Media

'Geluk moet je onderhouden, net als je huis en je tuin’

12 juni 2020 11:00 Aangepast: 12 juni 2020 11:46
Beeld © iStock

Gelukkig zijn, dat willen we allemaal. Het stikt in Nederland van de coaches die mensen proberen te helpen dat geluk te bereiken. Vooral millennials hebben daar wel oren naar en tellen er soms grote bedragen voor neer, blijkt in de nieuwe Videoland-documentaire 'Is Geluk Te Koop?'... Maar is geluk wel maakbaar?

"Het streven naar geluk is mooi, maar het mag geen obsessie worden." Zelfs de koning had het erover in zijn laatste kersttoespraak. Gelukkig zijn is voor velen het hoogst haalbare, en in de huidige maatschappij waarin alles mogelijk lijkt, heerst het idee dat geluk voor iedereen bereikbaar is. Als je er maar hard genoeg je best voor doet - of er genoeg voor betaalt.

Voor de nieuwe Videoland-documentaire Is Geluk Te Koop? (vanaf 11 juni te streamen) duiken ex-Rambammers Jelte Sondij (38) en Lars Gierveld (39) in de geluksindustrie. Industrie ja, want tienduizenden coaches en zelfbenoemde goeroes in ons land verdienen geld - tot vele tonnen per jaar - met het verkopen van ‘geluk’. Ieder heeft daarvoor zo zijn eigen methode, tools en strategieën, en zoekende millennials betalen graag voor zo’n stukje zelfontplooiing, zo is te zien in de documentaire.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Monica Geuze onthult wanneer serie weer te zien is bij Videoland

Zelf ervaart Sondij ook de druk om altijd maar gelukkig te moeten zijn, vertelt hij. "Als ik op Instagram kijk, zie ik iedereen toffe dingen doen. Je wordt voortdurend geconfronteerd met geluk - of althans de schijn van geluk - van anderen. Daarmee vergelijk je jezelf dan toch. Vooral voor millennials en de generatie na hen, generatie Z, speelt dat enorm. Dat zorgt ervoor dat zij die het zich kunnen veroorloven op zoek gaan naar manieren om dat geluk te vinden."

Zowel Sondij als Gierveld denkt dat geluk niet voor iederéén is weggelegd - als je bijvoorbeeld klinisch depressief bent of bovengemiddeld veel pech hebt in het leven, zal een cursus je waarschijnlijk niet helpen. Beide mannen geloven wel dat coaches kunnen helpen om je een goede schop onder de kont te geven.

"Door een methode te vinden die bij je past en jezelf daarin te trainen, kun je dichter bij dat geluk komen", denkt Sondij. "Coaches helpen je om heel bewust bezig te zijn met de keuzes die je maakt en om de boel op te schudden. Want if you do what you always did you’ll get what you always got." Gierveld: "Aan de ene kant word ik snel kriegelig van het product geluk, aan de andere kant denk ik: het kan echt wel helpen. Al die gelukscursussen hebben veel overeenkomsten en staan bol van de clichés, maar die clichés werken vaak wel."

'Een van de belangrijkste reden waardoor we ongelukkig zijn, is hoe we kijken naar situaties'

In de documentaire is onder meer te zien hoe een groep aspirant-coaches een introductiedag bijwoont van Rutney Sluis, die vanuit zijn Sluis NLP Instituut als het ware de coaches van morgen coacht. De levensmissie van Sluis: wereldwijd mentaal en fysiek welzijn creëren. Dat doet hij onder meer door trainingen, cursussen en coaching te geven om mensen te helpen meer geluk en succes te ervaren. Hoe? "Door hun leven in lijn te brengen met wat zij belangrijk vinden", vertelt hij.

"Een van de belangrijkste redenen waardoor we ongelukkig zijn, is hoe we kijken naar situaties." Dat kun je veranderen. Geluk is in zekere zin een mindset, meent Sluis. Volledig maakbaar is geluk volgens hem niet, maar stuurbaar en beïnvloedbaar wel. "Heb je grip op het hele leven en op alles wat je overkomt? Nee. Maar je hebt wel invloed op hoe je kijkt naar de dingen die je overkomen. In de basis wordt alles gestuurd door onze psychologie. Obstakels zijn er om te overwinnen."

Iedereen heeft zo zijn eigen leefregels, stelt Sluis. "Die regels zijn je blauwdruk, van hoe je denkt dat je leven zou moeten zijn. Wanneer je leven in lijn is met je blauwdruk, voel je je daar gelukkig over. Wat ik in de basis doe, zijn twee dingen: ik breng mensen naar hun blauwdruk toe, door ze te motiveren en stimuleren om zichzelf zo ver te krijgen hun doelen te bereiken, of ik verander hun blauwdruk. Ik denk dat dat is wat bijna iedere coach of therapeut doet."

Sluis veranderde ook zijn eigen blauwdruk. Hij liet zijn vastomlijnde leefregels van vroeger - ik moet minimaal zoveel verdienen, zoveel landen zien, zoveel betekenen voor mijn moeder en broertjes - varen en weet nu dat liefde en verbinding voor hem kernwaarden zijn voor geluk. "Als ik met mijn familie ben, met mijn kind, dan ben ik heel gelukkig. Mijn werk bevredigt ook mijn behoefte naar verbinding in het leven. Ik heb mijn leven om mijn kernwaarden heen gebouwd en leef in lijn met mijn waarden. Ik heb er bewust voor gekozen om gelukkig te zijn in de kleinste dingen, omdat het dan makkelijker is om gelukkig te zijn."

'Geluk zit in de piekmomenten. Als het goed gaat op mijn werk, maar ook van bingewatchen word ik gelukkig'

Zo gezegd lijkt geluk dus wel een keuze. De ingrediënten voor geluk zijn voor iedereen anders, maar er zijn volgens Sluis in de basis twee dingen te noemen die kunnen leiden naar geluk. De eerste is vooruitgang. "Mensen raken gewend aan dingen. De law of familiarity heet dat. Je kunt het prachtigste uitzicht ter wereld hebben, maar na een tijdje zie je het niet meer en wordt het gewoon. Dan ontstaat een behoefte aan vooruitgang, om hetzelfde geluk te voelen als in het begin. Wanneer we te lang stilstaan, wordt het leven soms futloos. Een tweede element is het gevoel hebben dat wat je doet ertoe doet. Dat je een bijdrage levert met wat je doet in het leven, hoe klein ook. Je wordt er niet gelukkiger van als je het gevoel hebt dat wat je doet nutteloos is."

Voor Jelte Sondij geldt dat laatste ook. "Geluk zit voor mij in piekmomenten. Als op mijn werk iets heel goed gaat of als ik een heel mooi programma heb gemaakt, kan ik heel gelukkig zijn. Maar ook als ik een heel goede techno-dj heb gezien of het beste feestje sinds tijden heb gevierd. Aan de andere kant kan ik heel gelukkig worden van een serie bingewatchen met een zak chips op de bank." En veel nuttelozer dan dat wordt het toch niet.

Lars Gierveld wordt gelukkig van de vrijheid om zijn eigen keuzes te maken. "Dat ik geen dingen opgelegd krijg, maar zelf kan kiezen wat ik wil doen. Aan de andere kant vind ik het soms ook heel lekker om geleefd te worden. Deze coronatijd geeft me heel veel tijd en ruimte. Normaal ben ik heel druk, nu kan ik eens wat rustiger aandoen en daar word ik wel gelukkig van, merk ik. Dat kan ook zijn omdat ik net voor het eerst vader ben geworden en het leuk vind om veel tijd door te brengen met mijn zoontje."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Een ijsbad maakt gelukkig - en nog meer voordelen van (extreme) kou

In deze coronatijd zit Jeltes geluk ‘m ook in veel kleinere dingen. "Mijn vriend woont in München, die werkt daar. Ik heb hem al bijna drie maanden niet gezien. Geluk wordt dan opeens dat je ’s avonds een videocall hebt met elkaar. En dat je tegelijkertijd naar dezelfde film gaat zitten kijken. Mijn moeder valt in de risicocategorie. Dat ik even naar huis kon om haar te zien, was een enorm hoogtepunt."

Sondijs kijk op wat geluk is, is door het maken van de documentaire niet veranderd. Wel zijn kijk op hoe je het kunt bereiken. "Ik heb eruit meegenomen dat het iets is waar je aan kunt werken. Lars zegt aan het einde: ‘Je bent nooit uitgelukkigd’. Dat maakt het ook zo’n slim verdienmodel. Want wanneer ben je nou klaar met gelukkig zijn? Ik denk nooit. Zoals je je tuin en je huis onderhoudt, is geluk ook iets wat je moet bijhouden, een werkwoord. Je kunt het trainen, op een manier die bij je past.” Niet over alle methodes waren de mannen even enthousiast, maar in elke cursus zat wel íets, vond Lars Gierveld. “Ze hadden allemaal wel een fijn handvat waarmee je je geluksbevinden omhoog kunt halen, als het je ligt."

Soms is het ook goed om dat eeuwige streven naar geluk gewoon even te laten voor wat het is. Want laten we eerlijk zijn: het is ook wel heel vermoeiend, vindt Gierveld. "Even niet gelukkig zijn hoort bij het leven. Af en toe moet je ook je ongeluk kunnen vieren. Als je echt niet lekker in je vel zit, mag je daar best even lekker in zwelgen. Bij mij kan dat wel troostend werken." Sondij denkt er hetzelfde over. "Als ik zelf een methode zou moeten ontwikkelen, zou dat de bij-de-pakken-neerzitmethode zijn. Gordijnen dicht, tv aan, het hele weekend bingewatchen en zak er allemaal maar in. Het is goed om je te realiseren dat geluk niet altijd voor het oprapen ligt."

De geluksindustrie is booming. Van talloze coaches op Instagram tot aan spirituele healings: overal kom je coaches tegen die je gelukkig(er) willen maken. Lars Gierveld en Jelte Sondij gaan op onderzoek uit. Hoe werkt dit en word je van die uitgegeven centen echt gelukkig? De documentaire Is Geluk Te koop? is vanaf nu te zien op Videoland

 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore