Van onze partner Rijksoverheid

Dit wil je weten over de effectiviteit van de coronavaccins

25 juni 2021 11:37 Aangepast: 25 juni 2021 14:04
Beeld © ANP

Dunya Vermaat (36) heeft getwijfeld over haar vaccinatie door de vele verhalen die er rondgingen en -gaan over de verschillende vaccins. En zij is niet de enige. Ton de Boer, voorzitter van het CBG, vertelt daarom graag meer over de effectiviteit van de vaccins. Wat zeggen de verschillende effectiviteitspercentages eigenlijk? En kun je ze wel onderling vergelijken?

Dit branded content-artikel is tot stand gekomen in samenwerking met de Rijksoverheid en valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van RTL Nieuws.

In deze artikelenreeks in samenwerking met de Rijksoverheid proberen we zoveel mogelijk vragen over het vaccineren tegen corona te beantwoorden. Vorige week spraken we Michiel Heller en Tiemen Bloemberg over de logistiek rondom de coronavaccins. Deze week vertelt Ton de Boer van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) over de effectiviteit van de coronavaccins. En we spreken Dunya Vermaat. Zij heeft erg getwijfeld of ze zich wilde laten vaccineren, maar uiteindelijk besloten dit toch te doen.

Kritisch

Nooit eerder keken we wereldwijd zo uit naar een vaccin, als naar een coronavaccin. Tegelijkertijd waren we nooit eerder zo kritisch op een vaccin als nu. We willen alle mogelijke bijwerkingen weten en kennen de verschillende effectiviteitspercentages per vaccin uit ons hoofd. Maar wat zeggen die verschillende effectiviteitspercentages eigenlijk? En kun je ze wel onderling vergelijken?

Minder kans op corona

We vroegen het aan Ton de Boer, voorzitter van het CBG: "Het effectiviteitspercentage geeft aan hoeveel minder kans je hebt om na vaccinatie corona te krijgen. Dus als we uitgaan van een werkzaamheidspercentage van 95% zullen van de honderd mensen die zonder vaccin corona zouden krijgen, er na vaccinatie nog maar vijf mensen ziek worden."

Ruim 90% minder kans op ernstig verloop

Wat het effectiviteitspercentage niet aangeeft, is hoeveel de kans op een ernstig ziekteverloop afneemt door vaccinatie. Terwijl dat minstens zo belangrijk is. We willen tenslotte vooral het aantal overlijdens en ziekenhuisopnamen door corona terugdringen.

De Boer: "De reden dat dit niet in de effectiviteitspercentages meegenomen is, is simpelweg omdat er bij het vaststellen van de percentages alleen naar het aantal infecties gekeken is. Maar dit zorgt er bijvoorbeeld wel voor dat AstraZeneca met 60% effectiviteit op basis van de grote fase 3-studie (laatste fase van klinische studies waarin op grote groepen mensen getest wordt, red.) als minst werkzaam uit de bus lijkt te komen, terwijl dit vaccin de kans op ziekenhuisopnames na twee prikken met maar liefst boven de 90% lijkt te verlagen als we kijken naar de dagelijkse praktijk. En dat komt overeen met de andere vaccins. Die zitten allemaal rond de 90% als het om minder ernstig ziekteverloop gaat. Dus dat betekent dat als je na vaccinatie nog wel corona krijgt, je zeer waarschijnlijk veel minder ziek wordt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Natascha (31) is al vijf maanden lang aan het herstellen van long covid: 'Dit gun je niemand'

Twijfels over vaccineren

De informatie over de verschillende werkzaamheidspercentages en bijwerkingen per vaccin zorgden zeker begin dit jaar voor veel vragen en onrust. Zo weigerde Dunya Vermaat (36) in eerste instantie haar vaccinatie, omdat dat met AstraZeneca zou zijn. Dunya: "Ik werk in de zorg dus kon als één van de eersten gevaccineerd worden via mijn werkgever. Maar omdat dat met AstraZeneca zou zijn en daar toch veel verhalen over bijwerkingen over rondgingen, heb ik besloten het vaccin niet te nemen. Ik reageer altijd heel heftig op medicijnen en andere middelen. Als er ook maar een kleine kans op bijwerkingen is, dan krijg ik die gegarandeerd: huidreacties, last van mijn darmen, koorts."

Afweerreactie

Hoewel bijwerkingen erg vervelend kunnen zijn, is het volgens De Boer onmogelijk om een vaccin te ontwikkelingen dat bij niemand bijwerkingen geeft. De Boer: "De meestal kortdurende bijwerkingen horen bij de afweerreactie die door het vaccin wordt opgewekt en zijn dus een teken dat het vaccin zijn werk doet." Dit wil overigens niet zeggen dat een vaccin niet of minder werkt bij mensen die geen bijwerkingen krijgen, dat is simpelweg per persoon (en immuunsysteem) verschillend.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit komt er allemaal kijken bij de logistiek van de coronavaccins

Toch gevaccineerd

Inmiddels heeft Dunya na lang twijfelen zich tóch laten vaccineren, met Pfizer. Dunya: "Mijn moeder reageert ook altijd heel heftig op medicijnen, dus zij was een beetje mijn proefkonijn. Ze kreeg Pfizer en had vervolgens helemaal nergens last van." Bij Dunya liep het anders, zij kreeg wel last van bijwerkingen nadat ze het Pfizer-vaccin toegediend had gekregen. Dunya: "De nacht nadat ik geprikt was had ik 39 graden koorts, een dikke en rode arm en moest ik overgeven. De volgende dag had ik nog steeds verhoging, hoofdpijn en deden alle spieren in de linkerhelft van mijn bovenlichaam pijn. Nog een dag later namen alle klachten gelukkig af, maar pas na drie dagen voelde ik me weer normaal."

De enige manier

Dunya kijkt niet uit naar haar tweede prik, maar staat nog steeds achter haar besluit om zich te laten vaccineren. Dunya: "Het is de enige manier om uit deze situatie te komen. Maar ik begrijp goed dat er mensen zijn die twijfelen. Ook omdat de vaccins natuurlijk in heel korte tijd ontwikkeld zijn, waar dat normaal veel langer duurt."

Meer mankracht en geld dan ooit

Ook De Boer begrijpt deze twijfels, maar hij vindt het belangrijk om te benadrukken dat zorgen over de kwaliteit van de vaccins absoluut niet nodig zijn. De Boer: "Omdat het belang van een vaccin wereldwijd nooit eerder zo groot was als nu, is er juist meer geld, werk en mankracht ingestoken dan ooit tevoren." 

Drie maanden in plaats van anderhalf jaar

En dat de coronavaccins zoveel sneller op de markt konden komen dan andere vaccins heeft drie redenen, vertelt De Boer: “Om te beginnen zijn er bestaande technieken gebruikt, dat scheelt heel veel onderzoek en tijd. Daarnaast heeft men studies en onderzoeken parallel laten lopen, waar normaliter eerst gewacht wordt op de uitkomt van de ene studie voor men verder gaat met de volgende. En tot slot heeft het CBG nu sneller beoordeeld dan gebruikelijk, rolling review heet dat. Dit houdt in dat we niet gewacht hebben tot dossiers helemaal compleet waren voor we startten met onze beoordeling, maar al een aantal maanden eerder begonnen met het beoordelen van bepaalde stukken zodra deze beschikbaar kwamen. Dit heeft ervoor gezorgd dat we vaccins nu in gemiddeld zo’n drie maanden konden beoordelen, waar dat normaal minstens anderhalf jaar kost." De Boer vindt het belangrijk om te benadrukken dat er geen belangrijke stappen in de beoordeling zijn overgeslagen. "We hebben de vaccins net zo grondig beoordeeld als altijd."

Heb je vragen over het vaccineren tegen corona? Ga naar de website van het Ministerie van Volksgezondheid of bel het publieksinformatienummer: 0800-1351.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore