Magazine

Facebookverdriet: Waarom zij wel en ik niet?

08 februari 2017 16:24 Aangepast: 09 februari 2017 15:51

Een zwangerschap of verloving kondig je tegenwoordig op social media aan. En het liefst zo spectaculair mogelijk. De aankondiging van de tweeling van Beyoncé spande de kroon: haar naakte bloemencorsofoto’s leverde maar liefst 9 miljoen likes op. Maar al dat geluksstrooien heeft een keerzijde. Sommige mensen worden erdoor gekwetst. Moet je daar rekening mee houden?

Leandre Medine (28) van het blog Man Repeller (1,7 miljoen volgers op Instagram) kreeg direct een brok in haar keel bij het zien van de foto’s van Beyoncé met dikke buik. Een reactie die ze bij elke zwangerschapsaankondiging krijgt, omdat het haar eraan herinnert dat zij na twee jaar intensief proberen vooralsnog niet in verwachting is.

Op haar blog schreef ze openhartig over ‘Het probleem van aankondigingen via social media’. Over de confrontatie die singles hebben met blije foto’s van stelletjes op Valentijnsdag. Over mensen die hun ouders verloren hebben en geconfronteerd worden met vrolijke foto’s van Vader- of Moederdag. En over hoe Beyoncé eigenlijk haar dag verpest had.

Haar boodschap: 'Je weet nooit wie je met dat soort foto’s kwetst.' Maar ze wierp ook direct de vraag op of haar gevoelens misschien niet egoïstisch zijn en vooral of rekening met anderen houden in deze context niet belachelijk is.

Een stortvloed aan reacties volgde. Positieve, maar vooral negatieve reacties. Haar volgers noemde haar ‘zielig’ en ‘hypocriet’ en vroegen zich af waarom ze niet gewoon blij kon zijn voor een ander. Medine plaatste deze week een update met excuses. 'Ik schaam mij ervoor dat ik mijn persoonlijke frustratie in een stom en misplaatst artikel heb gestopt. Ik heb het verpest en het spijt me', schreef ze daarin. Maar heeft ze een punt? En hoe ga je om met dat soort gevoelens? 

'Natuurlijk gun je je vrienden alle geluk, maar zo'n aankondiging op Facebook doet pijn'

Thumbnail

Carla Beukers herkent het maar al te goed. Zij wist van kleins af aan dat ze moeder wilde worden. Toen ze 27 was, begonnen zij en haar man aan hun kinderwens. Ze kreeg twee miskramen. Nu is ze 45 en ongewenst kinderloos. De meeste mensen in haar omgeving kregen wel kinderen en dat is pijnlijk en verdrietig, helemaal op confronterende momenten.

Ze herinnert zich nog zo’n moment van een paar jaar geleden. Ze opende Facebook en zag op haar tijdlijn dat vrienden een echofoto hadden geplaatst. 'Lastig vond ik dat. Natuurlijk gun je hun alle geluk, maar het helpt als vrienden en kennissen het mij persoonlijk laten weten. Dat ze stilstaan bij wat zo’n foto met mij doet.' Egoïstisch vindt ze dat niet, haar vrienden met wie ze het bespreekbaar maakte, gelukkig ook niet.

Het geluk van een ander kan je soms overvallen. Een confrontatie zal volgens psycholoog Jan Verhulst voor deze mensen altijd een confrontatie zal blijven, in welke vorm dan ook. Sociale media, denkt hij, ‘doen in principe wel meer kwaad dan goed, maar het is aan de andere kant ook weer een plek waar je lotgenoten kunt vinden’. Zijn advies: 'Zoek die blije foto’s niet de hele tijd op.' Wat betreft jaloerse gevoelens zegt hij: 'Accepteer dat gevoel van onbehagen. Je mag dat gevoel hebben. Realiseer je dat je nooit de enige bent. Iedereen moet wel iets of iemand in zijn leven missen.'

Sophie (haar echte naam is bekend bij de redactie) is 31 en na een relatie van bijna negen jaar alweer vier jaar single. Al haar vrienden hebben inmiddels een relatie op haar ‘best gay friend’ na. 'Echt iedereen is nu aan de man gegaan. Ik gun het ze allemaal en ben ook niet jaloers, maar soms voelt het wel een beetje zo van "weer iemand met een kind". Iedereen gaat verder met zijn leven. Een trein die doorrijdt, terwijl ik op het perron achterblijf.'

