Magazine

Lekker meedeinen op de smartlap

16 november 2016 08:52 Aangepast: 17 november 2016 16:57

Een sombere man die moederziel alleen kerst viert. Of een ander die vol verdriet de foto van zijn geliefde verscheurt nadat ze hem heeft verlaten. Het zijn dramatische beelden, die voortkomen uit liedjes die we allemaal keihard kunnen meezingen. Het liefst in de kroeg, de uitgelezen plek om zulke nummers ten gehore te brengen. Liederen vol leed die ons dichter bij elkaar brengen, want dat is het geheim van de smartlap.  

Al sinds mensenheugenis worden liedjes gebruikt om de nare zaken van het leven onder woorden te brengen. In de Middeleeuwen trokken troubadours van dorp naar dorp om daar met hun liederen mensen op de hoogte te brengen van droevig nieuws uit de omgeving. In de jaren zestig hadden we de Zangeres zonder Naam die als koningin van het levenslied de ene na de andere sentimentele tekst uit haar keeltje liet rollen. In de jaren tachtig nam André Hazes plaats op de kroon en nu is het zijn zoon Dré die ons toezingt. Want de smartlap is nog altijd populair, dat bewijst ook het smartlappenfestival dat dit weekend weer in Utrecht gehouden wordt.

Thumbnail

Het levenslied, de naam zegt het al, is een lied waarin ervaringen uit het dagelijkse leven worden bezongen. Veelal gaat het om narigheid. We luisteren graag naar andermans ellende omdat het ons eigen leven in een beter daglicht zet. Zo erg is jouw bestaantje dan toch niet vergeleken met al dat grootse drama. Maar een tweede reden dat de smartlap ons aanspreekt is omdat we onszelf ook ergens wel herkennen in de bezongen problemen.

Een gebroken hart bijvoorbeeld. Dat is kommer en kwel. Dat weten we allemaal, want wie heeft er nooit huilend op z’n bed gelegen na een stuk gelopen relatie. En daar bovenop dan nog de verschrikking dat je grote liefde er vandoor is met een ander. Niet te doen. Dus als Marianne Weber daar over zingt haken we graag aan.

Ik weet best dat er een ander is
Maar snap je niet dat ik jou hier ook mis
Mijn hart huilt nu al veel te lang om jou
Het doet me elke dag een beetje meer verdriet

Thumbnail

Wat de smartlap populair maakt is dat deze niet discrimineert. De ellendige gebeurtenissen die bezongen worden hadden ons allemaal kunnen overkomen. Rijk of arm, man of vrouw. En zelfs voor een kind kan het leven snoeihard zijn. Met een nare moeder en een vader die altijd op zee is. Dan voel je je behoorlijk in de steek gelaten wist Ciske de Rat ons met zijn klaagzang duidelijk te maken.

Had ik maar iemand om van te houden
Twee zachte armen om me heen
Die mij altijd beschermen zouden
Ik voel me zo verdomd alleen

Thumbnail

Eenzaamheid, verlies van een geliefde, omgaan met de dood. De smartlap teksten raken precies datgene wat we als mensen allemaal delen, maar wat je niet zomaar met iedereen bespreekt. Maar als het in een lied voorbij komt en over een ander gaat kunnen we lekker uithalen en meezingen.

Ik verscheurde je foto
Heb je brieven verbrand
In m'n hart moet ik huilen
Maar ik doe nonchalant

Naast het zwelgen in zelfmedelijden en verdriet zijn er ook levensliederen waarin boosheid en frustratie tot uiting komt. Want een bedrogen mens worstelt naast de pijn ook met het verlangen naar gerechtigheid. En als dat rechtzetten in het echte leven niet mogelijk is hebben we gelukkig altijd nog de optie om in de auto, onder de douche of met vrienden aan de bar alles er eens uit te gooien. 

Je loog tegen mij, alsof ik een kind was
Geloof dat je dacht dat ik helemaal blind was
Zeg schat denk je dat je me aan kan
Zeg schat je bent heel wat van plan dan

Of je wilt of niet, je zingt het automatisch mee. Met hoe meer overtuiging, hoe beter. Want zeg nou zelf, dat lucht toch lekker op?

Door Kita van Slooten

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore