Gezin

Te vroeg gerammeld: 'Ik was liever vijf jaar later moeder geworden'

02 november 2018 09:13 Aangepast: 03 november 2018 10:06
Beeld © Annet van den Ende

Naomi van As beviel afgelopen week van dochter Kae. Ze is 35. En Meghan Markle, de beauty van het Britse koningshuis, is 37 als ze straks voor het eerst moeder wordt. ‘Oudere moeders’ als je het biologisch bekijkt, maar lang zo gek nog niet. “Had ik mezelf ook maar wat meer kinderloze jaren gegund”, denkt redacteur Hanneke Mijnster nu.

28 en een half was ik, toen het roze plusje me toelachte op het toilet. Gewenst en gepland, maar toch schrok ik me de tandjes. Ik was net begonnen aan mijn droombaan, we zouden nog een reis maken van Seattle naar San Diego en nu werd ik dus ook nog moeder. Hoewel mijn eierstokken al jaren kletterden (dank je wel Jochem Myjer, een betere omschrijving bestaat niet), bleek er een aardige afstand te bestaan tussen het concept van moeder worden en de realiteit. Ineens begreep ik dat die negen maanden niet voor niks zijn.

Geen geboren moeder
Jarenlang verwachtte ik een natuurlijk (baar)moedergevoel, maar dat kwam niet. “Geen wonder,” zegt Hilde Tholen, hoofdredacteur van Ouders van Nu. “Als aanstaande moeder creëer je al gauw een verwachting over hoe je het gaat doen – of juist niet – en daar maak je het juist alleen maar moeilijker mee. Alle moeders hebben een ideaalplaatje en bij niemand komt het uit. Hoe meer je verwacht, hoe groter de teleurstelling.”

Dat zet me aan het denken. Waar komt die overtuiging dat ik een natuurtalent zou zijn vandaan? Het is niet zo dat alle neefjes en nichtjes nou zo dolgraag bij mij wilden logeren altijd. Blijkbaar was het toch vooral wishful thinking. Een verlangen naar zingeving wellicht. Een vleugje quarter life crisis misschien. Als ik maar een kind had, dan had ik een nut. Dan was er altijd iemand die van me zou houden en me nodig zou hebben. Hele dagen met een baby op mijn buik liggen, dat moest wel het walhalla zijn. Kinderen van 6 of van 10 leken me niks, maar ik vertrouwde erop dat ik tegen die tijd vanzelf wel van haar (of hem) zou houden. En tot die tijd zou ik lekker hard doorwerken en op de redactie laten zien dat ik echt geen suf moeke was.

'Ik bleek alles behalve een oermoeder. Spelen was - en is - niet aan mij besteed'

Leuk bedacht, maar zo liep het natuurlijk niet. Mijn hele zwangerschap was ik hondsberoerd. Hyperemesis gravidarum, ofwel extreme zwangerschapsmisselijkheid en uitdroging. Het ging niet over. ‘Psychisch’ zei de verloskundige toen het na 16 weken nog niet over was. Ik geloofde er niks van, maar nu zie ik dat ze gelijk had. Ik kreeg op mijn 29e een zoon en blijkbaar wist mijn hoofd zich er geen raad mee. 

Ik bleek alles behalve een oermoeder. Zo emotioneel verbonden als ik verwachtte te zijn, zo rationeel bleek ik in de eerste maanden van mijn nieuwe rol. ‘De tevreden baby’ van Gina Ford werd mijn bijbel en ik speurde me een ongeluk op internet naar houvast over hapjes, slaapjes en krampjes. Mijn man moest ’s nachts uit bed voor de voeding, ik liep overdag op mijn tenen door het huis zodat mijn zoon maar zo lang mogelijk sliep. Spelen  was - en is - niet aan mij besteed.

Handen vol
Achteraf gezien denk ik dat ik mijn handen nog veel te vol had aan mijzelf om al een goede moeder te kunnen zijn. Persoonlijke ontwikkeling, ambities, de hoop om het vooral goed te doen met mijn zoon en het wennen aan mijn nieuwe identiteit vochten allemaal om mijn aandacht. En ondertussen was daar die realiteit die niet klopte met het plaatje in mijn hoofd.

Hoe anders zou het zijn gelopen als ik vijf jaar later pas moeder werd? Ik denk dat wat extra groeitijd niet verkeerd was geweest. Had ik eerst mijn ontwikkelingen gemaakt, qua carrière, vriendschappen, relaties en zelfkennis, dan had ik daarna met meer aandacht en liefde kunnen moederen. Nu sjok ik achter de feiten aan, mezelf bewust van de kleine littekens die ik aanbreng op de zieltjes van mijn bloedjes. Had ik 5 jaar gewacht, dan had ik even kunnen uitrazen en had ik me makkelijker begeven in het hier en nu.

'Als ik het over zou mogen doen, zou ik denk ik wel wat jonger zwanger willen worden'

Aan ‘had ik maar’ heb je niks natuurlijk. Dat weet ik ook. Ik ben dolblij met mijn zoons zoals ze zijn. En Hilde Tholen laat me lekker ontnuchterend de andere kant van het verhaal zien. “Ik was zelf 35 toen ik mijn eerste kind kreeg en ik heb juist het idee dat jong moeder worden ook zo zijn voordelen heeft. Niet alleen biologisch, maar ook omdat je dan veel beter tegen de gebroken nachten kunt. Je lichaam herstelt sneller van de bevalling, maar ook van het slaapgebrek. Voordeel van mijn late moederschap is wel dat ik het financieel en sociaal al wel allemaal op orde had. Het was overigens geen bewuste keuze om wat later kinderen te krijgen voor mij, het kwam gewoon omdat ik mijn man pas laat ontmoette. We wilden graag drie kinderen en ik wilde na mijn 40e niet meer zwanger zijn, dus dat betekende dat ik na 1,5 jaar al zwanger was en we onze drie kinderen kort op elkaar hebben gekregen. Dat is aanpoten inderdaad. Als ik het over zou mogen doen, zou ik denk ik wel wat jonger zwanger willen worden. Maar ja, daar kun je ook niks over zeggen natuurlijk. Het is zoals het is.” 

Als ik om me heen vraag hoe vriendinnen de pro’s en con’s zien, kom ik op het volgende overzicht:

Jong moeder worden:

  • Biologisch gezien is jong baren beter, zowel voor jouw lichaam als voor de gezondheidskansen van je kind.
  • Voor je dertigste is er minder kans op chromosoomafwijkingen bij het kind.
  • Je kunt beter tegen gebroken nachten (is ‘ie weer!).
  • Je bent nog relatief jong als ze weer uitvliegen. Daar zie ik de voordelen ook wel van in!
  • Een rondje Google leverde ook nog een nadeel op: jong moeder worden levert op latere leeftijd gezondheidsproblemen op, omdat uit onderzoek blijkt dat jonge moeders minder blij zijn met hun baan en sociale leven. Eens!

Laat moeder worden:

  • Je hebt je leven al op de rit, voor wat betreft je carrière, financieel en sociaal, en dat is fijn.
  • Je bent uitgeraasd qua reizen, festivals en andere grote dromen.
  • Je kunt beter dealen met de stress en verandering van een nieuw gezinslid.
  • Nadeel: moelijker zwanger worden en meer kans op complicaties.
  • Vergis je niet in de tijdsdruk!

Alle voor- en nadelen ten spijt: je hebt het niet zomaar voor het kiezen natuurlijk. Ik ben gezegend met de knullen die ik heb, maar denk nog steeds dat ik beter een ‘laat-moeder’ had kunnen zijn. Volgens Tholen komt dat ook door ons systeem: “Uit onderzoek van Ouders van Nu blijkt dat Nederlandse vrouwen de zorg voor hun gezin op 1 zetten, hun werk op 2 en tijd voor zichzelf op 3. Dat heeft deels te maken met het Nederlandse parttime-systeem, waarin vrouwen blijven schipperen tussen zorg- en werkdagen. In België bijvoorbeeld, en veel andere landen, is dat veel beter geregeld. Het eerste jaar ben je volledig thuis bij je kind en daarna gaan kinderen naar de voorschool en pakken vrouwen hun baan weer op. Als wij in Nederland het systeem ook eens op de schop zouden doen, zouden we heel andere cijfers krijgen denk ik.”

Als ik echt eerlijk ben, is die volgorde bij mij anders. Ik zet mijn werk en tijd voor mezelf op een gedeelde eerste plek. En het gezin piekt daar steeds tussendoor. Een horizontale lijn in plaats van een verticaal rijtje. Geen wonder dat het weleens wringt. Zal het Naomi en Meghan anders vergaan? Wie weet. Ik hoop in ieder geval dat ze net zo mooi uit hun gebroken nachten komen als ze nu zijn, en dat ze net zo met hun kleintjes zullen boffen als ik.

Laatbloeiers

Waar hebben we het eigenlijk over als we het over 'jong' en 'laat' moeder hebben? Hollandse vrouwen zijn aardige laatbloeiers inmiddels, als het op moeder worden aankomt. Gemiddeld zijn we nu zo’n 29,8 jaar oud als we ons eerste kind krijgen. In de jaren ’70 was dat nog 25 jaar.

In het zuiden van Europa maken ze het nog bonter trouwens. Italiaanse en Spaanse vrouwen zijn volgens het CBS bijna 31 jaar als ze voor het eerst moeder worden, terwijl de mama’s in Oost-Europa er met gemiddeld 26 jaar een stuk vroeger bij zijn. Overigens schijnt de Indiaase Omkari Panwar met haar 70 jaar de oudste ‘kersverse’ moeder te zijn.

`