Omgaan met onzekerheid

Breng je inner bitch (m/v) tot zwijgen!

20 februari 2019 09:00 Aangepast: 23 februari 2019 10:12
Beeld © Annet van den Ende

Heb je ook zo’n stem in je hoofd die zegt dat je beter je mond kunt houden op vergaderingen, dat jij altijd na een feestje moet achterblijven om op te ruimen en dat je te dik bent voor een bikini? Daar is wat aan te doen. Een snelcursus om je inner bitch (m/v) de mond te snoeren.

De situatie: Je inner bitch kraakt je af

"Laatst wilde ik voor de vakantie een nieuwe bikini kopen," vertelt Myrthe. "Toen ik in een pashok een leuk blauw exemplaar met witte bloemen had aangetrokken, kwam er een stroom negatieve gedachtes bij me los. Ik voelde me dik en oud, vond dat mijn borsten zielig flubberden. Ik bekeek mezelf in de spiegel van achteren en constateerde nieuwe putjes in mijn dijen en huiverde bij de aanblik van mijn platte kont. Toen ik me weer aankleedde dacht ik: ik kan maar beter een kaftan tot over mijn knieën kopen voor aan het zwembad. Gedeprimeerd ging ik naar huis."

Shit happens
In het boek How to stop feeling like shit van Andrea Owen lees je hoe je korte metten kunt maken met je inner bitch. Om te beginnen moet je die vervelende stem leren herkennen. Als je een  gedachtestroom in je hoofd hebt waarvan je diepongelukkig wordt, vraag jezelf dan af: zou je ook zo tegen een vriend, je partner of je kind praten? Nee? Dan is je je inner bitch aan het woord. Snoer haar de mond door haar af te wimpelen als een vervelende energieverkoper. ‘Bedankt, maar ik heb hier geen belangstelling voor.’ Of relativeer je gedachtestroom: ‘Tja, shit happens.’ In het begin is het even wennen, maar oefening baart kunst.

'Waarom heb ik zo'n saai leven? Wat is hier verkeerd gegaan?'

Misschien denk je dat jouw innerlijke criticus zijn azijnzure commentaar over je uitstort om je te motiveren en je dat nodig hebt om gewicht te verliezen, beter in je werk te worden, of een leukere partner te zijn. Dit is niet waar. Als je jezelf afkraakt, word je niet gezonder, gelukkiger of succesvoller en je krijgt er geen leuker leven door. Wil je het gedrag van jezelf of een ander veranderen dan lukt dat alleen door positief en enthousiast te zijn. Geef jezelf maar eens een compliment als je iets goed hebt gedaan en kijk hoe dat voelt.

De situatie: Je inner bitch vergelijkt je constant met anderen

"Tegen de tijd dat de kinderen in bed liggen, ben ik vaak bekaf,’ zegt Christy. ’Als ik dan een rondje social doe, merk ik dat ik verschrikkelijk chagrijnig word van mensen die verrukkelijke vegan hapjes hebben bereid, in tropische verrassingsoorden zitten of openbare liefdesverklaringen van hun geliefde krijgen. En al helemaal als mijn vriend naast me op de bank met open mond zit te slapen. Dan denk ik: waarom heb ik zo’n saai leven? Wat is hier verkeerd gegaan?’

Maak een lijst successen
Een teleurstellende mededeling: tot in het graf blijft je inner bitch zich met anderen vergelijken. Volgens schrijfster Andrea Owen is vergelijken de mens eigen. Om te voorkomen dat social media je humeur verpesten, kun je jezelf eraan herinneren dat mensen alleen foto’s delen van dat ene speciale moment. Je ziet niet dat er zandvlooienplaag op het tropisch eiland was, of dat het verliefde setje ook knallende ruzies heeft.

Je inner bitch lispelt in je oor: 'Als je nee zegt, vinden ze je niet aardig'

Maar je hebt het eigenlijk niet nodig om het succes of geluk van een ander te relativeren als je je bewust bent van wat jezelf allemaal hebt bereikt en doet. Maak daarom een lijst van je successen, zonder kanttekeningen. Dus niet: Ik heb promotie gemaakt omdat ik aan de beurt was, maar: ik heb promotie gemaakt. Maak de lijst zo lang mogelijk, en denk daarbij ook aan zaken als: middelbare schooldiploma gehaald, je kind zindelijk gemaakt, je huis gezellig ingericht, tien jaar getrouwd zijn, dat je fietsbanden kunt plakken. Het is geen lijst om mee te pochen op social media, maar een rij persoonlijke successen om voor jezelf te herhalen als je je down voelt. Verder kan het geen kwaad om fitgirls, überhippe knutselmoeders, baardige bierbrouwers of je schoonzus te ontvolgen als die je een rotgevoel bezorgen.    

De situatie: Je inner bitch eist dat je altijd aardig bent

"Toen mijn baas vroeg of ik een bepaalde klus wilde oppakken, zei ik meteen ja," vertelt Jasper. "Ook al had ik er eigenlijk geen tijd voor. Maar dan denk ik: als ik het niet doe, denkt hij vast dat ik me niet genoeg voor het bedrijf inzet. Ook buiten mijn werk kost het me veel moeite om nee te zeggen. Vooral als het om mijn vrouw, mijn moeder of de kinderen gaat. Ik wil gewoon graag dat iedereen gelukkig is."

Geef je grenzen aan
Je inner bitch kan het je behoorlijk moeilijk maken om ‘nee’ te zeggen. Ze lispelt in je oor: "Ze worden boos op je als je dit niet doet. Ze zijn gekwetst. En dadelijk vinden ze je een bitch en dat betekent dat ze je niet aardig vinden!" Op dit punt gaan de alarmbellen in je hoofd zo hard af dat je snel ‘ja’ zegt om aan dit rampscenario te ontkomen.

Schrijfster Andrea Owen zegt dat je je pleasende inner bitch pootje kunt haken door je te realiseren dat jij niet verantwoordelijk bent voor de gevoelens van anderen. Zolang jij je gedraagt op een manier waarop je trots kunt zijn, zijn hun gevoelens van hen en daar heb jij geen controle over. Als je het bijvoorbeeld te druk hebt om met je moeder naar de begrafenis van een oudtante te gaan, kun je dat gerust zeggen. Het is heel jammer dat je moeder teleurgesteld is, maar haar gevoelens zijn uiteindelijk niet jouw pakkie-aan. Door nee te zeggen, geef je aan waar jouw grenzen liggen. Daarmee voorkom je dat je op een gegeven moment ontploft omdat niemand ooit rekening met jou houdt. Daarnaast verdien je er ook respect mee, niet alleen van de ander, maar ook van jezelf, en dat is minstens zo belangrijk.          

Leer je inner bitch kennen

Wie is die inner bitch eigenlijk?
Michiel Jongsma, GZ-psycholoog en coach: "In feite draait het om allerlei vormen van angst en  onzekerheid. Ik denk dat iedereen in meerdere of mindere mate onzeker is en bang is om niet te voldoen in de ogen van anderen. In het licht van de evolutie is deze angst ook een zinnige emotie. In de oertijd was je ten dode opgeschreven als je buiten de groep viel. Onzekerheid kun je zien als een antenne waarmee je aftast of je gedrag sociaal gezien wel goed valt. Maar als je daarin doorslaat, kun je zo angstig worden dat je zaken gaat vermijden. Je durft geen relatie aan te gaan, nee te zeggen of wordt doodongelukkig omdat je zo kritisch op jezelf bent. Dan kan het nuttig zijn om in cognitieve gedragstherapie te gaan."

Wat leer je daar?
"In de therapie gaan we na of bepaalde gedachtes kloppen. Hoe waarschijnlijk is het dat je flauwvalt als je een presentatie geeft? En stel dát het gebeurt, hoe rampzalig is dat dan? Op een gegeven moment ontdek je dat je angsten niet erg realistisch zijn en dat de praktijk anders is. Als je deze nieuwe gedachtes gaat koppelen aan positieve ervaringen, verdwijnt je angst."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore