Vooruitblik

Op naar 2030: zo gaat de wereld de komende tien jaar veranderen

27 december 2019 12:12 Aangepast: 21 januari 2020 11:53
Beeld © iStock

We staan aan de vooravond van een nieuw decennium. Wat brengen de komende tien jaar ons op het gebied van eten, wonen? Hoe gaat onze economie het doen? En, bepaald niet onbelangrijk, hoe gaat het met onze liefdesrelaties? Bij gebrek aan een glazen bol, vroegen we het drie experts. "We krijgen een andere wereld."

Eten en drinken

Het is een saai woord, misschien, maar wel steeds meer gehoord en gebruikt; duurzaam, duurzaam, duurzaam. Dat is het devies voor de komende tien jaar. "De klimaatverandering staat op ons netvlies, we zijn aan het snappen dat bronnen op gaan raken", zegt trendwatcher Lieke Lamb.

"De komende jaren gaan we daarom ook steeds meer deglobaliseren." Waar we de afgelopen jaren eten uit het buitenland haalden, gaan we nu steeds meer voedsel lokaal produceren.

Ook opvallend – een trend die er nu al is en zich nog sterker gaat doorzetten: er komen steeds meer vegetariërs of flexitariërs. Daar kiezen we voor een deel voor, maar het wordt volgens Lamb ook een steeds duurder product. "Vlees wordt echt iets exclusiefs."

'Mensen gaan op zoek naar wat ze kunnen met dat leeggelopen land, met die rust en ruimte om zich heen'

Wonen

We gaan de hoogte in, zegt sociaal demograaf Jan Latten. Althans: wat wonen betreft. "In Rotterdam is dat natuurlijk al aan de orde van de dag, maar ook in andere grote steden als Eindhoven en Den Haag zijn al afspraken gemaakt over dat gebouwen hoger mogen: het wordt allemaal stedelijker, meer geconcentreerd op de stad. Metropolitaner, zeg ik ook weleens. De wereld wordt daardoor anders. Drie hoog achter is niet meer de norm."

En het is nodig, want de woningcrisis is de komende jaren nog niet opgelost. "Die blijft nog wel aan aantal jaar aanhouden, helaas."

Dat maakt dat mensen om zich heen gaan kijken. De stad is niet de enige plek waar we ons gaan settelen. Sterker nog: trokken we de afgelopen tien jaar met z'n allen naar de stad, nu zijn er ook veel (jonge!) gezinnen die dat andersom doen. "Mensen gaan kijken of ze toch iets kunnen met dat leeggelopen land, en die rust en ruimte om zich heen. Ze zien meer mogelijkheden dan alleen maar die steeds drukkere stad, waar áltijd geluid is."

'We kijken een beetje pessimistisch naar de toekomst, en dus maken we minder snel zo'n grote keuze als kinderen krijgen'

Lieke Lamb vermoedt dat we ook steeds zelfvoorzienender gaan worden – qua energie, qua water. "Steeds meer woningen worden energieneutraal, we gaan investeren in isolatie." Binnenshuis wordt alles veel slimmer: apparaten gaan leren communiceren met elkaar, je woonkamer gaan met sensoren merken dat je naar bed gaat – dus de lichten gaan automatisch uit en de verwarming omlaag. "Niet alleen zuinig, maar ook gemakkelijk."

De liefde

Het woningtekort werkt volgens demograaf Latten ook als anticonceptie. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat mensen wachten met samenwonen, en áls ze al samenwonen, wachten ze met kinderen krijgen tot dat perfecte huis er is. Of in elk geval: een huis met meer ruimte dan één slaapkamer en een woonkamer.

Het aantal kinderen per persoon zakt al jaren, en Latten vermoedt dat dat blijft doorgaan. "Dat komt ook doordat we met een beetje een pessimistisch beeld naar de toekomst kijken: we zijn onzeker met z'n allen, dus we durven niet zo snel zo'n grote keuze te maken om kinderen te nemen."

'De afgelopen jaren wonnen bonusgezinsleden aan populariteit, maar de jongere generaties vinden het traditionele gezin weer steeds belangrijker'

Bovendien komen er meer singles. En dat zijn geen muurbloempjes: steeds meer mensen kiezen er zelf voor om alleen te zijn – soms tijdelijk, tussen twee relaties in. "We zijn wat dat betreft al heel autonoom, en dat zal doorzetten", vermoedt Latten.

Maar, we zitten niet helemaal stil. In 2024 wordt verwacht dat we de 18 miljoen inwoners aantikken in ons kikkerlandje. "En daar is geen plan voor op dit moment, wat wonen betreft. Dus ja. Vicieuze cirkel, hè."

Er is ook goed nieuws: we blijven van elkaar houden. Maar wel op een andere manier. "Er komen meer try-outrelaties", zegt Latten. "Het huwelijk is niet meer de basis. We zijn wat afwachtender, kijken eerst graag: passen we bij elkaar, houden we het samen vol in één huis."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Woningtekort in 2030 nog steeds groot: 157.000 huizen te weinig

Daarom floreren datingsites volgens hem ook steeds meer. "Ik vermoed ook dat er de komende jaren steeds meer Tinder-achtige apps voor vijftigplussers komen", zegt Latten. En hoe zit het met trouwen? Ook dat gaan we minder doen, en als we het al doen, doen we het vaak later, als we 40 zijn. "Trouwen wordt meer iets van 'achteraf'", zegt Latten.

Waar Lamb nog aan toe wil voegen: "Maar daardoor is het huwelijk wel weer meer een sprookje, een ideaalbeeld. En een instituut waar mensen wel graag over dromen. De afgelopen jaren werd bonusgezinsleden – geen stiefmoeder maar bonusmoeder – steeds populairder, maar de jongere generaties vinden het traditionele gezin wel weer steeds belangrijker."

Gezondheid

We worden gezonder. Of we proberen het in ieder geval. Sigaretten worden het komende decennium nog minder geliefd, voorspelt Lamb. Geldt ook voor alcohol – (op de champagne van de komende jaarwisseling na, natuurlijk). "We gaan steeds meer op zoek naar andersoortige drankjes met een alcoholsmaak." Dat zie je al aan dat kroegbezoekers steeds vaker ook 0.0-drankjes bestellen – en daar niet meer raar om worden aangekeken. "We worden ons steeds meer bewust van de gevaren van alcohol."

'Alles moet maar bewust, haast om gek van te worden... En er hangt een prijskaartje aan'

Sowieso is 'bewust' – naast 'duurzaam' – het nieuwe woord van de komende tien jaar. Bewust bewust bewust. Van de klimaatverandering, onze gezondheid. Gevolg: vliegschaamte, nog meer initiatieven als dry january. We willen weten wat er in ons eten zit – hoeveel e-nummers, en welke? De grote voedselketens spelen daar nu al op in, zelfs de McDonald's.

"Om haast gek van te worden, als die bewustheid", zegt Lamb. "In sjieke restaurants kun je al een kreeft uitkiezen in een aquarium, met een kaartje met een QR-code om z'n lijfje. Als je die scant, weet je waar hij zwom, welke visser hem heeft gevangen en wanneer. Dat gaat ver, maar zo ga je het wel vaker zien de komende jaren."

Maar: alléén als je je een goedgevulde knip hebt. Overal zit een prijskaartje aan. "Je hebt ook mensen die daar geen geld voor hebben, en die blijven ongezonder eten kopen."

'In de nabije toekomst gaan we de aandacht van apparaten ervaren als échte aandacht'

Wat we ook gaan zien: apparaten die ons beter gaan begrijpen – zowel ons mentale gemoedstoestand als ons lijf. Horloges en andere apparatuur in ons huis kunnen aanvoelen hoe we ons voelen, ze kunnen zeggen 'doe je oefeningen vandaag', of: 'Vandaag is je hartslag hoog, ga morgen maar naar de sportschool'.

Lamb: "Apparaten kunnen aan je stem gaan horen hoe je je voelt, en ze kunnen ook straks je mail en je WhatsApp-berichtjes lezen. Apparaten weten alles van ons, onthouden ook alles, beter dan onze partners dat doen. En weet je? We gaan die aandacht van die apparaten in de nabije toekomst ervaren als échte aandacht."

Kunstmatige intelligentie

Daarover gesproken: kunstmatige intelligentie gaat de komende tien jaar evenveel impact op de maatschappij hebben als het internet of de smartphone hebben gehad, zo verwacht Jim Stolze, die een boek over dit onderwerp schreef. "Over tien jaar zul je niet meer kunnen voorstellen hoe we het 'zonder' hebben gedaan."

Grootste verschil is wel dat de revolutie van kunstmatige intelligentie relatief onzichtbaar is. De smartphone kon je nog vastpakken, maar kunstmatige intelligentie zit verstopt in de telefoon. Denk aan stemherkenning, monitoren hoe je hartslag is, gezichtsherkenning, enzovoorts.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

De gadgets en tech-trends om naar uit te kijken in 2020

Maar ook buiten je steeds slimmer wordende smartphone, zie je veranderingen. Die kassa's bij de Albert Heijn waar geen caissière meer aan te pas komt? Daar gaan er nog veel meer van komen. "Binnen- en buitenlopen met je pinpas is voldoende", zegt Stolze.

Maar niet met alle kunstmatige intelligentie-foefjes zal het zo'n vaart lopen. De zelfrijdende auto? Die zal er nog niet zijn over tien jaar. "Dat ligt niet zozeer aan de auto", zegt Stolze, "maar meer aan de omgeving. Willen we de binnenstad écht aanpassen aan auto's? Daarom zul je zien dat auto's buiten de bebouwde kom prima uit de voeten kunnen in een 'autonome stand', maar binnen de bebouwde kom is het nog steeds de mens die stuurt."

'Er is een revolutie gaande, maar mensen blijven in de hoofdrol'

Hetzelfde geldt voor robots in de zorg. Stolze: "Mensen die zeggen dat de problemen in de zorg kunnen worden opgelost met robots, zien het échte probleem over het hoofd. Het probleem is niet te weinig handjes aan het bed, maar te weinig budget om die handjes en de robots te betalen. Zorgrobots hebben een aanschafwaarde en brengen onderhoudskosten met zich mee."

Wel zullen de apparaten voor in het ziekenhuis steeds beter worden. "Er zijn al systemen op de markt die beter dan een dokter verdachte moedervlekken kunnen beoordelen of röntgenfoto's kunnen analyseren. Dat kost de dokter dus niet zijn baan, hij zal betere besluiten kunnen nemen. Er is een revolutie gaande, maar mensen blijven in de hoofdrol."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore