Magazine

35 is de saaiste leeftijd

25 januari 2018 12:31 Aangepast: 17 februari 2018 18:29

Ben je 35? Of hang je er (nog) dicht tegen aan? Dan ben je – als we Britse onderzoekers mogen geloven – flink de sjaak. 35 jaar schijnt namelijk de saaiste leeftijd te zijn. En de drukste. Maar waarom dan? En is dat wel zo? Weekend Magazine’s Hanneke Mijnster (37) blikt terug en vraagt rond.

Het was op een lentedag in 1997, vlak voor mijn eindexamen dat ik vanuit mijn tenen tegen mijn moeder verzuchtte: "Ik zou willen dat ik al 35 was. Dan wist ik tenminste alles al. Dan was ik mooi geworden en goed in mijn werk. Dan was alles duidelijk." Mijn moeder – bekomend van haar schaterlach – drukte me op het hart dat mijn tijd nog wel zou komen en dat ik juist nu moest genieten van mijn vrije puberbestaan.

Grappig genoeg doelden mijn moeder en ik op hetzelfde. Zorgeloosheid. En dat is precies waar de schoen wringt volgens de Engelsen. Waar ik dacht dat alle onrust van studie en huiswerk wel voorbij zouden zijn als ik later groot was, bleek de druk pre-midlife drie keer zo hard toe te nemen. Het spitsuur van je leven, noemt professor Tanja van der Lippe van de Universiteit Utrecht de jaren rond je 35e. "Met jonge kinderen, een hypotheek op je Vinexhuis en een baan die ook veel aandacht van je vraagt heb je nooit genoeg tijd om het op alle vlakken goed te doen. Je wurmt je elke dag door de spits, geen wonder dat je druk voelt."

Miniatuurvoorbeeld

Niet meer concessieloos
Ook Bart (36) herkent zich hier wel in. "De stress van een jong gezin zit ‘m ook in het gevoel dat je continu aanstaat. Met kleine kinderen moet je de hele dag – die toch al veel vroeger begint dan je zou willen -  opletten en overal tegelijk over nadenken. Terwijl je je peuter hapjes geeft, denk je aan je werk en let je vanuit je ooghoek op dat je kleuter geen schaar in het stopcontact duwt. Na je 35e ben je niet meer vrij en concessieloos. Alles is passen. Het beste dat je kunt doen is het omarmen. Eerst heb je nog een heel leven voor je en nu is het de tijd van vormgeven en dromen bijstellen."

'Op deze leeftijd verwachten mensen volwassen gedrag van je'

Van der Lippe: "Het is vooral het gevoel rond je 35e dat bepaalde keuzes onomkeerbaar zijn, of niet meer mogelijk. Het is minder vrij, niet zozeer saai. Je hebt een richting gekozen in je carrière en gooit die minder snel om dan tien jaar daarvoor. Je hebt kinderen of juist een kinderwens en geen partner, waardoor het plaatje ineens concreet wordt. En daar komt nog eens bij dat vanwege je leeftijd en de omstandigheden waarin je leeft, mensen volwassen gedrag van je verwachten."

Loswroeten
Zo is het wel. Zomaar een hele middag Netflixen doe je niet meer en een weekendje shoppen in Antwerpen moet op allerlei fronten in drievoud worden aangevraagd. Zo had ik er als mijmerpuber nooit over nagedacht. De bijbehorende rebellie kwam trouwens wel alsnog, in het toppunt van de spits nam mijn leven een paar andere afslagen en alternatieve routes. Zo verruilde ik mijn 32-urige forenzenbaan voor een leven als freelancer en won ik daarmee al een stuk op het minder-moeten-vlak. Daarnaast veranderde mijn burgerlijke staat van ongehuwd samenwonend naar co-ouder en ervaar ik die echte spitsmomenten nu ‘slechts’ om de week. Maar of dat nou de oplossing is?

Miniatuurvoorbeeld

Van der Lippe denkt van niet. "Het gras is altijd groener aan de andere kant. Als je jong bent, kijk je met afgunst naar een vaste baan en tegen de tijd dat je al die verschillende ballen in de lucht moet houden, denk je, nou die vrijheid van vroeger was zo gek nog niet. Toch betekent zzp’en of scheiden niet automatisch dat je uit de spits stapt. Het kan juist ook zwaarder zijn dan het geoliede systeem dat je inmiddels hebt opgebouwd."

En maar doorploeteren

'Dat de serie De Luizenmoeder een hit is, is eigenlijk diep triest'

Annabel kijkt wel uit, zegt ze. Volgend jaar wordt ze 35 en wat haar betreft komen die koters en die twee-onder-een-kap er niet. Ze woont samen met vriend en hondje in hartje Utrecht en geniet van het freelance bestaan. "Ik las laatst dat mensen met kinderen hun leven een lager cijfer geven, en dat dat pas weer omhoog gaat als die koters uit huis gaan. Ik moet er niet aan denken om zo’n leven te leiden als veel van mijn vriendinnen, met 1,7 kind en op zondagochtend langs het voetbalveld. Mensen roepen vaak dat die kinderwens vanzelf wel komt, maar ik vind mijn leven gewoon goed zoals het nu is. Ik hoor te vaak moeders om me heen die, als ze het over zouden mogen doen, niet meer voor kinderen zouden kiezen. Dat is toch verdrietig? Dat die serie De Luizenmoeder nu een enorme hit is, is eigenlijk diep triest. We lachen met z’n allen om de herkenbaarheid van die verlammende spits, maar dat is net zo schrijnend als grapjes maken op een begrafenis. Je zou eigenlijk willen huilen, maar omdat dat ongemakkelijk voelt, overstem je het geheel met heel hard lachen. Het is toch vreselijk als je dagelijks leven zo ploeterend aanvoelt? Ik pas ervoor hoor. Mijn leven is heerlijk zoals het is en maak me dan ook geen enkele zorgen om die naderende 35e verjaardag."

Heb ik het gemaakt?
Tja, die tweeverdienerstijd was zo gek nog niet. De tijd waarin je vooral denkt aan carrière maken (ik althans) en op je 35e denk je ineens: heb ik het gemaakt? Volgens de Engelse psycholoog Dilip Jeste maakten we vroeger in onze early twenties keuzes voor de rest van ons leven. Welke stad, welke partner, welke baan. Nu leven we langer en zijn we veel mobieler. En er zijn meer keuzes, waardoor we ook meer druk voelen om het goede te doen.

'Gevoelsmatig hoor ik nu bij een andere club mensen'

"Nu zit ik met twee kinderen en een auto in Almere, maar dat had ik 10 jaar geleden echt niet gedacht," bekent Bart. "Gevoelsmatig hoor ik nu bij een andere club mensen. Of dat saai is, of goed, weet ik niet. Die gezinsrust is fijn. Dit is de tijd om datgene wat je geleerd hebt ook weer los te laten. Je ziet in dat het je eigen keuze is hoe belangrijk je geld vindt en hoeveel tijd je besteedt aan werken. Het is tijd om kleur te bekennen. Je bouwt aan je leven en geeft er je eigen draai aan. 35 is ook de leeftijd waarop je het pad van je ouders definitief afschrijft. Wat kan ik en wat vind ik leuk? In alle hectiek komt dat wel bovendrijven. Je gaat veel meer luisteren naar je hart in plaats van je hoofd. Soms hunker ik nog wel naar mijn oude leven in hartje Amsterdam. Maar door deze keuzes investeer ik in volwassen worden. Als je kijkt naar persoonlijke ontwikkeling, dan is deze leeftijd een geboorte. Je vindt jezelf opnieuw uit en dat is helemaal niet saai. Daar kan geen festival tegenop hoor."

Miniatuurvoorbeeld

Balen van je baan
Volgens Engels onderzoek zou 1 op de 6 35-jarigen ook nog eens ongelukkig in hun baan zijn. De tijd van leren is voorbij en het moment dat je je moet bewijzen, is daar. De financiële druk is er wel, en minder tijd om uit te rusten ook. Her en der wordt er van je verwacht dat je doorstroomt richting een managementfunctie. Dat herken ik niet zo, en Bart en Annabel ook niet. Misschien zijn de Engelsen toch wat pessimistischer, of zijn wij gewoon lucky bastards. Dat kan natuurlijk ook.

Van der Lippe: "Of je rond deze leeftijd je werk echt minder leuk vindt, weet ik niet. Wel is het zo dat wij Nederlanders een druk en ijverig volk zijn. En we willen het ook allemaal tegelijk. Maar het hoeft natuurlijk niet allemaal niet in die 2 of 3 jaar te gebeuren. Hoef je niet per se die nieuwe kans te pakken op je werk, of net na je 30e kinderen te krijgen. Ook daarin heb je een keuze."

'Ouders leven langer en vragen ook nog eens meer tijd en aandacht'

Begint het leven echt bij veertig?
Van een ideale leeftijd is geen sprake, vindt Van der Lippe. “We zien die spits in verschillende leeftijdsgroepen terug. Hogeropgeleiden krijgen vaak later kinderen, dus ervaren ‘m rond hun 35e, terwijl anderen eind twintig misschien overlopen in hun verantwoordelijkheden. Midden veertig is het voor de meesten tamelijk rustig, maar dan zien we de drukte door de zorg voor ouders weer toenemen. We leven nu in een participatiesamenleving, terwijl vrouwen veel vaker dan vroeger werken. De zorg voor je ouders komt dus naast je gezin en je werk. Ouders leven langer en vragen ook nog eens meer tijd en aandacht.”

Maar hoe dealen we er dan het beste mee? Een andere afslag nemen? Wachten tot het voorbij is? "Gewoon omarmen," vindt Bart. "Suck it up. Ik weet dat mijn kinderen straks zelfstandiger worden en dat er meer tijd komt voor mezelf." Dat is waar. Sinds een jaar of twee kan ik op zaterdagochtend weer gewoon de krant lezen zonder een vragenvuur en gekwetter om aandacht. Dat soort sprokkeluurtjes zijn goud waard. Van der Lippe ziet ook nog wel een rol voor de maatschappij weggelegd. "Om die spits wat lucht te geven zouden we de verschillende diensten in ons land wel wat beter op orde mogen brengen. Met kinderopvang zijn we aardig op weg, maar qua vaderschapsverlof en mantelzorg hebben we nog grote stappen te maken. We willen nog veel te graag alles zelf doen ook. Laat dat een beetje los, dan krijg je meer ruimte in je hoofd en in je agenda. En: help elkaar ook gewoon. Je zit allemaal in hetzelfde schuitje. Je kunt klagen en balen, maar ook die vriendin een keer helpen die bijna overloopt. Iedereen blij en voor je het weet is de spits weer voorbij."

Daar sluit ik me wel bij aan. Ja, het is pittig aan alle kanten en lang niet altijd leuk. Maar: dat geeft toch eigenlijk ook niet? Het hoeft niet altijd leuk te zijn. Voor je het weet ben je 37 en denk je: ik heb het potdorie hartstikke goed voor elkaar!  

Door Hanneke Mijnster

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore