Geen paniek!

De mindfuck van 40 worden

19 april 2019 11:55 Aangepast: 19 april 2019 12:31
Beeld © Annet van den Ende

Redacteur Hanneke Mijnster wordt bijna 40. Dat overkomt wel meer mensen, en net als veel anderen staat ze bij dit 'markeerjaar' extra stil bij de symboliek ervan. Wat is dat toch? "We leven naar die mijlpaal toe alsof het een finish is."

Ik groeide op in Brabant en daar gaf iedereen gewoon een feest in café De Posthoorn als ze 40 werden. En als ze 50 werden weer. Nee, dan nu. De ene vriendin viert haar veertigste met een weekendje in Antwerpen, de ander geeft een groot feest in een luxe club in Amsterdam. En de vijftigers maken het nog bonter, met parachutesprongen en een heel weekend Dublin op kosten van de Abraham.

Nog los van het moment zelf - ik ben niet zo van de volle zalen - dwalen mijn gedachten vooral af naar de impact van de 40 aantikken. Of beter: de impact die ik er zelf op plak. Technisch gezien is er niks anders dan met 39 worden, maar daar denkt mijn karakter heel anders over. Daarin gaat het met afvinklijsten, bucketlists en grootspraak. 'Voor mijn veertigste wil ik in Amerika hebben gewoond' riep ik. Nu weet ik dat ik al blij mag zijn als ik een tripje van een week naar de ergens in de USA boek voor mezelf.

'Laat je niet opjutten, ook niet door jezelf. Juíst niet door jezelf'

Vragenlijst

Ik zie de naderende 40 als een soort meetlat voor de kwaliteit van mijn leven op het gebied van werk, vriendschappen, lijf en liefde. Doe ik wat ik het liefste doe? En doe ik dat goed (genoeg)? Ben ik blij met de mensen om me heen en zij met mij? Ben ik de moeder die ik dacht te worden? Lijk ik een beetje op het plaatje in mijn hoofd en hou ik eigenlijk een beetje van mezelf? En hoe en met wie wil ik mijn liefde delen? Je weet wel, dat soort kleine vragen.

Dat is niet zo gek, zegt Nele Jacobs (zelf 44), hoogleraar Levenslooppsychologie aan de Open Universiteit: "Hoe ouder je wordt, hoe meer je een 'ronde leeftijd' als mijlpaal gaat zien. En je omgeving ook. Van 20 tot 40 ben je bezig met het vormen van je eigen identiteit. Je kiest een partner, krijgt wel of geen kinderen en je zet koers naar jouw werkomgeving. In die fase geef je invulling aan je leven op dat moment en ook voor in de fases erna. Dat kost veel energie en daardoor heb je niet veel tijd om bij stil te staan bij al die wegen en bestemmingen. Tussen je 40e en 50e daalt het stof langzaam neer en krijg je tijd en ruimte om te reflecteren. Je staat stil bij de keuzes die je gemaakt hebt en blikt vooruit naar de toekomst. Heb ik de juiste keuzes gemaakt? Kan en wil ik nog wat veranderen?"

Nele Jacobs Nele Jacobs

Stilstaan is de kunst

Logisch dus dat ik met afvinklijstjes in mijn hoofd wapper. "Het is vooral de aanloop ernaartoe die onrustig is. Op die dag, of vanaf dat moment moet er iets anders zijn. Of moet je iets bijzonders doen. Daarna ontstaat er weer een zekere rust, ook als je lang niet alle vinkjes kunt zetten." Daar zit de mindfuck dus. Je doet het zelf, terwijl je er net zo goed niks aan kunt doen. De kunst is om juist op dat moment stil te staan bij jezelf, vindt Jacobs. "Waarom zou je ineens die marathon lopen? Dat kan ook als je 41 bent. Of 39. Waarom zou je al je vrienden bij elkaar roepen voor bier en bitterballen op die ene dag? Kies voor wat voor jou belangrijk is. Is dat je gezin, dan is het goed. Is dat met al je vrienden van de afgelopen 40 jaar? Ook prima. Maar laat je niet opjutten, ook niet door jezelf. Juist niet, zou ik bijna willen zeggen."

Als trots onderdeel van de huidige patatgeneratie ben ik opgegroeid met de maakbaarheid van het leven. Wil je reizen? Doen. Wil je die topbaan? Hard werken, dan flik je het wel. Wil je tien kilo kwijt? You better work, bitch (Thank you Britney!). Dat maakt zo'n mijlpaal tot een soort finish. "De wereld is zo klein geworden dat je steeds weer te zien krijgt wat je allemaal zou kunnen zijn en wat je zou kunnen doen. Dat maakt soms ook hongerig naar meer."

Het is ook een kwestie van je keuzes accepteren: 'Ga niet zitten kniezen'

En dus heb je het gevoel dat ook jij je eigen granola moet maken, of nog steeds elke zomer op een festival moet staan. Of dat je de boel moet overtreffen door op rolschaatsen de tocht naar Santiago de Compostella te maken. Akelig herkenbaar. "Juist en dat gaat vaak gepaard met een breed scala aan negatieve gevoelens. Blijf liever bij jezelf en kies voor een invulling die bij jou past. Van je leven en van je eventuele mijlpaalmoment. 'Dit ben ik!' geeft aanleiding tot groei en ontwikkeling. En geeft invulling aan je identiteit. We leren te vertrouwen op onze keuzes en op wie we zijn en dat helpt ons voor de volgende levensfase. Je bekent kleur en die gaat door de jaren heen alleen maar scherper worden."

Niks forceren

Het is ook een kwestie van bepaalde keuzes accepteren, vindt Jacobs. "Ga niet zitten kniezen. Je hebt misschien niet alles gedaan of bereikt wat je had verwacht, maar daardoor ontstaat wel ruimte voor de dingen die je wel wilt. Soms zie je dat mensen bij de naderende veertig succesjes gaan forceren. Kopen ze ineens een motor of verlaten huis en haard voor groener gras.

'Ook na je pensioen kan je nog reizen of de liefde van je leven ontmoeten'

En na een paar jaar moeten die scherven weer gelijmd en die chopper op Marktplaats. Geforceerd je dromen najagen werkt niet."

Tijd is je vriend, daar komt het dus eigenlijk op neer. "Het is helemaal niet meer zo erg om ouder te worden",stelt Jacobs me gerust. "Nu iedereen gemiddeld 80 wordt is er nog genoeg tijd voor grote dromen, als er weer rust is en spaargeld. Als je gezondheid het toelaat heb je na je pensioen nog genoeg tijd om te reizen, de liefde van je leven tegen te komen en naar Spanje te lopen." En zo is het. Tot die tijd ga ik mijn zegeningen tellen. En het aantal nachtjes totdat ik naar New York vlieg.

Hanneke Mijnster

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`