Van onze partner a.s.r.

Dit zijn de eerste signalen van een burn-out

31 augustus 2022 09:53 Aangepast: 06 september 2022 12:23
Beeld © Getty Images

Als ondernemer komt er veel op je bordje. Soms iets té veel. Jos (33) en Sanne de Leeuw (35) weten er alles van en kregen – door het te lang negeren van signalen – een burn-out: "Ik kon niet stoppen met huilen."

Jos (33) timmerde hard aan de weg als muzikant, tot hij een zware burn-out kreeg die hem nieuwe inzichten gaf. Al van jongs af aan wist Jos één ding zeker: hij wilde muzikant worden. Op zijn 24e begon hij zijn studie aan het conservatorium en tegelijkertijd startte hij met ondernemen in de muziekwereld. Jos maakte eigen muziek en speelde in een band, waarmee hij actief was door heel Europa. Dat duurde niet lang: in het derde jaar van zijn studie kreeg Jos een burn-out. "De afgelopen jaren waren chaos."

Jos nam zijn muzikale carrière heel serieus. “Ik had een soort ideaalbeeld voor mezelf gecreëerd. Daar moest en zou ik aan voldoen. Mijn focus lag op muziek en nergens anders. Repeteren met de band en elke dag uren studeren. Na een tijdje begon mijn lichaam signalen af te geven, maar die negeerde ik.”

Verdovende middelen

Het eerste signaal was tinnitus: piepen en ruis in de oren, dat na verloop van tijd overging in onophoudelijk lawaai. "De ene keer leek het of er een radio aanstond, de andere keer had ik het geluid van een centrifugerende wasmachine in mijn hoofd", zegt Jos, die regelmatig alcohol dronk om de chaos in zijn hoofd te dempen en zijn symptomen te onderdrukken. "Mijn conditie ging achteruit en ik leefde in een soort roes door de verdovende middelen."

Toch wilde Jos zijn muzikale carrière niet opgeven. Hij wilde een virtuoos zijn – en als hij zou stoppen, dan zou dat hem nooit lukken dacht hij. "Ik had een soort bewijsdrang die grotendeels voortkwam uit mijn verleden. Door dingen die ik heb meegemaakt, maar niet had verwerkt. Ik dacht: als ik gewoon heel goed word in mijn vak, dan is de rest niet meer relevant. Als artiest groeide ik enorm, maar mijn persoonlijke ontwikkeling bleef achter."

Jos Jos

Aan de grond

Op een gegeven moment was de situatie onhoudbaar en greep zijn vriendin in. "Zij wilde dat ik stopte met drinken, dus dat deed ik. Dat was heftig. Opeens had ik niet meer dat roesje en realiseerde ik dat ik letterlijk en figuurlijk aan de grond zat. Ik kon mijn bed niet meer uitkomen en zelfs een arm optillen lukte niet meer. Ook kreeg ik last van paranoïde gedachtes en paniekaanvallen."

Samen met zijn vriendin zocht Jos hulp. "Ik realiseerde me dat ik het niet alleen kon. Mijn vriendin wist dit al veel langer, maar ik vond het moeilijk om dat te accepteren", zegt Jos, die door de psycholoog gediagnosticeerd werd met een verwaarloosde burn-out, ook wel een burn-out in een ver gevorderd stadium.

Naast de hulp van zijn psycholoog startte Jos een traject bij een burn-out coach. "Dat bleek enorm waardevol voor mijn herstel", zegt Jos, die zich tijdens de coaching al snel op zijn gemak voelde. "Mijn coach was ervaringsdeskundige en wist wat ik doormaakte. Ik vertrouwde hem direct, waardoor ik zijn hulp kon aanvaarden en aan de slag kon met mezelf."

Moeilijke beslissing

Jos stopte met het geven van gitaarles en bracht zijn contacten op de hoogte van zijn problemen. Uiteindelijk deed hij afstand van zijn werkzaamheden als gitarist. "Dat was een moeilijke beslissing. Voorheen was dat ondenkbaar. Als je moet spelen dan moet je spelen en dan ben je er gewoon. Ik was bang dat mensen om me heen het me zouden aanrekenen, maar wat bleek: er was veel begrip. Ik kreeg ruimte om alles zo in te richten dat het voor mij draaglijk was."

Door een stapje terug te doen hoopte Jos dat hij snel weer de oude zou worden, maar vanaf dat moment begon zijn herstel pas echt. "Opeens ging ik weer dingen voelen. Dat was geen pretje. Er kwam een hoop ellende voorbij en ik realiseerde me dat ik keihard met mezelf aan de slag moest. Een periode van geestelijke ontwikkeling brak aan. In die periode kreeg ik een andere kijk op de wereld, wat hard nodig bleek als ik beter wilde worden."

Tegenwoordig durft Jos met open blik naar zijn situatie te kijken. Hij ontvlucht de realiteit niet langer, waardoor muziek maken voor hem opnieuw waarde heeft gekregen. "Ik wil niet meer leven naar mijn ideaalbeeld. Dat perfecte plaatje bestaat niet meer voor mij. Nog steeds verdien ik mijn brood met muziek, maar het voelt niet meer als een verplichting. Het komt nu echt vanuit passie."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zo herken je een burn-out op tijd

Niet verzekerd, wel een tegemoetkoming

Zorgen over zijn inkomen heeft Jos niet gehad. Zijn vriendin werkte nog en daarnaast brak de coronapandemie uit, wat voor hem een geluk bij een ongeluk was. "Ik was niet verzekerd en hierdoor kregen we een kleine tegemoetkoming van de overheid. Het was krap, maar we konden ons hoofd boven water houden. Wat dat betreft kwam de pandemie als geroepen."

Jos is blij dat hij zijn passie en plezier voor het gitaarspelen weer terugvond. "Het nastreven van een ideaalbeeld, zonder deze te toetsen aan de realiteit, is gevaarlijk. Het liet mij vergeten waarom ik in eerste instantie überhaupt muziek wilde maken. Sinds mijn burn-out weet ik hoe ik goede, overwogen keuzes moet maken in het moment en besteed ik veel aandacht aan mijn persoonlijke ontwikkeling. Ik begrijp nu beter wat bij me past en waarom ik dingen voel. Dat geeft veel rust."

Sanne: 'Ik voelde me zó schuldig'

Sanne de Leeuw (35) is moeder van drie kinderen en mede-eigenaar van een kinderfysiopraktijk in Kampen. Samen met haar compagnon runt ze de praktijk in de vorm van een maatschap. Begin 2022 kreeg ze een burn-out, na een opeenstapeling van stressvolle gebeurtenissen.

In 2019 begon voor Sanne een zware periode. Ze beviel van een dochter, die na tien dagen onverklaarbaar hoge koorts kreeg. "De artsen dachten dat het iets ergs kon zijn en ze werd vijf dagen opgenomen. Dat was stressvol", zegt Sanne, die toen haar dochtertje eindelijk naar huis mocht nog steeds geen oog dichtdeed, omdat de ze een huilbaby was. "Soms werd ze wel zes keer per nacht huilend wakker."

De huilfase van haar baby duurde in totaal anderhalf jaar. Intussen kwam ook de coronacrisis om de hoek kijken. Met acht man personeel in dienst en gebroken nachten, had dit grote impact op Sannes energielevel. "Ik was doodop en kreeg daarnaast te maken met uitval van personeel, onzekerheid over wel of niet open mogen – en raakte tot overmaat van ramp zelf besmet. Dat was de druppel die de emmer deed overlopen."

In die tijd wist Sanne al dat ze eigenlijk meer tijd voor zichzelf nodig had, maar in praktijk gebeurde het tegenovergestelde. “Ik voelde me heel verantwoordelijk voor het bedrijf en begon juist harder te werken om alles onder controle te houden.”

Sanne de Leeuw Sanne de Leeuw

Dagenlang gehuild

Een tijdje ging Sanne zo door, tot ze thuiskwam na weer een tegenslag op werk. "Ik keek mijn man aan en barstte in tranen uit, om vervolgens dagenlang niet te kunnen stoppen met huilen. Ik was helemaal op", zegt Sanne, die zich meteen realiseerde dat het mis was. "Via een collega zocht ik contact met een burn-out coach waar ik gelukkig een paar dagen later al terecht kon."

Op advies van haar coach stopte Sanne vijf weken volledig met werken. Ze verliet de groepsapp, verwijderde haar mail van haar telefoon en nam even afstand van alles. "De eerste keer weer op kantoor was wennen, maar fijn. In de week daarvoor kwam een collega onverwachts bij me langs voor een kopje koffie. Zonder dat zij het weet heeft dat voor mij de drempel echt lager gemaakt om weer naar kantoor te gaan. Voordat zij kwam zag ik daar best wel tegenop."

Hoewel het voor Sanne voelde alsof ze gefaald had, waren haar collega’s juist heel begripvol. "Ik voelde me zó schuldig. Vooral tegenover de collega waarmee ik de praktijk run. Ik dacht: nu zadel ik haar met alle ellende op. Dat wilde ik echt niet. Maar binnen no-time had het personeel mij opgevangen. Ik voelde veel steun en begrip. Dat heeft me heel goed gedaan."

Goed verzekerd

In totaal was Sanne vijf weken niet op werk. Omdat ze goed verzekerd was had ze geen stress om geld, maar wel moest ze een aantal dingen met zichzelf oplossen. "Ik accepteerde al snel dat ik hulp nodig had en stond ervoor open om gecoacht te worden. Relatief gezien was ik er vrij op tijd bij. Had ik niet zo snel ingegrepen, dan waren de gevolgen denk ik groter geweest."

Sanne vindt het fijn dat ze zo snel hulp kon krijgen van haar coach. "Ik hoefde niet op een wachtlijst voordat ik met iemand kon praten. Dat heeft mij veel opgeleverd. Praten met iemand die geen oordeel had over mijn situatie gaf me ruimte om te relativeren. In het begin kon ik niet nadenken over wat ik wilde of wat goed voor mij was, maar door erover te praten lukte dat steeds beter."

Inmiddels is Sanne zo goed als hersteld van haar burn-out en is ze alerter op wat ze voelt in haar lijf. "Ik ben me bewust van spanning, een paniekgevoel in mijn buik, hoofdpijn of verhoogde hartslag. Vorig jaar ook wel, maar veel minder en toen ondernam ik geen actie. Op een gegeven moment deed ik zelfs mijn smartwatch af omdat ik het zien van mijn hartslag te confronterend vond. Nu weet ik dat ik mezelf rust moet geven en dat doe ik dan ook."

Wil jij weten of de mate van stress die jij ervaart, schadelijk is voor je gezondheid? Doe de gezonde twijfeltest van a.s.r.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore