Liefde & relatie

Trek je dát aan? Echt?

14 september 2018 02:00 Aangepast: 15 september 2018 11:49
Kleding kiezen voor je partner: dat wil nog weleens verkeerd vallen. Beeld © iStock

Kritiek op de kledingkeus van je partner kan snel verkeerd uitgelegd worden. Wie echt graag wil dat die versleten joggingbroek in de prullenbak verdwijnt, moet het tactisch aanpakken.

Het komt natuurlijk wel vaker voor binnen relaties. Dat je echt vreselijk gek bent op elkaar. Maar dat er tóch wat te wensen overblijft. Bijvoorbeeld op het gebied van de kleding van je geliefde.

Kleren zijn bij uitstek het resultaat van voorkeuren die zich in de loop der jaren opstapelen. Het perfecte onderwerp om eens fijn over te twisten. Omdat kleding zo'n bepalend onderdeel van je identiteit is (je bent toch hoe je eruitziet) is het ook een thema dat tot ingewikkelde discussies kan leiden.

Geen meisjesmeisje

Zelf probeer ik mijn geliefde weleens op andere kledinggedachten te brengen. Door suggesties te doen of af en toe iets voor haar te kopen. Nu is het echt niet zo dat ze in vodden loopt of vreselijke modeblunders begaat. Maar verschillen van smaak doen we zeker. Ik hou van vrouwelijk en duur. Zij van stoer en comfortabel. "Ik ben geen meisjesmeisje", waarschuwde ze me al in ons eerste telefoongesprek.

"Waarom wilde ik ineens samen nieuwe kleren kopen? Was er soms iets mis aan haar?"

In het begin probeerde ik het onderwerp kleding bespreekbaar te  maken door heel onschuldig voor te stellen om samen te gaan winkelen. Beetje rondslenteren, broodje eten. Leuk toch? Mijn vraag maakte haar een beetje wantrouwig. Waarom wilde ik eigenlijk ineens nieuwe kleren kopen? Was er soms iets mis aan haar? Ze verzekerde me: what you see is what you get. Ik moest haar gewoon maar nemen zoals ze was. Dat is een argument waar je weinig tegenin kunt brengen.

Nu ben ik dan een man die zich bemoeit met de kleding van zijn vrouwelijke geliefde. Een korte rondvraag levert vooral voorbeelden op van vrouwen die zich met de garderobe van hun vriend bemoeien. Aniek, inmiddels gelukkig getrouwd, vertelt over de eerste indruk. "Voor ons eerste afspraakje hadden we op een pleintje afgesproken. Ik was nieuwsgierig, dus ik keek om een hoekje. Maar hij was zo kak!"

Baksteenrode ribbroek

Hoewel ze niet erg blij werd van de baksteenrode ribbroek, het blauw-witte streepjesoverhemd en het groene golfpetje dat hij droeg, besloot ze de afspraak toch maar door te zetten. Aniek: "Ik dacht: die kleren, daar kunnen we nog wel wat aan doen. Verder zag hij er heel leuk uit."

Ook Dana nam haar vier jaar jongere vriend onderhanden. Ze leerden elkaar kennen in een studentenstad waar 's avonds mensen dronken in een pinopak over straat struinden. "Het maakte echt niks uit hoe je er daar bijliep." Dana vertelt dat ze het studentikoze in het begin wel charmant vond. "Ik ben vier jaar ouder dan hij. Dus toen hij nog diep in het feestleven zat, had ik al mijn eigen appartementje. Het paste bij zijn levensfase."

"Zodra het weekend is, laat hij alles gaan. Hij is al jaren klaar met studeren, maar ziet er nog altijd uit als een student."

Toen het wat meer steady werd tussen die twee, begon ze zich toch een beetje te storen aan de versleten, verwassen outfits. Hij droeg bij voorkeur T-shirts met felkleurige prints van het merk Superdry, en joggingbroeken met gaten. Dana: "Terwijl hij naar zijn werk altijd keurige pakken draagt. Maar zodra het weekend is, laat hij alles gaan. Hij was al jaren klaar met studeren maar zag er nog altijd uit als een student."

Omdat hij met geen stok naar de winkel te krijgen was, begon ze stapje voor stapje kleding voor hem te kopen. De felbedrukte Superdry-shirts gingen heel geleidelijk de kledingbak in. Daarvoor in de plaats kwamen effen T-shirts met v-halsjes en overhemden met een ruime boord. Een beige chino en een paar witte sneakers maken het plaatje compleet.

Behoudend en gekleed

Dana weet inmiddels precies waar ze wel en niet mee thuis moet komen voor haar vriend. Te modieuze dingen zijn taboe. Het moet een beetje behoudend en gekleed zijn. Als het niet beige, bruin, blauw of grijs is, blijft het onverbiddelijk in de kast liggen. Dana: "Hij vindt alles best. Maar als het hem niet bevalt, trekt hij het niet aan."

De rollen zijn soms ook omgedraaid. Lara is dolblij dat haar man zich, samen met de kinderen uit zijn vorige huwelijk, intensief met haar outfit bemoeit. Ze geeft toe dat ze nooit veel interesse voor mode had. Vroeger droeg ze kistjes van Dr. Martens, en ze liep jaren rond in een leren jack dat te vies was om aan te raken. Lara: "Ik ging vaak naar de kroeg. Daar werd toch alles smerig. Daar kon dat jack wel tegen. Lekker functioneel."

Bezem door de kledingkast

Toen ze haar huidige man leerde kennen, ging de bezem door haar kledingkast. Volgens Lara werd de kritiek op haar kledingkeus zonder veel omhaal gegeven. "Hij is nogal recht voor z'n raap en zegt gewoon: dat staat je voor geen meter." Ze had weinig moeite met de kritiek. Ze beschouwt de bemoeienis met haar outfits, waar inmiddels ook zijn dochter en zoon aan deelnemen, als een vorm van interesse. "Ik zie het als betrokkenheid. Verder is hij heel complimenteus en zegt hij vaak hoe mooi hij me vindt."

Het koeienrokje waar je haar in kon uittekenen, moest weg. Ook de leren kroegjas overleefde het niet. "Ik heb gewoon totaal geen zin om me in de laatste trends te verdiepen", zegt Lara. "Hij wel, en dan komt hij ook met leuke dingen." Dat hij in de mode zit en een winkel heeft, helpt een handje.

Neem je je partner zoals die is? Of zoek je eigenlijk iemand anders? Neem je je partner zoals die is? Of zoek je eigenlijk iemand anders?

Hoewel het in deze gevallen misschien weinig gedoe opleverde, kan het ook anders gaan. Wie de kledingstijl van zijn of haar geliefde bekritiseert, loopt het risico een mijnenveld in te lopen. De criticaster zet zichzelf te kijk als oppervlakkig met een opgeblazen ego. Want waar gaat het nou om: de inhoud of de buitenkant? En wie denk jij wel dat je bent?

Kritiek op andermans uiterlijkheden zet de acceptatie van de ander ook op scherp: neem je diegene zoals die is, of wil je eigenlijk iets anders? En geef je blijk van je ontevredenheid door kritiek op de kledingkeus te geven? Voor je het weet, vliegen de verwijten over en weer.

Gevoelige snaar

Monique Stadler is socioloog en basistherapeut. Ze krijgt in haar praktijk SamenCommuniceren tal van stellen voor zich die moeite hebben met de onderlinge communicatie. Het geven en ontvangen van kritiek speelt daarin een grote rol. Volgens haar raakt het bekritiseren van elkaars kleding een gevoelige snaar.

Het helpt volgens haar natuurlijk niet dat succes in onze prestatiemaatschappij deels afhankelijk is van ons uiterlijk. We leren allemaal, zegt Stadler, hoe we met kleding uitdrukking kunnen geven aan een bepaalde 'succesvolle' identiteit.  Niet succesvol zijn, of als zodanig gezien worden, is pijnlijk. "Maar als ook nog de liefde ervan afhankelijk is, dan komt je bestaansrecht in het geding", zegt ze.

In hoeverre kritiek op de kledingkeus een extra kwetsbaar onderwerp in de relatie is, hangt volgens haar sterk samen met hoe veilig je je voelt bij je partner. Ben je veilig gehecht aan elkaar, dan vertrouw je erop dat je van elkaar houdt om wie je bent en niet om hoe je eruitziet. Kritiek vat je dan minder snel persoonlijk op.

"De gevoeligheid zit hem niet in de afwijzing, maar in de angst om je partner kwijt te raken"

Kwetsbaar is het vooral als je onveilig gehecht bent. Onveilig gehechte mensen hebben geleerd dat liefde voorwaardelijk is. Het negatieve oordeel van je partner over jouw kledingkeuze kun je dan zomaar als maatstaf van de liefde opvatten. Stadler: "De grote gevoeligheid zit 'm dan niet zozeer in de persoonlijke afwijzing die je door de kritiek ervaart, maar in de angst om je partner te verliezen wanneer je niet voldoet aan de kledingsmaak en verwachtingen van je partner."

'Het gaat maar om kleding'

Een lastig dilemma voor wie kritiek heeft, want die wil zijn of haar partner niet kwetsen en snapt meestal de grote gevoeligheid ook niet. De partner die de kritiek moet verduren, snapt de grote gevoeligheid van zichzelf vaak ook niet. Het gaat maar om kleding, toch?

Hoe klein de aanleiding ook lijkt, bij grote gevoeligheden is er diep in jezelf een stemmetje dat zegt dat je niet goed genoeg bent en dat je in de steek gelaten kunt worden. Best heftig dus, ook al is het zo op het oog niet rationeel.

Inmiddels heb ik geleerd het iets anders aan te pakken met het geven van kledingadvies aan de vriendin. In plaats van de totale make-over na te streven, probeer ik het met subtiele hints en af en toe een leuk cadeautje in de vorm van een jurk. En met succes. Volgens de vriendin krijgt ze op haar werk steeds vaker complimenten over haar oufits. En verder: what you see, is what you get.

Kritiek geven, kritiek krijgen

5 tips van therapeut Monique Stadler

1. Onderken dat kritiek deel van je relatie is. Opmerkingen (of afkeurend zwijgen) zullen onbedoeld als kritiek overkomen (of zo worden opgevat). Ook in heel goede en veilige relaties. Als we van iemand houden, zijn we altijd gevoelig en kwetsbaar. Voordeel van een goede relatie met een veilige basis is dat je de balans veel sneller herstelt.

2. Stap in de rol van observator. Gebeurt het weer dat je kritiek geeft of ervaart? Maak dan pas op de plaats en kijk eens als een vlieg op de muur naar jullie allebei: wat voelt (en wil) mijn partner? Wat voel en wil ik zelf?

3. Zie de kritiek van je partner als een boodschap. Begin als observator bij je partner. Waar is die op uit? De kritiek die je partner geeft, zegt vaak iets over hem of haar zelf. Wat zijn de onderliggende verlangens of behoeften?

4. Stel je eigen grenzen. Kijk dan naar jezelf: wat voel en wil ik in reactie op de kritiek van mijn partner? Of beter gezegd: wat voel en wil ik in reactie op de verlangens en behoeften van mijn partner?

5. Deel dit observatieproces met je partner. Heb het niet over de inhoud van de kritiek. Maar vertel dat je nu even de vlieg op de muur bent die naar jullie kijkt. Empathisch gissen naar je partners behoeften kan je nu erg helpen als je onverhoeds in een heftige kritische ruzie verzeild bent geraakt.

Door Matthijs van der Pol
`