Gezondheid

Zo gaat het eraan toe in een verslavingskliniek

31 juli 2019 14:25 Aangepast: 31 juli 2019 15:47
Foto ter illustratie Beeld © GettyImages

Presentator Gordon Heuckeroth liet zich vorige week opnemen in een verslavingskliniek om van zijn cocaïneverslaving af te komen, en deelde dat op social media. Volgens deskundigen zou die stap ook andere verslaafden sneller over de streep trekken om zich te laten behandelen. Maar hoe ziet zo'n behandeling er eigenlijk uit? Cocaïne- en alcoholverslaafde in herstel Kevin (41) vertelt.

Kevin* werd in 2003 opgenomen in de kliniek Triora, waar hij nu werkt als projectmanager en het eerste contact heeft met nieuwe aanmeldingen. In zijn late tienerjaren kwam hij in aanraking met allerhande middelen, waaronder cocaïne. "Dat ging van één dag in het weekend naar twee dagen, naar vier dagen, en voordat je het weet gebruik je zeven dagen in de week. Als ik geen coke gebruikte, dronk ik ook niet, maar als ik coke gebruikte, dronk ik veel. Je kan dan veel meer drinken omdat het gevoel van dronken zijn veel later komt."

Jarenlang leefde hij voor zijn verslavingen. "Mijn hele dag bestond uit het plannen wanneer ik weer kon gebruiken. Ik bleef fulltime werken, maar na mijn werk ging ik snel naar het café, waar ik bleef tot het tl-licht aanging. Dan dook ik mijn bed in, tot ik weer moest werken. Voor de buitenwereld leek het alsof ik alles op de rit had. Als verslaafde ben je heel goed in staat om te krijgen wat je nodig hebt en andere mensen te gebruiken om zelf zo min mogelijk te doen. Ik woonde bij mijn ouders, had weinig lasten en een goed betaalde baan. Geld was niet zo'n probleem."

Rug tegen de muur

Maar hoe langer het duurde, hoe bezorgder vrienden en familie werden. Hij kwam afspraken niet na, kwam niet opdagen op verjaardagen, kreeg problemen op zijn werk. Zijn omgeving zette hem onder druk om zijn verslaving aan te pakken. Om ervan af te zijn meldde hij zich aan voor ambulante hulp, maar dat haalde niets uit. "Dat was eens per week een gesprek. Dan plande ik de hele middag vrij, had ik een uurtje zo'n gesprek en gebruikte ik de rest van de middag om feest te vieren. Dat is hoe verslaving werkt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Verslaafden zoeken maar zelden en pas laat professionele hulp: 'Het taboe is groot'

Op zijn 25ste neemt hij alsnog het rigoureuze besluit zich op te laten nemen bij verslavingskliniek Triora. "Het was niet één ingrijpende gebeurtenis die alles in een stroomversnelling bracht, meer een optelsom van verschillende kleine dingen. Ik dreigde de grip te verliezen, kon het niet meer bolwerken. Ik stond met mijn rug tegen de muur. Ik voelde dat ik moest stoppen, omdat het anders niet goed met me zou aflopen."

Achterliggende oorzaak

Zeven maanden lang werd hij opgenomen. "Dat kon toen nog, nu zouden zorgverzekeringen daar niet meer mee akkoord gaan." In de kliniek werd de achterliggende oorzaak van zijn verslavingen aangepakt. "Het gebruik an sich is vaak een gevolg van iets anders. Je onderzoekt: waarom was het nodig voor jou, waarom deed je het, wat vind ik moeilijk in het leven om mee om te gaan? Dat is voor veel mensen hetzelfde: onzekerheid, niet goed weten wat je plek is in de wereld, wat je wil in het leven. Om dat soort keuzes niet te hoeven maken, ga je jezelf afleiden met middelengebruik. Dan was althans zo voor mij." Door zijn verblijf in de kliniek kwam hij erachter dat zijn werk in de automotive-industrie hem helemaal niet gelukkig maakte. "Ik heb me na mijn behandeling laten omscholen tot maatschappelijk werker."

'Kijk maar eens op de site van de AA: iedere dag zijn er in ons land honderden, zo niet duizenden bijeenkomsten'

In de Triora-kliniek wordt in drie manieren geprobeerd om iemand van zijn verslaving af te helpen, vertelt Kevin. Therapie is daar een van. "Dan moet je denken aan terugvalpreventie, focus op zelfbeeld of therapie waarbij mensen aan de slag gaan met foutieve denkpatronen. Het is een combinatie van groepstherapie en individuele therapie."

De tweede is de zogenoemde 12-stappenmethodiek die voortkomt uit anonieme zelfhulpgroepen als de AA. "Mensen kennen dat vooral uit Hollywoodfilms, maar het is ook een heel groot wereldwijd netwerk. Kijk voor de grap maar eens op de website AA-Nederland.nl. Elke dag zijn er honderden, zo niet duizenden meetings in het land. Het is echt enorm. Die lotgenotengroepen zijn van onschatbare waarde."

Ook spiritualiteit en zingeving spelen een grote rol in de behandeling, vertelt Kevin. "Niet zozeer in de vorm van religie, maar eerder: wie ben je, waar sta je voor, waar word je blij van? Wie wil je zijn als zoon, als vader, als broer? Wat is je drive?"

Ervaringsdeskundige Kevin werkt nu zelf in een verslavingskliniek Ervaringsdeskundige Kevin werkt nu zelf in een verslavingskliniek

Geen druppel meer

Was hij dan zeven maanden lang voornamelijk aan het praten? "Kort door de bocht: ja. Maar je gaat ook mondjesmaat de geleerde dingen in de praktijk brengen. Je oefent met kleine gedragsexperimenten binnen de kliniek en gaat die stukje bij beetje ook in de buitenwereld toepassen. Ik ging dingen uitspreken naar mijn ouders die me jaren hebben dwarsgezeten maar waar we het nooit over hadden gehad." Na zijn verblijf in de kliniek kreeg hij nog zeker zes maanden nazorg in de vorm van ambulante begeleiding. "Sindsdien heb ik geen druppel alcohol meer gedronken en geen drugs meer gebruikt."

Vrienden en familie van de verslaafde worden altijd bij de behandeling betrokken: 'Voor de thuisblijvers is het soms ook heel lastig'

Nu werkt Kevin zelf bij de kliniek. Tegenwoordig duurt een behandeling daar zeven weken. In die weken slapen patiënten in de kliniek. Ze staan op rond een uur of 7 en beginnen in groepsverband met een soort rondgang om te informeren hoe het met iedereen gaat. Daarna ontbijten ze samen, om vervolgens de rest van de dag therapiegroepen te volgen in blokken van een uur. 's Avonds wordt van de patiënten verwacht dat ze zelfhulpgroepen bezoeken.

Familie en vrienden

De kliniek werkt met een privilegesysteem. In de eerste week mogen patiënten het terrein niet af. In de tweede week mag dat alleen onder begeleiding, en vanaf de derde week mag je je zelfstandig bewegen. Dan kunnen patiënten ook een avondje naar huis. Vrienden en familie van de verslaafde worden altijd bij de behandeling betrokken. De manier waarop verschilt per keer. "Dat kan variëren van iets laagdrempeligs als een informatief telefoongesprek tot een intensieve behandeling samen met de patiënt. We hebben zelfs een familieprogramma waarbij we alleen maar met de familieleden aan de slag gaan. Alleen wanneer een patiënt het expliciet verbiedt, doen we het niet. Wel proberen we altijd het belang te benadrukken om niet alleen met de persoon zelf, maar ook met de omgeving aan de slag gaan. Voor de thuisblijvers is het soms ook heel lastig."

'Een verslaving is niet iets wat je van je afschudt. Het is een chronische ziekte'

Voor de meesten is de behandeling in de kliniek het startpunt van een langdurig traject. "Als je stopt met gebruiken, ontstaat er een soort leegte. Je hebt er lang iets mee afgedekt. De belangrijkste periode is de periode erna, dan gaan ze de dingen die ze hebben geleerd toepassen in de praktijk. Verslaving staat vaak niet op zichzelf, soms verwijzen wij patiënten door naar de ggz voor andere problematiek die naast de verslaving bestaat."

60 procent

Kevin benadrukt dat een verslavingskliniek als Triora niet voor iedereen is. "De mensen die bij ons zitten, staan met anderhalf been in de maatschappij. Andere mensen, die te ver zijn afgegleden, te zware psychische problematiek hebben, zwakbegaafd zijn of zwaar autistisch bijvoorbeeld, kunnen we met onze behandeling niet helpen."

Hoe vaak komen mensen daadwerkelijk van hun verslaving af na een verblijf in de kliniek? "Ons slagingspercentage – wat ik een rotwoord vind, want het gaat over mensen – is 60 procent. Dan hebben we het over mensen die een jaar na de behandeling plus de nazorg nog van de middelen af zijn. Dat schrijven we niet alleen aan onszelf toe, maar voor een groot deel ook aan zelfhulpgroepen. De kans op terugval halveert met 50 procent als je ingebed zit in zo'n groep. Een verslaving is niet iets wat je van je afschudt. Het is een chronische ziekte. Er valt prima mee te leven, als je maar goed voor jezelf zorgt."

* Kevin's volledige naam is bekend op de redactie.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`