'Realiseer je dat je nooit de enige bent, iedereen mist wel iets of iemand in zijn leven'

Bij dit soort momenten adviseert Verhulst de troost van wat hij noemt ‘de warme kring’. Familie, vrienden en lotgenoten zijn allemaal mensen bij wie je dat gevoel of dat verdriet moet kunnen uiten. 'Zeg gewoon dat je iemand op dat moment benijdt, omdat diegene wel een partner heeft of een kind of een ouder die niet ziek is. Maak het gewoon bespreekbaar. Open zijn over verdriet is lastig, maar verdriet is een edele emotie en daar moet je altijd over kunnen praten.'

Wat je volgens Verhulst niet moet doen is denken: waarom zij wel en ik niet. 'Zelfmedelijden is destructief.' Toch is dit wel een herkenbare emotie voor Severine Schol (35). Vooral als ze op Facebook plaatjes voorbij ziet komen van ‘nep zwangerschappen’, mensen die grappend een opgeblazen buik tonen en zeggen: ‘Nu lijk ik wel zwanger.’ Zij probeert al acht jaar zwanger te worden en heeft nu even een pauze genomen. Wat haar nog meer stoort dan ‘stomme humor’ op sociale media, zijn nare opmerkingen van mensen en het gebrek aan tact.

Thumbnail

'De dag dat wij te horen kregen dat de derde ivf-poging niet doorging vanwege risicovolle bloedingen, hoorden wij ook van vrienden dat zij zwanger waren. Hoewel ik erg blij was dat zij niet de ellende van ivf mee hoefden te maken en het hen wel gelukt was, was ik er toch naar van.' Als mensen horen dat het vooralsnog niet gelukt is, hoort ze vaak 'wees blij dat je geen kinderen hebt, ze zijn lastig'. Laatst vroeg een vrouw die ze niet eens kende 'Heb jij kinderen?' Toen ze vertelde dat ze die niet kon krijgen, zei de vrouw: 'Het lijkt me zo erg om zo gehandicapt te zijn.'

Een therapeut helpt haar nu omgaan met deze gevoelens. Steun zoeken, je weerbaarder maken, is ook wat psycholoog en zelfbenoemd geluksexpert Michel Hobbelt aanraadt. Hij adviseert om vooral niet te gaan vergelijken. 'Vergelijk je naar beneden dan voel je je schuldig en vergelijk je omhoog dan voel je je minderwaardig.'

Dat klinkt vrij logisch, maar wat als je iedere keer dat je online gaat geconfronteerd wordt met andermans geluk? 'Wees je op het moment van die confrontatie bewust van wat je aan het doen bent. Heb je er wat aan om foto’s te bekijken van iemand die wel net bevallen is, of van een vriend die allemaal foto’s plaatst waarop hij zijn vriendin zoent?' Even wegblijven van sociale media, of in ieder geval niet constant online zijn, helpt volgens hem. 'Zo word je niet voortdurend belast met al die informatie.'

De kunst is verder volgens Hobbelt om te genieten van andermans succes. Carla Beukers is dat gelukt. 'Ik kan elke dag beter met mijn onvervulde kinderwens omgaan.' Drie jaar geleden, na haar laatste miskraam, heeft ze haar omgeving een soort geboortekaartje gestuurd met de namen van een jongen en meisje ‘die nooit geboren zullen worden’ met een gedicht.

'Even wegblijven van social media, zo word je niet voortdurend belast met al die informatie'

Dit voorjaar komt het boek De hoop voorbij uit, waarin ze verhalen van dertig ongewild kinderloze vrouwen heeft opgetekend. 'Als ik de ene droom niet kan verwezenlijken, dan maar de andere.' Uit de verhalen blijkt dat iedereen anders omgaat met het verdriet. 'Sommige mensen die kinderloos zijn gaan niet meer naar kinderverjaardagen en voor hen kan een foto van een gezin met twee kinderen heel confronterend zijn.'

Single Sophie overvalt het heel soms. 'Dan zie ik een stelletje op straat lopen en dan denk ik: get a room. En laatst, toen mijn ex vertelde dat hij gaat samenwonen. Dat hakte er echt in en dan heb ik het even moeilijk met het single zijn.' Lachend: 'Gelukkig heb ik verder niets te klagen over aandacht.'

Door Maaike Homan  

`