Zondaginterview

Jelle leeft, Jelle loopt, Jelle lacht: 'Maar het vriendje voor wie ik viel, ben ik kwijt'

23 december 2018 07:00 Aangepast: 27 december 2018 12:06
Jelle (rechts) en zijn vriendin Doete. Beeld © Privéfoto

Jelle van Gorkom (27) stond jaren in de spotlights dankzij zijn BMX-carrière. Nu revalideert hij in de luwte na een heftig ongeluk. RTL Nieuws sprak Jelle en zijn vriendin Doete. "We zijn een ander stel geworden."

Koffieapparaat aan. Koffie inschenken. Suiker erbij. Zak koekjes pakken (speculaasjes). Zak koekjes openmaken. Naar de bank toe lopen. En gaan zitten. 

Het lijken simpele handelingen die de 27-jarige Jelle van Gorkom uitvoert op een doodnormale donderdagmiddag. Begin dit jaar had hij niet durven dromen dat hij ze zou kunnen uitvoeren. Sterker nog: Jelle was niet eens aanspreekbaar. Hij lag in een diepe coma in het Radboud UMC in Nijmegen. Het woord 'kasplantje' was al gevallen. 

'Dit is zo frustrerend'

Maar Jelle is nu, bijna een jaar later, allesbehalve een kasplantje. "Het duurt allemaal alleen wat lang, hè", verontschuldigt hij zich als hij gaat zitten. "Mensen denken soms dat ik gewoon een heel rustig persoon ben. Maar ik kán gewoon niet sneller, zo frustrerend." 

Ooit kon hij wel sneller. Tot 9 januari van dit jaar was Jelle een topsporter, een van de beste Nederlandse BMX’ers. Hij werd twee keer tweede op het WK en won zilver op de Olympische Zomerspelen in Rio, in 2016.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

BMX'er Jelle van Gorkom pakt zilver op Spelen

Poster

In zijn woonkamer hangt een grote poster van die wedstrijd in Brazilië: Jelle bezig met een afdaling. "Als ik op die fiets zat, dan voelde ik me vrij. Dan vergat ik alles. Op zo’n fietsje ben je wendbaar, je vliegt door de lucht, bent in het moment. Bang ben ik nooit geweest." Hij spreekt soms nog wat onduidelijk, de woorden rollen langzaam zijn mond uit.

2,5 was-ie toen hij voor het eerst op een BMX zat. De kinderen in de straat deden het, dus Jelle wilde ook. Rond zijn twaalfde besefte hij: ik kan dingen die anderen niet kunnen. Hij ging steeds meer trainen, er volgden wedstrijden, hij kreeg een coach. "Ineens viel ik op."

Jelle tijdens een wedstrijd in 2016. Jelle tijdens een wedstrijd in 2016.

Lullige manier

Media schreven over hem, El Matador, de onverschrokkene. Hij heeft 'geen ene milliseconde' gedacht dat het misschien weleens mis kon gaan. "En dan ook nog op zo’n lullige manier…"

Hij zucht. Moeilijk vindt-ie het niet om over het ongeluk te praten. Een grijns. "Ik weet er toch niet zo veel van. Alles wat ik weet, heb ik van familie gehoord." Hij legt zijn rechterhand op zijn hoofd. "Ik was meteen na de val nokkie. Weg."

'Ik geef niemand de schuld'

Jelle en zijn BMX-maatje wilden nog één oefening doen. Hij reed naar beneden, volle vaart – zoals hij altijd doet. Er bleek nog een ketting over de baan te hangen, die er hing als de baan gesloten was.

'Onoplettendheid', zegt Jelle er nu over. "Ik geef niemand de schuld. Of misschien geef ik iedereen wel de schuld. Maar ook mezelf." Niet dat hij spijt heeft. "Die sport heeft me zo veel gebracht. Ik denk niet dat ik anders had gewild."

Doodsangsten

Terwijl hij dat zegt, komt zijn vriendin thuis. Doete heet ze, 25 jaar, werkzaam als model in het buitenland. Jelle en zij zijn al een paar jaar samen. Voor Jelles BMX-droom hebben ze dit huis in het Gelderse Duiven gekocht, een paar maanden voor het ongeluk. Zo was hij dicht bij Papendal in Arnhem, om te trainen. "Je kunt niemand de schuld geven, maar ik ben wel boos dat het is gebeurd", bekent Doete.

"Het klinkt heel hard, maar als die ketting er niet had gehangen, dan had ik mijn vriendje nog op wie ik zo verliefd ben geworden. En dan had ik niet zo in doodsangsten gezeten."

