Eten

Een bordje troost: zo werkt comfort food

10 april 2019 12:07 Aangepast: 15 november 2019 12:08
Beeld © GettyImages

Zenuwachtig, moe, gestrest? Niets dat een lekker hapje niet kan oplossen. Hoe komt het toch dat eten zo goed werkt om je beter te voelen? En wat snaaien we het liefst voor een snelle opkikker? 'Als ik een baaldag heb, ga ik altijd naar de snackbar voor een bamischijf en een patatje.'

Rustgevende en hartverwarmende stoofpotten. Repen chocolade en zakken chips voor de tv. Guilty pleasures waarvan we stiekem genieten, als niemand het ziet. Het is voor veel mensen herkenbaar: naar een zak chips of een berg bokkenpootjes grijpen om jezelf te troosten, belonen of kalmeren (na bijvoorbeeld een stressvolle werkdag). Van warme chocolademelk met softijs erin tot komkommer met pindakaas: we worden er instant gelukkig van. Hoe komt dat toch, dat comfort food zo blij maakt? 

Bij moeder aan de borst
Comfort food, we houden ervan. Waarom is dat eigenlijk? Voedingsspsychologe Diana van Dijken-Bonestroo: "Al heel vroeg in ons leven wennen we aan comfort food. Als baby al worden we getroost met eten. Wat gebeurt er als een baby huilt? Die krijgt in veel gevallen de borst of een flesje, want de baby zal nog wel honger hebben. Borstvoeding is mierzoet en hartstikke vet. Als we op zoek gaan naar eten dat ons troost, grijpen we vaak terug op dat eerste vette, zoete eten. Denk aan chocolade, koek, gebak en ijs. Of, als mensen niet zo van zoet houden, dan in ieder geval een lekker vette hap. Vaak heeft comfort food te maken met fijne herinneringen uit je jeugd. Kreeg je van je moeder vroeger altijd warme appeltaart als je niet lekker in je vel zat, dan is de kans groot dat je als volwassene nog steeds graag appeltaart eet om jezelf te troosten - of iets wat daarop lijkt. Dat is zo geconditioneerd in je hersenen. Het kan appeltaart zijn, maar bijvoorbeeld ook chili con carne of een bord pittige noodles, eten waar je het letterlijk warm van krijgt. Wat comfort food is, is voor iedereen anders."

Quick fix
We eten graag zoete, vette dingen of eten dat fijne herinneringen oproept. Maar waarom grijpen we graag naar eten als we troost nodig hebben - en niet naar iets anders? Diana: "Als je comfort food eet, wordt je beloningscentrum getriggerd, een gebied in de hersenen. Op scans zie je dat gebied oplichten, het is hetzelfde gebied dat oplicht als we knuffelen of vrijen. Het beloningscentrum kan op meerdere manieren getriggerd worden, maar eten is een makkelijke methode. Als je iets eet wat zoet en vet is, denken je hersenen: "Yes!!!!!" Het is een snelle manier, een quick fix.

Niet zo gek dus dat we massaal naar eten grijpen om ons blijer te voelen. Het nadeel is dat het maar kort werkt. Die donut is zó op, en dan heb je je prikkel alweer gehad. Je eet omdat je je ergens oncomfortabel over voelt en gaat op zoek naar manieren om dat nare gevoel op te heffen. Als jij je oncomfortabel voelt, is daar echter een reden voor. Als je minder wilt toegeven aan je snaaigedrag, kun je kijken waaróm je je op bepaalde momenten oncomfortabel voelt. Als je dat weet, en weet hoe je het kunt verhelpen, heb je dat eten waarschijnlijk niet meer nodig."

'Je schuldig voelen over eten slaat nergens op'

Zin om te snaaien
Goed, we houden dus van lekker eten. Niks mis mee, toch? Van Dijken: "Het is logisch dat we snel naar eten grijpen. Wij mensen zijn gemaakt om te overleven. Wat heb je daarvoor nodig? Eten. De mensen die aten op het moment dat er voedsel was, dat zijn de mensen die overleefden. We zijn geprogrammeerd om te eten. Dat is wat we doen.

Het probleem is alleen, dat er tegenwoordig altijd en overal eten te vinden is. Bovendien is veel voedsel bewerkt en zit het vol suiker. Als je te veel suiker eet, stijgt je bloedsuikerspiegel heel snel, maar keldert daarna ook weer, waardoor je snel weer behoefte hebt aan nóg meer suiker en dus wéér gaat eten. Op het moment dat je er af en toe aan toegeeft, en je voelt je er niet schuldig over of vervelend bij, is er niets aan de hand.

Dat is overigens ook meteen het verschil tussen comfort food en guilty pleasures. Comfort food eet je als je je niet briljant voelt. Van comfort food wordt je blijer, je gaat je er vrolijker door voelen. Guilty pleasures hebben meer te maken met het feit dat je vindt dat je iets eigenlijk niet zou mogen eten, dat je je daar schuldig over moet voelen. Dat slaat nergens op, want waarom zou je je over iets schuldig moeten voelen?

Als je af en toe geniet van comfort food, is er niets aan de hand. Als je volautomatisch naar eten grijpt, en niet meer in de gaten hebt waarom, dan gaat het niet goed. Bijvoorbeeld als je in korte tijd veel aankomt. Als je de hele dag door naar eten zoekt om je emoties te dempen, of je hebt er steeds meer van nodig voor hetzelfde effect, dan is het verstandig er iets aan te doen."

Bikiniproof
Leuk, zolang het ons gelukkig maakt kunnen we dus best lekker knagen, af en toe! Soms een beetje minderen kan geen kwaad. Zijn er nog andere manieren om onze hersenen 'Yes!!!' te laten schreeuwen? Van Dijken: "Probeer erachter te komen waar je eigenlijk écht behoefte aan hebt. Het antwoord is vaak: een goed gesprek met een lieve vriendin, een warme knuffel van je man, even je gal spuien over iets. Er zijn heel veel manieren om je prettiger te voelen. Bel die vriendin, spring onder de douche met die luxe douchegel. Warm stromend water en heerlijke geurtjes geven je gemoed een enorme opkikker, dat werkt zelfs beter dan die quick fix."

'Iets leuks doen werkt veel beter en langer dan een donut eten'

"Ook sporten triggert je beloningscentrum heel goed. Alleen moet je dan wel iets doen wat je ook echt leuk vindt. Ga je fitnessen terwijl je er een schurfthekel aan hebt, dan werkt het niet. Ga dan liever wandelen. Wat ook werkt: op een terrasje zitten, naar mensen kijken met een kopje thee voor je neus. Er zijn zoveel dingen die je kunt doen om je humeur een boost te geven. Sterker nog: dit soort alternatieven werken vaak een stuk beter, omdat ze langer doorwerken dan die snelle fix.

Als je iets doet wat je leuk vindt, werkt dat veel langer door dan die ene, snelle donut. Dus praat met je partner, neem lekker de poes op schoot, knuffel met je kinderen, ga in het zonnetje zitten, zet een vrolijk muziekje aan, ga naar buiten! Zolang je er maar vrolijk van wordt!" 

Dit is mijn guilty pleasure

We vroegen op Facebook naar jullie favoriete comfort food. De leukste reacties:

Mayanoraa: "Ik vind eten niet boeiend, maar van zoet-zout-combinaties kan ik erg genieten. Pizza met ananas, karamel-zeezout-chocolade, crackers met pindakaas en jam: ik zou het elke dag wel kunnen eten. Het gaat mij daarbij niet eens zozeer om wát of hoeveel ik eet, maar met wíé. Het zijn momenten die ik het liefst met vrienden deel. Ik voel me nooit schuldig over mijn pleasures. Waarom zou je? Als je je schuldig voelt, dan verdien je het niet."

Larissa: "Sojasaus van een lepel. Dit doe ik al van kinds af aan (toen was het vloeibare maggi). Ik voel het precies aan wanneer ik meer zout nodig heb voor mijn bloeddruk."

Maria: "Bevroren bosbessen. En bevroren kersen."

Yvonne: "Cola!"

Marion*: "Ik ben vegetarisch en leef heel bewust. Toch is mijn guilty pleasure ganzenlever. Superslecht natuurlijk. Maar als ik in een echt goed restaurant ben, dat is ongeveer één keer per jaar, en het staat op de kaart, dan bestel ik het. Ik kan het gewoon niet laten. Achteraf krijg ik dan last van schuldgevoel."

Yvonne: "Zoenen. Als ik de kans krijg, is die doos zo leeg!"

Anna: "Komkommer met pindasaus."

Meya: "Als ik een baaldag heb, ga ik altijd naar de plaatselijke snackbar en haal een patatje met ketchup en uitjes, een bamischijf en blikje Fristi. Het zijn de enige momenten dat ik in een snackbar kom en de jongeman die er werkt vraagt dan altijd: "Hetzelfde?""

Els: "Salmiakpoeder, net zoveel tot ik er buikpijn van krijg."

Babette: "Alle soorten notenpasta. Pindakaas, maar ook pasta van amandel, tahin, cashew, hazelnoot, zelfs zonnebloem en pompoenpitten... ik heb bijna het hele assortiment thuis. Ik eet het dik gesmeerd op brood, met sambal en komkommer, of over warme appel met kaneel, maar lepel het ook graag direct uit de pot!"

Mischa: "Net gepureerde aardappels met een klont roomboter en zout en peper. Goddelijk!"

Désirée: "Ik doe aan de lijn, maar af en toe heb ik dringend een citroenkoekje nodig. Gewoon omdat ik ze schofterig lekker vind. Mijn man geeft me er dan één en verstopt de rest. Nu gebeurt het weleens dat ik een pan pak en denk: heeeeeeeee wat hebben we hier nou? Dat biecht ik dan twee koekjes later wel eerlijk op..."

Marloes: "Warme chocolademelk met softijs erin."

Monique: "Omdat ik van zuivel huiduitslag krijg, eet ik dat niet meer. Maar af en toe kan ik echt craven naar een wit bolletje met boter en kaas. Ik probeer het te beperken tot eens per maand, want ik moet het helaas daarna wel bezuren."

Saskia: "Ik kan nog gerust na tienen "s avonds een pan met rijst koken en dan naar gelang de stemming daar gebakken uitjes en schijfjes komkommer doorheen eten. Of rijst met (tuin)bonen."

Nathalie: "Tijdens mijn laatste zwangerschap was ik verslaafd aan chocolade. Maakte niet uit wat en welke smaak. Midden in de nacht eens zo'n verschrikkelijke behoefte aan chocolade gehad. Toen ging er een pak hagelslag aan de lip, omdat we geen andere chocolade hadden. Gelukkig heb ik er na de zwangerschap geen last meer van gehad."

*Naam is gefingeerd

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`