Liefde & relaties

Het ligt op de bank en het scrolt

19 september 2018 15:32 Aangepast: 21 september 2018 16:58
Beeld © GettyImages

Als je partner werkloos raakt, heeft dat grote impact op je gezin. Maria’s man raakte meer dan twee jaar geleden zijn baan kwijt en ze heeft het er helemaal mee gehad. ‘Dat eindeloze gestaar op zijn mobiel, gék word ik ervan.’

Dik twee jaar geleden kwam Joost* thuis met de mededeling dat zijn contract niet werd verlengd. Hij werkte niet snel genoeg, was niet ambitieus genoeg, had zijn targets niet gehaald. Ik was opgelucht, want zo leuk waren de afgelopen maanden niet geweest. Joost zat al langer niet lekker in zijn vel. Dit had hij kenbaar gemaakt bij zijn leidinggevende. De werkdruk was gigantisch, hij wist niet hoe hij daarmee om moest gaan. Joost is perfectionistisch, dat zat hem in de weg. Hij hielp klanten graag goed, maar daardoor was hij te veel tijd kwijt per klant. De klanten die hij hielp waren blij, maar zijn baas niet. Er bleef werk liggen. Joost werd er steeds onzekerder door. Aan die nare, slepende situatie was nu een einde gekomen. Ik zag het, heel naïef misschien, zonnig in. Ik was net begonnen met freelancen. We hadden alle vrijheid. We konden samen een bedrijf beginnen, een lange reis maken, de wereld lag aan onze voeten. Mogelijkheden te over, was mijn gedachte. Maar die gedachte duurde niet lang.

Angst voor het onbekende De werkelijkheid bleek weerbarstiger. Joost vond het onbekende doodeng. Alle ideeën die ik aandroeg, ketste hij af. Hij wilde vastigheid en ging ouderwets solliciteren. Ik adviseerde hem zich te verdiepen in de laatste trends op het gebied van solliciteren, boeken te lezen, testen te maken. Hij wilde het graag op zijn manier doen. En dat was niet de mijne. ‘Ga netwerken!’, ‘Doe een sollicitatiecursus!’ ‘Ga sporten!’ Hoe meer ik hem pushte, hoe minder er gebeurde. Het hielp niet mee dat de tips waarnaar hij wél luisterde, weinig effect hadden. De loopbaancoach waar hij op mijn aanraden naartoe ging, vond dat hij goed bezig was. Het bedrijf dat zijn cv professioneel doorlichtte, had maar één tip: probeer eens een ander lettertype. Voor de omscholingscursus die hij volgde, haalde hij een tien. Wat Joost ook deed of ik adviseerde: een nieuwe baan leverde het niet op. Dat frustreerde me enorm: er was een probleem in ons leven dat ik niet kon oplossen. Het gaf me het gevoel dat ik machteloos was. En een sukkel bovendien.

'Dan kom ik thuis in een puinzooi, moet er nog worden gekookt, liggen de schooltassen in de gang te dweilen en zit meneer eindeloos door Dumpert te scrollen.'

Uit balans Ik voelde de adem van geldtekort steeds heter in mijn nek en werkte noest door. Joost heeft me daarin altijd enorm gesteund en aangemoedigd. Sprak me moed in als ik aan een nieuwe klus begon, was er voor de kinderen zodat ik een extra lange dag kon draaien bij een opdrachtgever. Ik werkte steeds harder. Niet alleen buiten de deur, maar ook thuis. Ik probeerde zoveel mogelijk het huishouden naar me toe te trekken, omdat ik me schuldig voelde dat Joost veel tijd met de kinderen doorbracht. Dat vond en vind ik geweldig, hij is de beste vader die ik me kan wensen. Hij geniet er oprecht van bij ze te zijn, en dat is me alles waard. Dus de vrije tijd die hij over had, wilde ik voor hem zo nuttig mogelijk maken in de hoop dat hij die optimaal zou benutten. Wat niet gebeurde, mij dan boos maakte en hem uit het veld sloeg. Kortom, we schoten er niets mee op.

Vol hoofd Mijn hoofd kwam steeds voller te zitten. Dat volle hoofd, dat heb ik nog steeds. Ik heb zoveel ideeën aangedragen, zoveel geprobeerd te doen, dat ik het niet meer weet. Ik heb veel slapeloze nachten achter de rug. Ook al heb ik al twee jaar continu werk, toch blijf ik het vooruitzicht van een lege agenda als freelancer moeilijk vinden. Ik kan daar zo mee bezig zijn, dat er weinig tijd en ruimte in mijn hoofd overblijft voor andere dingen. Ik zorg voor mijn kinderen, mijn man, het inkomen, het huishouden, meer kan er echt niet bij.

Bovendien wil ik niet te veel geld uitgeven, omdat ik er zo vreselijk hard in mijn eentje voor moet werken. Dus gaan we amper uit en zie ik mijn vriendinnen minder vaak. Waar ik me dan vervolgens weer schuldig over voel, want ik wil niet egoïstisch zijn. Maar na een lange werkdag ben ik moe, zo moe. Dan kom ik thuis in een puinzooi, moet er nog worden gekookt, liggen de schooltassen in de gang te dweilen en zit meneer eindeloos door Dumpert te scrollen. ‘Ga eens wat doen!!!’ wil ik dan uitschreeuwen. En ja, ik weet dat het nou eenmaal zo is dat werklozen van de afwas een dagtaak te maken, maar soms kook ik dan van woede.

Daarnaast doet het me veel verdriet. Ik mis mijn oude man, de gezellige vrolijke man die roereitjes voor me bakte, het gezellig maakte door wijn in te schenken en kaarsjes aan te steken. Die hangende man op de bank, met interesse voor werkelijk niets anders dan fail-filmpjes, ik kan er niets mee. Ik vond de vrolijke, energieke 1.0-versie veel leuker.

'Ik hoop dat we snel weer samen kunnen genieten, als de mensen die we vroeger waren. Of nee, als mensen die sterker uit de strijd zijn gekomen. Met elkaar.'

Eigen bedrijf Gelukkig begint het tij te keren. Sinds kort gooit Joost het over een andere boeg. Hij heeft zijn Dumpert-app verwijderd, heeft zich opgegeven voor hockey en doet meer uit zichzelf. Ik denk dat het keerpunt kwam toen ik een belangrijke klus verloor en een paniekaanval kreeg. Terwijl ik instortte, zag ik een glimp van mijn oude Joost terug. Hij begon meteen te bellen, mensen te spreken, mogelijkheden te bekijken. Allemaal dingen die ik hem de afgelopen twee jaar niet heb zien doen.

Het duurde precies twee dagen voor ik een andere klus binnen had gesleept, maar die twee dagen waren genoeg geweest om zijn vuurtje aan te wakkeren. Hij zette zijn bedrijf op en heeft inmiddels zijn eerste klus binnen gehengeld. Ik ben dolblij en supertrots. Het levert niet veel geld op, maar het is in ieder geval iets - in de richting die hij leuk vindt en aansluit bij zijn cursus. Mijn man vindt het doodeng, maar ik zie beweging. Beweging naar boven, de put uit. We krabbelen langzaam op uit twee jaar ellende, onzekerheid, paniek, korte lontjes, stress, frustratie, schaamte en schuldgevoel.

Wat ik heb geleerd? Om meer los te laten. Ook probeer ik te accepteren dat ik niet op alles invloed heb, maar daar heb ik grote moeite mee. Daarom heb ik besloten bij een coach langs te gaan. Nu mijn man langzaam aan de bak gaat, wil ik ook aan de bak. Niet met noeste arbeid, maar met mijn overvolle hoofd. Zodat we snel weer zorgeloos kunnen genieten, als de mensen die we vroeger waren. Of nee, als mensen die sterker uit de strijd zijn gekomen. Met elkaar.

En dit is het advies van Maria's coach Jojanneke Koedam. ‘Als je partner zijn of haar baan kwijtraakt, kunnen er een heleboel ‘moetjes’ naar boven komen, waardoor gevoelens worden genegeerd, terwijl juist jullie gevoel zo belangrijk is. Wat gebeurt er met je partner, wat gebeurt er met jou? Wat jullie angsten en onzekerheden? Hoe is de financiële situatie? Mocht je een partner hebben die niet makkelijk praat, dan kun je buiten gaan wandelen. Als je allebei zit, kijk je elkaar aan. Het is minder confronterend naast elkaar te lopen en elkaar soms niet aan te hoeven kijken. Probeer niet dingen te trekken uit je partner als hij/zij niet wilt praten.

Probeer bij jezelf te onderzoeken: wat gebeurt er bij mij, wat maakt de situatie in mij los? Heb ik het gevoel dat ik veel verantwoordelijkheid moet dragen? Heb ik het gevoel dat ik niet kan nadenken over nieuwe carrièrekansen, omdat ik de kostwinner ben? Wat vind ik ervan dat mijn partner nu opeens de hele dag thuis zit?

Wees je bewust van ‘stiekeme overtuigingen’, zoals: ‘Je moet bijdragen’, ‘Je moet nuttig zijn’, ‘Je mag niet zomaar op de bank zitten’. Die kunnen van alles triggeren. Ga na wat je ideeën en gedachten zijn over werkloosheid. Als je je daarvan bewust bent, kun je ervoor waken die dingen te projecteren op je partner, want die zorgen ervoor dat je sneller in een negatieve spiraal terechtkomt.  

Ook bestaat het risico dat je als partner te veel verantwoordelijkheid op je neemt. Wat je daarmee energetisch uitstraalt is: ik doe het wel, want jij doet het niet (goed). Dat is niet prettig voor de ander. Je gaat te veel faciliteren, dat motiveert de ander niet om in actie te komen. Bovendien is het vermoeiend voor jezelf. Vraag liever aan de ander, heel open en eerlijk, wat de ander nodig heeft. Laat het los en heb er vertrouwen in dat het goedkomt.’  

Zo ga je om met je werkloze partner

1. Geef je partner de ruimte om de gevoelens die bij een ontslag komen kijken te verwerken, zoals schaamte, schuld, falen, angst, boosheid, verdriet. Het is belangrijk die gevoelens een plek te geven.

2. Houdt zoveel mogelijk structuur in de dagen. Sporten, naar buiten gaan, helpt om somberheid en lethargie te voorkomen. Is je partner somber, laat hem/haar praten met een coach of psycholoog, voor een objectief luisterend oor.

3. Het is fijn om te motiveren, maar ga niet betuttelen. Daarmee zeg je: ‘Jij kunt het niet in je eentje, ik doe het wel voor jou.’

4. Vraag gewoon: ‘Wat heb je nodig, wat kan ik voor je doen? Heel simpel.’

5. Kijk hoe jullie samen in balans blijven met geven en nemen, zodat je allebei gevoel hebt bijdrage te leveren aan het gezin én jullie op elkaar kunnen blijven leunen.

6. Praat regelmatig over de situatie, bijvoorbeeld één keer per week. Bespreek wat de partner van jou nodig heeft, maar vergeet jezelf vooral niet.

7. Blijf een stel. Blijf dingen samen doen, zoals je vroeger deed.

8. Kinderen voelen heel veel aan. Je kunt het best eerlijk over de situatie praten, zeker als de sfeer in huis is veranderd: ‘Papa of mama heeft even geen baan, dat is best spannend voor ons.’

9. Voel je je niet gesteund door je omgeving, of heb je het gevoel dat je niet goed begrepen wordt, praat er dan met iemand anders over.

10. Je hoeft niet altijd maar positief te blijven in deze moeilijke situatie. Geef jezelf de ruimte om het gewoon ook even niet rooskleurig in te zien, dat mag best!

Meer informatie over de coachingspraktijk Hart & Ziel van Jojanneke Koedam vind je op hartenzielcoaching.nl

* De namen van Maria en Joost zijn om privacyredenen gefingeerd.

`