Gezondheid

Als je gebit maar goed zit: beugels voor volwassenen

24 juli 2019 15:15 Aangepast: 25 juli 2019 11:53
Beeld © Annet van den Ende

Een nieuwe trend in het straatbeeld: veertigers met een beugel. Niks buitenboords, geen elastiekjes, maar gewoon plaatjes in zilver of wit, of zelfs een doorzichtige huls om de tanden heen. Is een beugel de nieuwe midlife-mode? Redacteur Hanneke Mijnster zoekt het uit.

Imperfecties doen we graag een verkleinwoord cadeau. De een heeft een buikje, de ander sproetjes, of een wipneusje. Ik heb een tandje. Wit en sterk, blakend van gezondheid, trekt hij zijn eigen plan in mijn bovenkaak. We dansen al jaren om elkaar heen, mijn rechter voortand en ik. Waar hij in de puberteit nog uiterst rechts leunde, schuifelde hij door de jaren heen steeds dichter naar het midden van de dansvloer toe. Precies zoals mijn tandarts, een conservatieve man gezegend met de naam Wortelboer, voorspelde. Een paar jaar lang was ik gezegend met een tamelijk recht gebit. Maar goed, ook hiervoor geldt: als het te mooi lijkt om waar te zijn, dan is het dat ook. Dus toen een object of affection me laatst op het hart drukte dat ik echt 'nooit wat aan dat tandje moest laten doen,' wist ik dat mijn olijke voortand zich weer iets te graag laat zien.

Hanneke en haar zoon, met allebei een rebels tandje Hanneke en haar zoon, met allebei een rebels tandje

Scheve zooi

Wil ik dan alsnog aan de beugel, nu, op mijn 38ste? Met een mond vol slotjes naar mijn werk? Op het schoolplein staan? Daten? Allemaal smoesjes die Patricia (50) wel herkent. Sinds drie maanden heeft ze er een, en dat op haar vijftigste. Een slotjesbeugel. "Mijn ouders waren er nooit zo mee bezig vroeger, ook al stonden mijn tanden schots en scheef en met een spleetje tussen mijn voortanden. Ik was als puber allang blij dat ik geen beugel hoefde, want dat zag er zo stom uit. En nu baalde ik toch wel dat ik nog steeds rondliep met die scheve zooi. Had ik toch wel last van. Ik voel altijd schaamte als ik lach en kan me een opmerking van een medestudent over mijn lelijke gebit nog levendig herinneren.

Dus toen mijn nieuwe tandarts opperde dat ik best een beugel kon gebruiken, ging ik er serieus over nadenken. Hoewel, ik dacht eerst nog dat 'ie dat alleen riep om geld uit mijn zak te kloppen, maar dat is ook een zelf opgeworpen excuus natuurlijk. Pas met het argument dat ik door die scheve bende mijn tanden ook niet goed schoon ging houden, ging ik overstag."

Het beugelbekkie van Patricia Het beugelbekkie van Patricia

Een smoezencircus dus. En dan hebben we het nog niet eens over geld. Mijn mond viel letterlijk open toen ik voor het eerst in de stoel van een orthodontist lag. Want voor een beugel mag je gerust een paar duizend euro neertellen, aangezien lang niet alle verzekeraars orthodontie voor volwassenen vergoeden. En dan hebben we het nog niet eens over de tanden die getrokken, geslepen en gevijld moeten worden voor operatie Pearly Whites. Bij Patricia moesten er twee tanden en twee kiezen getrokken voordat de beugel erin kon. "Daar had ik me wel een beetje op verkeken ja. Ik dacht al, wat is die man lang bezig toen ik daar in die stoel lag. Ik schrok me een hoed van de zwarte gaten die ik in de spiegel zag, dus ik heb er gauw een plaatje overheen laten zetten. Nu ziet mijn bebeugelde mond er een stuk beter uit."

