Reizen

Langs de Zuiderzee

09 augustus 2019 09:56 Aangepast: 09 augustus 2019 11:47
Beeld © iStock

Deze week blijven we in Nederland en gaan we in Noord-Holland over de IJsselmeeroevers omhoog langs stadjes met prachtige poorten, idyllische haventjes en mooie gevels. Waan je in de 17de eeuw langs de Zuiderzee.

Monnickendam

De naam zegt het al: hier bouwden monniken een dam om het zoute water van hun akkers te weren. In de 16de eeuw kreeg het stadje, net als de rest van de Nederlanden, enorme economische voorspoed. Dat lag vooral aan de lucratieve oostzeehandel, waarbij specerijen uit de Oost, Hollandse zuivel en laken (wol) werden verhandeld voor vooral graan en hout. Dat legde de jonge republiek bepaald geen windeieren en dat zie je ook in Monnickendam. Slenter door de stad en let vooral op de mooie 17de-eeuwse huizen en de 16de-eeuwse Waag – waar je nu in Restaurant De Waegh heerlijk kan lunchen, maar ook kan zien hoe vroeger de kazen werden gewogen. Iets buiten het oude centrum liggen scheepswerven, waarvan sommigen al sinds de 17de eeuw actief zijn. www.laagholland.com.

Marken

De handel rond de Zuiderzee was van groot belang, maar de visserij natuurlijk ook. Volendam is het bekendste voorbeeld van zo'n vissersdorp, maar eigenlijk is Marken mooier, vooral door de ligging midden in de Markerwaard. De klederdracht, de huizen op palen of de nog oudere 'werven' – een soort terpen waarop men vroeger de huizen bouwde – en natuurlijk de beroemde vuurtoren, zijn een reden om een paar uur over het schiereiland rond te slenteren. Daarna kun je zelfs een pontje nemen dat de Gouwzee oversteekt naar Volendam... voor de volle Zuiderzee-ervaring. www.gemeentemarken.nl.

Fietsen of wandelen

De IJsselmeeroevers kun je op allerlei manieren ontdekken. Natuurlijk kun je gewoon de auto pakken en langs de dijken naar het noorden (of andersom) rijden, maar er loopt ook een prachtige lange afstand fietsroute, de Zuiderzeeroute – die je ook voor een deel of in etappes kunt doen: je kunt met de trein terug vanuit Hoorn, Enkhuizen en Den Helder – en de lange afstand wandeling (LAW) het Zuiderzeepad

Edam

Tjsa, wie aan Edam denkt, denkt al snel aan kaas en als je aankomt zie je ook wel dat ze naar hun reputatie leven – vooral voor de grote aantallen toeristen. Maar er is meer: het stadje herbergt de grootste hallenkerk van Europa, het maakt onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam – die je goed kunt bezoeken – en inderdaad, in de zomermaanden kun je naar de kaasmarkt of varen op een praam. In de 16de en 17de eeuw was Edam een belangrijke handelsstad wier schepen de wereldzeeën bevoeren en waar vooral geld werd verdiend aan de scheepsbouw. Tip: ga vooral even langs bij Fort Edam en leer over de Nieuwe Hollandse Waterlinie. www.vvvedamvolendam.nl.

Hoorn

Hoorn was in de Gouden Eeuw samen met Enkhuizen en Amsterdam een van de belangrijke handelssteden van de Republiek en maakte onderdeel uit van de VOC en de WIC. In de 17de eeuw was Hoorn zelfs de officiële hoofdstad van het gebied boven het IJ. Schepen uit Hoorn rondden voor het eerst het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika, dat daardoor nog steeds Kaap Hoorn heet! En de Horinezen brachten ook specerijen, goud, zilver en andere exotische producten mee terug. De gemaakte winsten werden getoond in de uitbundig versierde gevels van hun stadspaleisjes en de enorme 17de-eeuwse pakhuizen. Nu is Hoorn vooral leuk vanwege de oude haven, het brede winkelaanbod, het Westfries Museum dat je écht terugneemt naar de 17de eeuw en de 'wereldberoemde' Hoornse kermis die komend weekend weer losbarst! www.ikhouvanhoorn.nl.

Nostalgic journey

Sinds enige jaren rijdt er een historische stoomtram tussen Medemblik, Enkhuizen en Hoorn. Je stapt op een van de mooie 19e-eeuwse stations op en laat je op een rustig tempo door het prachtige Westfriese landschap vervoeren, met tussenstops in Wognum, Twisk en Opperdoes. Echt een fantastische manier om het binnenland of de stadjes te ontdekken. www.stoomtram.nl.

Enkhuizen

Als je in Enkhuizen bent, heb je het Markermeer verlaten en eigenlijk ben je nu pas op het IJsselmeer. Voor de historische stadjes maakt het natuurlijk niet uit, want de Zuiderzee werd pas in 1933 afgesloten, waardoor het water zoet werd, en waarmee ook de handels- en visserijfunctie van deze steden grondig veranderde. Want voorheen was Enkhuizen vooral bekend als 'haringstad'.

Als je door de stad loopt, moet je je bedenken dat Enkhuizen na de gouden eeuw een tijdlang alleen maar kromp. Nog altijd wonen er minder mensen dan in de hoogtijdagen van de stad. Het voordeel van die eeuwenlange achteruitgang is dat het oude stadscentrum grotendeels kon worden behouden. Poorten hoefden niet te worden afgebroken – de toren van stadspoort de Drommedaris staat al sinds 1540 klaar om de stad te beschermen – en nieuwbouw vond nauwelijks plaats. En dat zie je in Enkhuizen helemaal. Tenzij je naar de jachthavens loopt, want daar kom je de 'nieuwe' industrie tegen. www.enkhuizenboeit.nl.

Medemblik

Medemblik is de oudste stad van West-Friesland met twee mooie kerken, een oud klooster en tientallen gerestaureerde 17de-eeuwse huizen. Maar Medemblik is anders dan de overige Zuiderzeestadjes: Medemblik heeft een echt kasteel. Kasteel Radboud is een 13e-eeuwse dwangburcht, gebouwd door Floris V, en sinds 2018 opengesteld voor het publiek. Tip: wil je een keertje iets anders dan kibbeling in de haven? Ga dan naar wijngaard Saalhof, iets buiten Medemblik, voor een proeverij, uitleg over wijn maken of een heerlijke lunch. Je waant je in Frankrijk! www.visitmedemblik.nl.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`