Magazine

Durf down te zijn

17 maart 2016 14:44 Aangepast: 18 maart 2016 12:45

Op social media delen we alleen de hoogtepunten. Dipjes en gevoelens van somberheid werken we het liefst zo snel mogelijk weg. Geluk lijkt tegenwoordig geen voorrecht meer, maar een plicht. En dat is zonde, want jezelf toestaan om soms gewoon even down zijn, daar wordt je uiteindelijk veel gelukkiger van.  

'Grip op je dip', 'Zit je in een dip? Zo kom je eruit!,' 'Versla je dip in drie stappen!' De tips om zo snel mogelijk door een sombere periode heen te werken, vliegen je online, in de media en vanuit zelfhulpboeken om te oren. Prima natuurlijk, want iemand die zich langere tijd down voelt, heeft misschien wel veel steun aan zulke lijstjes met adviezen. Toch levert de nadruk die tegenwoordig wordt gelegd op het nastreven van geluk en het bestrijden van sombere gevoelens, ook een vreemde bijsmaak op. Uit onze bijna dwangmatige focus op gelukkig worden, gelukkig zijn en gelukkig blijven komt een beeld naar voren van een wereld waarin  gevoelens van somberheid en ongeluk vrijwel geen plaats meer hebben. En de vraag is of we er veel gelukkiger van worden.

We willen die tranen niet zien

De Belgische psychiater Dirk de Wachter betoogt dat de enorme toename in mensen die anti-depressiva slikken en worstelen met psychische problemen, juist samenhangt met de tendens dat we niet meer ‘gewoon’ ongelukkig mogen zijn. In een interview met Trouw sprak hij hier al eens rake woorden over: 'Ziekte, dood, tegenslag, verlies, horen bij het leven. Maar we willen die tranen niet zien, we stoppen ze weg, we kunnen niet meer ongelukkig zijn, willen tegenslag en verlies niet meer in ons gewone bestaan incorporeren. We moeten weer leren inzien dat het paradijs niet op aarde is, dat het hier wat krabbelen is, moeilijk soms, maar dat dat op zichzelf geen probleem hoeft te zijn. Het leven is nu eenmaal wat lastig, dat waren we vergeten.'

Nu is een duidelijke disclaimer wel op zijn plaats: depressie is een serieus probleem en niet iets dat mensen die ermee worstelen maar als 'deel van het leven' zouden moeten omarmen. Maar hoe zit het met 'gewone' gevoelens van somberheid, ongeluk en verdriet? En periodes dat het gewoon even wat minder gaat? Is daar in dit mooier/sneller/beter-bestaan nog wel ruimte voor? Claudi Brockting, klinisch psycholoog, adjunct hoogleraar bij de afdeling Klinische Psychologie aan de Universiteit Utrecht en auteur van het boek Tussen dip en droom ziet dat veel mensen, met name jongeren, tegenwoordig een hele hoge druk ervaren. 'Druk om te presteren, het beste uit hun werk en het leven te halen en continu de indruk te wekken dat het fantastisch gaat. Dat veel mensen worstelen met zichzelf en wel eens door mindere periodes gaan, krijg je niet te zien. Dus als je je zelf niet zo gelukkig voelt, kun je al snel het idee krijgen dat er iets mis met je is.'

Thumbnail

Het 'kijk toch eens hoe goed het met ons gaat'-universum dat op sociale netwerken als Facebook en Instagram wordt gecreëerd, helpt niet bepaald mee. Brockting: 'Op social media als Facebook laten mensen alleen hun hoogtepunten zien en creëren zo een soort positieve reclamewereld, die heel aantrekkelijk, maar niet erg realistisch is. Dat het leven vaak ook gewoon saai, vervelend of moeilijk is, zie je er niet terug. Als het met jou even niet zo fantastisch gaat, kun je je daardoor al snel nóg slechter gaan voelen.'

Mensen die een week geen Facebook gebruiken, zijn gelukkiger

Deze theorie wordt sinds vorig jaar ook door onderzoek ondersteund. Uit onderzoek van het Happiness Research Institute bleek dat mensen die een week geen Facebook gebruikten, gelukkiger waren dan mensen die er wel gebruik van maakten. Ofwel: een bubbel waar alleen plaats is voor vrolijkheid, daar worden we op den duur juist ongelukkiger van.

Een film die dit punt mooi illustreert is Inside Out, de animatiefilm van Pixar waarin de hoofdrollen zijn weggelegd voor de verschillende emoties die het hoofd van het jonge meisje Riley besturen: Vreugde, Angst, Woede, Walging en Verdriet. In het begin van de film runt het vrolijke personage Vreugde het grootste deel van het leven van Riley, maar als ze onverwacht moet verhuizen en zo al haar vriendjes verliest, nemen de andere emoties het steeds vaker over. Vreugde is hier niet van gediend en doet er alles aan om vooral Verdriet in een hoekje te duwen en zet haar weg  als een suffe, sombere zeur die nergens goed voor is. Maar tegen het einde van de film begint Vreugde te beseffen dat ze Riley niet gelukkig kan maken zonder de hulp van Verdriet. Pas als Vreugde ook Verdriet haar werk laat doen, kan Riley de veranderingen een plek geven en ruimte maken voor nieuwe gevoelens van geluk. 

Thumbnail

Voor een kinderfilm een onconventionele maar welkome boodschap die niet alleen kinderen, maar ook volwassenen in dit 'don’t worry be happy'-tijdperk misschien best wat vaker zouden mogen horen. Schrijver en Guardian-journalist Tim Lott, pleit in zijn column The secret of happyness: stop feeling bad about being unhappy dan ook voor eerherstel van af en toe ongelukkig zijn:

'The light relies on the dark to exist. If we could acknowledge it, the weight of denial could be lifted. And you know what? We’d all be a lot happier for it.' 

Ofwel: ongeluk omarmen als deel van het leven en accepteren dat het leven niet alléén maar leuk is, daar word je uiteindelijk pas echt gelukkig van. 

Door: Floor Bakhuys Roozeboom

Thumbnail

Volg Weekend Magazine op Facebook en Instagram. En wees als eerste op de hoogte van winacties via onze nieuwsbrief!

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`