Gezondheid

Zo kun je veilig van de zon genieten

13 juli 2020 14:11
Beeld © iStock

Een pijnlijk rode huid en de kans op huidkanker verkleinen? Dan kun je jezelf maar beter goed beschermen tegen de zon. De experts van Gezondheidsplein leggen uit hoe je op een verstandige manier van de zon kunt genieten.

Iedereen weet inmiddels dat je goed op je huid moet letten als je gaat zonnen, maar bij het zien van de eerste zonnestralen wordt veilig zonnen als snel ter zijde geschoven. In korte mouwen en zonder enige bescherming genieten we volop van de zon, totdat we na een dagje bakken de gevolgen van het onbeschermd zonnen merken.

In plaats van een gezond bruin kleurtje heb je grote, pijnlijke verbrandingsplekken die je eraan herinneren waarom veilig zonnen ook alweer zo belangrijk is. 

De ultraviolette straling (UV) in zonlicht is slecht voor de mens. Als je te lang en te veel in de zon zit, loop je niet alleen kans dat je verbrandt, maar loop je ook meer risico op huidkanker. Daarnaast krijg je door een teveel aan UV-straling ook eerder rimpels. Om je goed te beschermen tegen de zon is het dan ook verstandig om zonnebrandcrème met een hoge factor te gebruiken.

Maar minstens zo belangrijk is dat je de zonnebrandcrème op de juiste manier gebruikt. Alleen dan is namelijk de bescherming dat op het product vermeld staat geldig. De mate van bescherming (SPF) staat namelijk in verhouding met de hoeveelheid crème. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Lekker de zon in? Slim smeren doe je zo

Hoe lang kun je veilig in de zon zitten?

Met zonkracht wordt aangegeven hoeveel ultraviolette straling in het zonlicht de aarde bereikt. Zonkracht wordt bepaald door aan de hand van de volgende vier factoren:

  • Hoogte van de zon: hoe hoger de zon staat, hoe sterker de zonkracht. Als de zon recht boven je staat, zijn de UV-stralen het kortst en de zonkracht dus het sterkst. In Nederland is tussen 12.00 en 15.00 de zon het krachtigst.
  • Dikte van de bewolking: hoe meer wolken, hoe moeilijker het voor UV-stralen is om erdoorheen te komen.
  • Mate van weerkaatsing: door weerkaatsing wordt UV-straling sterker. Zo zorgen zand, water en sneeuw ervoor dat UV-stralen weerkaatsen.
  • Dikte van de ozonlaag: voordat UV-stralen de aarde bereiken, moeten ze door de ozonlaag heen. Hoe dikker deze ozonlaag is, hoe meer UV-straling wordt tegengehouden.

Zonkracht - UV-index

Het KNMI meet dagelijks hoeveel UV-straling de aarde bereikt en verwerkt die informatie in de zonkrachtberichten. Als je je huidtype en de zonkracht weet, kun je zelf berekenen hoelang je in de zon kunt blijven zonder te verbranden. De zonkracht wordt aangegeven op een schaal van 1 tot 10, ook wel UV-index genoemd:

1-2 = bijna geen zonkracht
3-4 = zwakke zonkracht
5-6 = matige zonkracht
7-8 = sterke zonkracht
9-10 = zeer sterke zonkracht

Huidtype

Iedereen heeft een ander type huid. Zo zijn er mensen met een lichte huid die meteen verbranden, maar ook mensen die bij de eerste zonnestralen meteen een lekkere teint te pakken hebben. In principe maakt men onderscheid in vier huidtypes: 

huidtype 1 = 60
huidtype 2 = 100
huidtype 3 = 200
huidtype 4 = 300

Weet je niet welk huidtype jij hebt? Doe dan de huidtypetest op de volgende pagina. 

Hoelang kun je in de zon zonder te verbranden?

Hoelang je in de zon mag blijven, is afhankelijk van je huidtype en de zonkracht. Deel je zonkrachtgetal door de zonkracht van die dag en je weet hoelang je verantwoord in de zon kunt blijven. Heb je bijvoorbeeld huidtype 2 en is de zonkracht die dag 3, dan kun je 100 : 3 = ongeveer 33 minuten probleemloos in de zon blijven. Dit geldt voor de uren tussen 12 en 3 uur. Ga je daarvoor of daarna de zon in, dan kun je er wat langer van genieten. Van 10 tot 12 uur en van 3 tot 5 uur heeft de zon maar half zoveel kracht en kun je dus twee keer zo lang zonnen. Ook met een goed antizonnebrandmiddel kun je langer in de zon blijven zonder te verbranden. Zoek in zuidelijke landen en op zonnige dagen in Nederland tussen twaalf en drie uur de schaduw op.

'Welke factor je nodig hebt, is afhankelijk van je huidtype'

Zonnebrandcrème

Zonnebrandcrème kun je gebruiken om je huid tegen het UV-licht te beschermen. Door je goed in te smeren met zonnebrandcrème kun je voorkomen dat je verbrandt.

Hiervoor kun je gebruikmaken van twee verschillende soorten zonnebrandcrèmes, namelijk crèmes die de UV-stralen filteren en crèmes die de UV-stralen reflecteren, zoals een spiegel. Dit laatste type zonnebrandcrème wordt ook wel sunblocker genoemd en is effectiever dan een zonnebrandcrème die de UV-straling filtert. Nadeel is echter dat je huid wordt bedekt met een groen laagje, wat er niet zo aantrekkelijk uitziet.

Beschermingsfactor

Aan een zonnebrandcrème wordt een zogeheten ‘sun protection factor’ (SPF) toegekend. Deze beschermingsfactor staat meestal op de voorkant van het product en geeft aan in welke mate de zonnebrandcrème je huid tegen de zon beschermt. Als er factor 15 op de fles staat, betekent dat de periode dat je zonder te verbranden in de zon kunt zitten 15 keer zo lang is. Stel, je verbrandt normaal gesproken na 10 minuten zonnen, dan krijg je na het smeren met factor 15 pas na 10x15 minuten rode verbrandingsvlekken.

Welke factor je nodig hebt, is afhankelijk van je huidtype. Mensen die snel bruin worden, hebben voldoende aan een lagere factor, dan mensen die van nature rossig en blank zijn. Verstandig is om kinderen in ieder geval met factor 20 of 30+ in te smeren. Als je huidtype 1 (zeer lichte huid) hebt, kun je die factor ook gebruiken. Bij huidtype 2 is het raadzaam om met factor 20 – 30+ te smeren. Als je huidtype 3 of 4 hebt, heb je voldoende aan een zonnebrandcrème met maximaal factor 15. Verder is het goed om op het vetgehalte in zonnebrandcrèmes te letten. Mensen met een droge huid kunnen beter kiezen voor vette crèmes, dan mensen die een vette huid of aanleg voor acne hebben.

Slim smeren 

Een zonnebrandcrème werkt pas goed als je het op de juiste manier hebt aangebracht. En hier gaat het vaak fout. Veel mensen smeren de crème te dun op de huid of plekken worden overgeslagen, zoals de oren en knieholtes. Hieronder volgen daarom enkele aanwijzingen hoe je de zonnebrandcrème het beste kunt aanbrengen:

  • Smeer voldoende zonnebrandcrème op je huid. Over het algemeen geldt dat optimale bescherming wordt bereikt als 2 milligram crème per vierkante centimeter huid wordt aangebracht.
  • Smeer dertig minuten voordat je de zon ingaat in, zodat de crème goed kan intrekken.
  • Herhaal regelmatig het insmeren. Smeer je in ieder geval elke twee uur opnieuw in en smeer je meteen weer in als je uit het water komt.
  • Zorg dat alle delen van je huid die met de zon in aanraking komen, zijn ingesmeerd. Dus ook je oren, voeten, knieholten en handen. Vergeet ook je lippen niet. Hiervoor kun je special zonnebrandsticks gebruiken.
  • Smeer je ook in als je in schaduw zit. Door de parasol en de bladeren kunnen namelijk ook zonnestralen komen.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

5 tips om insecten te vermijden: "Laat je zoete parfum staan"

Tot slot: tips om veilig te zonnen

Hieronder volgen nog enkele tips die je helpen om veilig te zonnen en op een verantwoorde manier bruin te worden:

  • Smeer je een half uur voor je de zon in gaat alvast van top tot teen dik in. De crème heeft even tijd nodig voor ze optimale bescherming biedt.
  • De werking loopt terug, daarom moet je je na maximaal twee uur opnieuw insmeren.
  • Ga je zwemmen, gebruik dan een waterproof antizonnebrandcrème smeer je direct weer in zodra je uit het water komt.
  • Gebruik een goed antizonnebrandmiddel, ook als je al (van nature) een lekker kleurtje hebt of in de schaduw zit. Let extra op kwetsbare delen als orenneuslippen en borsten.
  • Gebruik een goede zonnebril met UV-filter om je ogen te beschermen. 
  • Draag een hoed of pet als je kort haar hebt of kaal bent. Dit biedt bescherming tegen verbranden en een zonnesteek

Voor dit artikel werkten we samen met Gezondheidsplein.nl. Daar vind je nog veel meer artikelen over gezondheid, gecontroleerd door artsen en medisch specialisten.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore