Gezondheid

Te vroeg in de overgang

10 april 2019 10:53 Aangepast: 18 april 2019 10:15
Beeld © iStock

Het is deze week de Week van de Overgang. Alle vrouwen moeten er op een gegeven moment aan geloven, maar waar dat bij de meesten rond hun vijftigste gebeurt, zijn sommigen al veel eerder aan de beurt. Met alle gevolgen van dien.

Opvliegers, stemmingswisselingen, hoofdpijn. Het is geen pretje, die overgang. Je laatste vruchtbare jaren gaan gepaard met veel hormoonschommelingen en dat heeft behoorlijk wat invloed op je welbevinden. En voor een klein deel van de vrouwen komt dat alles ook nog eens veel te vroeg: nog voordat ze 40 zijn. Zo'n vervroegde overgang wordt ook wel premature ovariële insufficiëntie (POI) genoemd. Je eierstokken werken dan niet meer goed en de aanmaak van de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron neemt af. Daardoor heb je ook je laatste menstruatie en ben je dus niet meer vruchtbaar.

Oorzaak

Bij veel vrouwen die vervroegd in de overgang raken, wordt nooit ontdekt hoe dat precies komt. Maar een mogelijke oorzaak is het opraken van de voorraad eicellen. De eierstokken produceren dan geen progesteron en oestrogeen meer, waardoor er geen eisprong meer plaats kan vinden en dus ook geen menstruatie. 

In sommige gevallen heeft een vrouw nog wel voldoende eicellen, maar reageren de eierstokken niet meer op de hormoonstimulatie vanuit de hersenen. In dat geval kan een hormoonpreparaat helpen, maar dat slaat niet altijd aan. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Veel vrouwen kunnen moeilijk functioneren tijdens menstruatie: 'Ze praten er niet over'

Factoren die eraan bij kunnen dragen dat de eicelvoorraad vroegtijdig op raakt, zijn:

  • Ziekte: bijvoorbeeld door chemotherapie of bestraling bij kanker. De eierstokken raken dan aangetast door de schadelijke stoffen in de behandeling en 'verouderen' daar wel tien tot vijftien jaar door. 
     
  • Operatie aan of verwijdering eierstokken: met name als de eierstokken verwijderd worden, kan dat hele hevige overgangsklachten veroorzaken. Je maakt dan plotseling geen vrouwelijke hormonen meer aan en komt abrupt in de overgang. 
     
  • Genetische afwijking: in sommige families veroorzaakt een verandering in de genen (genetische mutatie) een vervroegde overgang.
     
  • Auto-immuunziekte: Door een afwijking in het immuunsysteem, kan je lijf zich tegen je eigen organen keren. Dat kunnen dus ook de eierstokken zijn, wat dan de kans op een vervroegde overgang flink vergroot.

 

Diagnose

Wordt je maar niet ongesteld of steeds minder ongesteld en heb je het vermoeden dat je weleens vervroegd in de overgang kan zijn geraakt? Ga dan vooral naar de huisarts. Die kan met een bloedonderzoek laten vaststellen of je POI hebt. Let wel op: om een goed beeld te krijgen, moet je dan wel langer dan een maand geen hormonen slikken, zoals bijvoorbeeld de pil.  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Jong en uitgeblust: kinderen met een burn-out

Onvruchtbaar

Als blijkt dat je daadwerkelijk vervroegd in de overgang bent geraakt, betekent dat dat je eierstokken niet meer of slecht functioneren. De kans dat je spontaan zwanger wordt, daalt naar tien tot vijftien procent, ook al ben je nog jong gneoeg en gezond. Hormoonstimulatie is geen optie, maar eiceldonatie kan uitkomst bieden. Meer informatie vind je onder meer hier op Gezondheidsplein.nl

Daarnaast kan je ook andere klachten hebben - dezelfde als bij de reguliere overgang: opvliegers, nachtzweten, onregelmatige (en op termijn geheel verdwenen) menstruatie. Stemmingswisselingen, slaapproblemen en seksuele klachten komen ook vaak voor. Dat is op elke leeftijd al vervelend genoeg, maar nog extra als je relatief jong bent en misschien nog wel een kinderwens hebt. 

Voor dit artikel werkten we samen met Gezondheidsplein.nl. Daar vind je nog veel meer artikelen over de overgang en bijbehorende klachten.

`