Gezondheid

Doodziek door stilzitten, zelfs als je genoeg sport

11 juli 2016 12:26 Aangepast: 30 juli 2017 23:30
Fietsen is heel gezond, maar zorg ervoor dat je daarna niet te lang stilzit. Beeld © ANP

We zitten elke dag te lang. In de auto of het openbaar vervoer, op school, op het werk en thuis. Zelfs als je tussendoor voldoende sport. "Mensen van 30 jaar krijgen al ouderdomssuiker", zegt hoogleraar Erik Scherder.

Jongeren zitten meer dan 10 uur per dag stil, maar ook volwassenen zitten wat graag op hun achterste. Het is niet precies bekend hoeveel uur per dag je maximaal mag stilzitten. Wel is zeker dat zo lang stilzitten als wij massaal lijken te doen heel ongezond is.

Stilzitters zijn doodzitters

Deze waarschuwende boodschap van het RIVM heeft twee kanten, zegt Scherder, hoogleraar Klinische Neuropscyhologie. "Aan de ene kant halen veel mensen de beweegnorm niet. Dat houdt in dat je minstens een half uur per dag matig tot intensief moet bewegen. Aan de andere kant zitten mensen te veel uren achter elkaar, ook als ze wel die beweegnorm halen."

Wat is daar nou zo erg aan? "Je hebt onder meer een hoger risico op suikerziekte type 2. Dat is ouderdomssuiker, maar dat komt nu al voor op 30-jarige leeftijd, zo niet eerder. Ook heb je kans op overgewicht, een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten." En ja, dat kan dus tot een vroege dood leiden.

Kan mij het schelen

Als je jong bent, kun je suikerziekte en overgewicht krijgen door te veel stilzitten. Maar de meeste gevolgen, merk je pas op latere leeftijd, zegt Scherder. Daardoor zijn veel mensen niet zo geneigd er iets aan te doen: "De beloning van een actief leven leiden, komt pas later, maar wij zijn op zoek naar directe beloningen. Mensen denken anders: wat kan mij het schelen? Dat zie je ook met roken. Longkanker krijg je niet de volgende dag."

Zitten is bovendien de normaalste zaak van de wereld. We gaan zittend naar het werk, zitten op het werk, gaan zittend naar huis en daar gaan we, vermoeid van een harde dag werken, op de bank zitten. En dan gebruiken we onze tablets en smartphones ook nog eens graag zittend.

Slecht voorbeeld

Daarmee geven we meteen een slecht voorbeeld aan jongeren, die gedrag van volwassenen nu eenmaal kopiëren. "Er wordt minder buiten gespeeld. Het lidmaatschap van sportverenigingen keldert boven de 14 jaar enorm. Jongeren gebruiken zelfs een e-bike, dat slaat nergens op."

Artsen en wetenschappers weten maar al te goed dat gedrag een van de moeilijkste dingen is om te veranderen, zegt Scherder. Hij wil mensen dan ook niet meteen doorverwijzen naar de sportschool.

Dagelijkse bezigheden

"Uit studies blijkt dat fietsen goed is voor het halen van de beweegnorm, maar ook tuinieren, flink wandelen of gewoon doorlopen. Traplopen is echt fantastisch." En als je die norm haalt, maar daarna alsnog te lang achter elkaar stilzit, kun je ook je dagelijkse bezigheden wat aanpassen.

"Je moet het zitten na 2 of 2,5 uur echt onderbreken. Ga gewoon even koffie halen. Loop terwijl je een telefoongesprek voert. Ga even een boodschap doen. In plaats van dringen in de trein voor een zitplek: sta gewoon een stukje, nou en?"

Het goede voorbeeld

Scherder zit zelf ook veel. Hoewel de hoogleraar heel keurig elke dag een half uur naar zijn werk fietst en dan weer een half uur naar huis, is hij tussendoor wel 8 tot 10 uur op zijn werk. Maar ook dan houdt hij zich aan zijn eigen recept.

"Ik heb een fiets achter mijn bureau staan. Die gebruik ik als ik bijvoorbeeld mails moet beantwoorden, ik lunch lopend, vergader lopend. Het is een kwestie van je leven iets anders inrichten. Je moet bereid zijn de trap te nemen als iedereen voor de lift staat."

Meer op rtlnieuws.nl:

Jongeren zitten meer dan tien uur per dag stil

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van