Liefde & leven

In de spreekkamer van de relatietherapeut

01 november 2019 09:09 Aangepast: 02 november 2019 18:29
Beeld © Annet van den Ende

Bijna 40 procent van alle huwelijken eindigt in een echtscheiding, kopte het CBS laatst. Het gros doet - vaak tegen beter weten in - nog een rondje relatietherapie. Maar wat gebeurt daar eigenlijk? Een kijkje in de kamer van twee relatietherapeuten.

Daar zit je dan, na maanden van spanning, ruzies en tranen, naast elkaar in de wachtkamer van de relatietherapeut. Inwendig verbijt je je alvast op je eigen gelijk, maar vooruit: je geeft het een kans. De deur gaat open, jullie kunnen binnenkomen. Maar wat gebeurt er dan?

"Als je maar niet denkt dat ik nog verliefd op haar word", bitste een cliënt relatietherapeut Marcelino Lopez eens toe toen hij binnenstapte. En dat is volgens hem meteen het grootste misverstand als het om relatietherapie gaat. "Ik kan je niet naar verliefdheid toe praten. Liefde kun je niet afdwingen. Net als seks of aandacht. Of romantiek. Mijn enige doel is partners elkaar beter te laten begrijpen. Als de koek echt op is, vind ik als vrienden uit elkaar gaan al een schitterend resultaat."

Praatsessie bij de peut

Maar laten we even wegblijven van het afvoerputje van de liefde. Het gaat hier om relatietherapie en niet om scheidingstherapie. Het draait vooral om het doorbreken van de vicieuze cirkel van een haperend samenzijn volgens Lopez. Ook al is het doel voor ieder stel verschillend, want de een wil nu eenmaal minder ruzie en de ander juist meer aandacht. Het streven van een praatsessie bij de peut is volgens Lopez ontdekken wat twee unieke individuen van elkaar verwachten en uitzoeken of ze elkaar dat ook (nog) kunnen en willen geven.

'Je komt jezelf echt wel tegen in zo'n sessie, dus het is belangrijk dat je ook bereid bent om dat aan te gaan'

Praten over je relatie is geen appeltje eitje, weet ook therapeut Susanne Donders. "Koppels komen vaak met schroom of zelfs weerstand binnen. Dan zie ik vrouwen die verwachten dat ik hun man wel laat inzien dat zij gelijk hebben over een of ander issue. Maar zo werkt het natuurlijk niet. We moeten eerst aftasten of we elkaar goed zien en aanvullen, voordat het überhaupt zin heeft om verder te praten. Kunnen beide partners die schroom opzij zetten en ook echt naar zichzelf kijken? Je komt jezelf echt wel tegen in zo'n sessie, dus het is belangrijk dat je ook bereid bent om dat aan te gaan."

Ruzie is goed

Maar wanneer trek je aan de bel? Ruzie is geen graadmeter voor problemen, daar zijn therapeuten Susanne Donders en Lopez het over eens. Het gaat om de manier waarop je het oplost, vindt Lopez. "Sommige stellen hebben helemaal geen ruzie, andere bekvechten om de haverklap. Maar wanneer het uitblijven van ruzies een gevolg is van om de hete brij heen draaien, dan gaat het mis. Dan verbindt je niet meer met elkaar. En ook discussies zonder einde putten de liefde echt uit."

'Soms worden stellen zelfs weer een beetje verliefd op elkaar'

En juist die verbinding is zo belangrijk, vindt ook Susanne Donders. "Vroeger kregen echtelieden vaak huwelijksadvies vanuit de kerk, maar nu spreken mensen alleen met vrienden en vriendinnen over hun relatie. Ze zoeken dan de steun en erkenning buiten de relatie in plaats van bij elkaar. Gelukkig vervaagt het taboe op relatietherapie nu een beetje en schakelen mensen eerder hulp in om elkaar weer te vinden."

Pas naar de dokter als je ziek bent

Als de eenzaamheid toeneemt, of de onverschilligheid, is het tijd om aan de bak te gaan, vindt Lopez. "We gaan vaak pas naar de dokter als we ons echt ziek voelen, en dat is in ons vak ook zo. Mensen kloppen pas aan als ze hun relatie nog één kans willen geven, maar daarmee maak je het ook moeilijker voor jezelf. Ik probeer wel altijd net zo lang te blijven zoeken naar waar nog ruimte is. De spanning is soms echt om te snijden en dan kan het wel vier sessies duren eer dat beide partijen zich weer veilig voelen om alles te zeggen. Ik stel veel vragen, maar trek ook conclusies en zeg altijd wat ik vermoed of vind. Daardoor ontstaat ook ruimte. Je hebt te maken met twee mensen die vanuit hun perspectief vertellen en vinden dat ze ergens recht op hebben. Ik laat zien dat het zo zwart/wit niet hoeft te zijn. Onomkeerbare beslissingen nemen kan altijd nog. En vaak zie je dat er dan toch nog beweging mogelijk is. Soms worden stellen zelfs weer een beetje verliefd op elkaar."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

'Relatietherapeut kan werk amper aan vanwege ongelukkige jonge stellen'

Tranen laten gaan

Er zijn allerlei methodes om stellen weer met elkaar in contact te krijgen. Susanne Donders is wildenthousiast over EFT, een veelvuldig onderzocht en beproefde methode waarbij het draait om de diepere emoties die aan de strubbelingen ten grondslag liggen. "Vaak hebben emoties in relaties te maken met hechting, de manier waarop je als kind geleerd hebt om je veilig te voelen in relaties. Dit heeft effect op hoe je je gezien en gewaardeerd voelt bijvoorbeeld."