Voor de tweede keer

De 46-jarige Yacintha liet zich vier jaar geleden een beugel aanmeten. Er hoefde niks getrokken, en haar verzekering betaalde de boel. "Anders had ik het waarschijnlijk niet gedaan. Maar man o man, wat viel het tegen." Als pubermeisje had ze al eens een blokbeugel. Die zat niet zo strak en kon 's avonds gewoon even uit. "Naarmate je ouder wordt, nemen je tanden het liefst hun originele stand weer aan, vertelde mijn orthodontist."

Yacintha voor en na Yacintha voor en na

"Op latere leeftijd schijnt het bovendien wat meer pijn te doen. Nou, dat heb ik geweten. Nu ging ik voor de slotjesbeugel, maar iedere keer dat er een dikkere draad in kwam of de boel aangedraaid werd, kon ik dagenlang alleen maar havermout en vla eten. Ik zweerde bij ijsjes en paracetamol. In de tijd begon ik ook nog eens met een glutenvrij dieet en hup, de kilo's vlogen eraf. Een mooie bijvangst, maar wat een gedoe. Ik heb er wel uitstekend door leren poetsen en stokeren trouwens. Al dat droge spul bleef plakken tussen mijn beugel en kauwgom kauwen heb ik in die tijd ook wel afgeleerd. Sindsdien ga ik nergens heen zonder een paar ragertjes in mijn tas."

Pijn. Gedoe. Kosten. Check. Maar hoe zit het sociaal dan? Wat voor reacties krijg je om je oren? En is het nog een beetje lekker zoenen met zo'n hekwerk? Een meerjarig programma is geen uitzondering en, ook al weet je waar je het voor doet, het moet wel een beetje leuk blijven natuurlijk.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Monica Geuze heeft een beugel

Op dat laatste vlak zit het prima, volgens Patricia en Yacintha. Da's mooi. "Toen ik voor het eerst met mijn beugel op de redactie kwam, riep mijn hoofdredacteur meteen dat het maar goed is dat ik geen tv-werk doe", lacht Patricia. "Verder zijn alle reacties positief. De meeste mensen vinden het niet eens nodig, inclusief mijn man. Maar ik ben nu al blij dat ik het doe. Ik zie eruit als een puber, maar dat kan me gek genoeg niks schelen. Straks heb ik eindelijk een mooi gebit."

Yacintha werkte in die tijd in de hospitalitywereld en voelde zich wel ongemakkelijk soms. "Stond ik daar in mijn mantelpak, met lippenstift en dan zo'n mond vol ijzer. Gelukkig had ik witte slotjes, maar dan nog was ik me er erg bewust van. Maar goed, dat zat vooral in mijn eigen hoofd. Ik hoorde wel vaak 'He! je hebt een beugel' maar ja, dat is ook logisch."

"Mijn dochter staat over een paar jaar hetzelfde lot te wachten," vertelt Yacintha en dat doet me denken aan mijn eigen zoon. Hij heeft ook zo'n eigenwijs tandje, net als ik (zou het ook iets van karakter zijn?). Over twee jaar is hij twaalf en na het doorprikken van alle excuusballonnen kan het zomaar zijn dat wij straks iedere maand samen een moeder-zoon-uitje naar de ortho plannen.

Krimpende kaken

Nog los van de ijdele ouderen, is het ook medisch gezien logisch dat er steeds meer beugels gesignaleerd worden. Naarmate je ouder wordt, krimpt je kaak namelijk. Helemaal wanneer je door lui poetsen op den duur een tand of kies kwijtraakt. Dat komt door onze tandwortels die tot diep in het kaakbeen doorlopen. Door te kauwen verdelen de tandwortels de druk op onze tanden over het kaakbot. Het bot en de kaak blijven daardoor groot en sterk. Wanneer je een tand echter met wortel en al verliest, valt die druk weg en sterft het bot langzaam af. De kaak krimpt. Ook als je al je tanden nog hebt, verliest je kaak met de jaren wat aan omvang. Volgens Zweeds onderzoek aan de universiteit van Malmö krimpt je kaak in de tweede helft van je leven gemiddeld enkele millimeters.

Hanneke Mijnster

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore