden waarschuwt Erik dat je ook niet iedere vrijwilliger zomaar op ieder festival kan neerzetten. “Een basis EHBO-diploma is voor sommige situaties echt niet voldoende. Is er bijvoorbeeld drank of drugs in het spel? Dat vereist hele andere kennis dan bij een sportief evenement. Bij de Vierdaagse nu bijvoorbeeld: je moet wél weten hoe je die blaren aanpakt. Nooit zomaar doorprikken; het liefst hou je ze heel en dek je ze op de juiste wijze af.” Kijk, dat is nog eens handige kennis.

'Ik zeg nooit tegen mensen dat het wel goed gaat komen. Dat kan je niet beloven'

Maar uiteindelijk heeft iedere hulp bij ongevallen dezelfde basis: rustig blijven, zorgen dat het letsel niet verergert en de situatie goed overdragen aan de professionals. Erik: “Ik zeg nooit tegen mensen dat het wel goed gaat komen, want dat kan je gewoonweg niet beloven. Maar je kan ze wel vertrouwen geven, dat ze hulp krijgen en dat dat goed gebeurt. Gelukkig hebben we in Nederland een heel goed op- en afschakelsysteem. Als je 112 belt en ze vertelt wat er is gebeurd, kunnen ze altijd nog inschatten dat beter de huisarts erbij kan komen. En andersom werkt dat net zo.”

Negen van de tien keer loopt het gelukkig met een sisser af. “Laatst had iemand op het ijs nog een schaats in z'n hals gekregen. Dat konden we uiteindelijk met pleisters oplossen. Wel goed aangelegde hechtpleisters natuurlijk, niet van die K3-plakkers.”

Door Peper Hofstede
 

Wat leuk dat je er bent! Vind je ons ook leuk? Volg ons dan op Facebook of abonneer je op onze nieuwsbrief!

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`