In de praktijk ziet Donders veel herkenning bij stellen. "Dit gaat over ons, roepen ze dan. Als je beide partners vraagt naar wat ze vinden en voelen, en hoe het komt dat ze zo ontregeld raken, dan vloeien de tranen vanzelf. In eens hoort de partner dan echt hoe het zit en dat is mooi. 'Ik dacht dat je mij soms een lul vond, maar je voelt je gewoon eenzaam.' hoor je dan. Vaak zijn beide partners gewoon bang om elkaar kwijt te raken. Therapie kan stellen dus heel goed helpen, maar je moet je wel realiseren dat het ook echt iets van je vraagt."

'Een van de twee moet de ommekeer creëren. Ga weer lief doen en benoem dat je elkaar niet kwijt wil'

Wie heeft gelijk?

We leggen de relatietherapeuten een specifiek geval voor. Elke (39) en Renzo (46)* hebben samen 2 kinderen en zijn 11 jaar samen. Zij is de wervelwind in huis die graag op pad gaat, leuke dingen wil doen en al in oktober wil weten wat ze gaan koken met Kerst. En dat ook nog eens heel goed wil doen. Hij is meer het stille type dat alles waar hij mee zit het liefst alleen oplost. Zij wil veel meer seks dan hij, veel meer praten en eigenlijk ook veel meer steun.

Ze is net gestart met een omscholing tot juf, maar Renzo steunt haar helemaal niet (vindt zij), terwijl hij het haar wel gunt, maar ook meer op de risico's van meer belasting op het gezin en financiën let (vindt hij). De ruzies en irritaties lopen op en Elke heeft er genoeg van dat zij alles doet in huis. Daarom heeft ze een week lang demonstratief Renzo's onderbroeken niet gewassen. "Misschien komt hij er dan achter dat hij ook zelf eens een keer een was aan kan zetten?!"

Elke wil graag met Renzo in relatietherapie. Ze wil graag bij hem blijven, en niet alleen vanwege de kinderen. "Maar ik wil mezelf ook niet verliezen. Onze relatie hangt nu van compromissen aan elkaar en dat kan nooit de bedoeling zijn." Wat vinden de experts?

"Ha! daar heb je het al", lacht Donders. "De bedoeling. Liefde gaat niet over de bedoeling, maar over samenzijn. En blijkbaar vindt Elke de verhoudingen zoals ze nu zijn niet fijn. Ze heeft een overtuiging van hoe het zou moeten zijn, van hoe ze zich zou moeten voelen en vooral van wat Renzo zou moeten doen. Waarom vindt ze dat? En weet Renzo wel precies waarom dat voor haar zo belangrijk is? En begrijpt zij wel hoe het komt dat Renzo meer een huismus is dan zijzelf?

Soms zijn er zoveel live changings events achter elkaar, met banen, baby's en andere emotionele gebeurtenissen, dat je elkaar kwijtraakt. Tal van vragen die nu in mij opkomen, die zij zichzelf en elkaar zouden kunnen stellen. Het kan al zo verhelderend werken als je elkaars denkwijze en diepere emoties begrijpt. Als je allebei een andere manier van ontspannen en opladen hebt en daarin kunt berusten, hoef je ook niet steeds die teleurstelling te voelen als je er weer alleen op uit gaat."

Opschrijven

"Dit is heel logisch gedrag', weet Lopez. "Als twee mensen elkaar steeds minder gunnen, wordt de frictie alleen maar erger. Want, hoe meer Elke gaat saboteren, hoe minder Renzo haar gunt. Schiet je zo in de negatieve spiraal, dus pas daarvoor op. Pas wanneer die gunfactor er weer is, komen ze eruit. Een machtsstrijd maakt immers geen matties."

Herkenbaar, niet? Voor Elke en Renzo heeft Lopez een duidelijk advies hoe ze deze koude oorlog moeten doorbreken. "Een van de twee moet de ommekeer creëren. Ga weer lief doen en benoem dat je elkaar niet kwijt wil. En spreek je uit. Elke kan beter zeggen tegen Renzo dat ze graag zijn steun wil in deze periode. Focus je liever op de rust in huis dan op je gelijk. Wat daarbij heel goed helpt is om discussies kort te houden. Een kwartier per dag zeggen wat je vindt, en daarna stoppen. In therapiesessies adviseer ik stellen ook wel eens om irritaties op te schrijven en pas in de volgende sessie uit te spreken. Zo wordt het vanzelf gezelliger in huis en krijgt de liefde weer een kans."

Marcelino Lopez is relatietherapeut, psycholoog en schrijver van twee boeken over liefde in het moderne, digitale tijdperk: Liefdesgedoe (2018) en Liefde in Tijden van Facebook (2012). Daarnaast heeft hij de gratis datingsite Relatieklik.nl opgericht en is hij matchmaker en relatiecoach voor het tv-programma Married at First Sight.

Susanne Donders is al ruim 15 jaar geregistreerd gz-psycholoog en psychotherapeut. Ze werkt voornamelijk met stellen of gezinnen en heeft een eigen groepspraktijk. Haar doel is om koppels te helpen bij het versterken van hun band door het herkennen van hun eigen dynamiek en ze daarvan bewust te maken. Met Gerda Brouwer schreef ze voor jonge ouders het boek Een baby erbij en samen gelukkig blijven  en met Carlijne Vos eerder Gescheiden, met je ex toch samen goede ouders.

*Elke en Renzo heten in werkelijkheid anders. Hun echte namen zijn bekend op de redactie.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`