Jelle is met 180 kilometer per uur, loeiende sirenes, naar het ziekenhuis gebracht. Jelle lacht. Jongensachtige blik. "Echt jammer. Maak je dat een keer mee, lig je in coma!"

Gehaktballetjes voor Jelle

De BMX’er liep gebroken ribben op, een breuk in het gezicht, een scheurtje in de schedel en beschadigingen aan zijn lever, milt en nieren.

Doete: "In het begin denk je nog: dat komt snel goed. We hadden drie dagen voor het ongeluk Jelles verjaardag gevierd, en er waren nog gehaktballetjes over. Die mocht ik aan niemand geven van Jelle, had hij nog gezegd, want die wilde hij zelf opeten. Dus toen ik na het ongeluk thuiskwam, dacht ik: wat er ook gebeurt, die gehaktballetjes moet Jelle nog opeten."

Pas na twee weken – 'toen waren die balletjes dus allang over de datum' – werd Jelle wakker. "Ik wilde praten, er kwamen allemaal woorden in mijn hoofd op, maar het lukte niet. Zo'n gekke gewaarwording." Doete lacht. Nu, achteraf, durft ze dat. "Ik heb nog filmpjes dat je tegen me zegt dat je van me houdt. Maar je zegt het zó zacht, je fluistert het, dat ik drie keer vraag: 'Wát zeg je lieffie?'"

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

BMX'er Jelle van Gorkom zet rentree als topsporter uit zijn hoofd

Reutelende ademhaling

Bewegen lukte Jelle ook niet. "Dat was eng", zegt Jelle. Doete: "En het gekke was: iedereen feliciteerde me, want het was toch fijn, dat Jelle uit zijn coma was? Maar je moest eens zien hoe hij erbij lag." 

Ze maakt een reutelend geluid. "Zo klonk zijn ademhaling. En hij keek dwars door ons heen. Alsof hij ons niet zag." Jelle: "Ik vroeg aan mijn vader wat er aan de hand was. Hij zei dat het heel ernstig was."

Nooit meer lopen?

Toch heeft Jelle geen moment gedacht: ik kan nooit meer lopen. Doete wel. "Ik was veel in paniek, durfde niet alleen in dit huis te slapen. Want wat staat mij, óns, nog te wachten? Het was ook heel gek om ineens niets meer van hem te horen. We hadden altijd de afspraak, waar we ook waren: we zijn voor elkaar de eerste die we spreken als we opstaan, en de laatste als we gaan slapen. Ineens was het zo stil. Dus toen Jelle in coma lag, ging ik elke avond voor het slapengaan langs. Om even te zeggen: 'Welterusten lieffie'."

Jelle was zich, toen hij bij was, vooral bewust van het feit dat het eerste jaar voor revalidatie van levensbelang is. "Ik wilde geen seconde verliezen en liggen was niet goed voor me. In het ziekenhuisbed heb ik, op eigen verzoek, al oefeningen van de fysio gekregen. En ook in de revalidatiekliniek wilde ik meer en meer. Ze moesten me afremmen." 

Doete: "Als een revalidatiearts vijf minuutjes te laat kwam, dan werd-ie boos hoor." Jelle: "Ja maar schatje, ik wilde gewoon geen kasplantje worden. Ik heb me daar meteen tegen verzet. Mijn wilskracht moest het winnen."

 

Jelle wilde niets anders dan trainen, trainen, trainen. Jelle wilde niets anders dan trainen, trainen, trainen.

Vriendje kwijt

Dat is gelukt. Of nou ja. Deels. Want Jelle leeft, Jelle kan lopen, praten, lachen, denken, maar hij en zijn vriendin geven ook toe: Jelle is Jelle niet meer. "Ik ben het vriendje voor wie ik viel, wel kwijt", zegt Doete. "Ik vind hem nog steeds fantastisch, ik hou zielsveel van hem, maar het is pittig, ons leven is anders, de rolverdeling is anders. Ik doe meer in huis, en dat is wennen. Ik kan moeilijk aan hem vragen 'lieverd, ruim jij de tafel even af?'"

"Ik ben trager in alles", legt Jelle uit. "Overal waar je 'even' voor zet in het normale leven, kan ik niet meer zomaar doen. Even lunchen, even naar de supermarkt, even koffiedrinken, even stofzuigen. Zelfs naar de wc gaan moet ik echt inplannen."

Van BMX naar rolstoel

Zijn rolstoel heeft hij nodig voor de lange afstanden, want de linkerkant van zijn lijf hapert, zowel zijn been als zijn arm. "De fijne motoriek is weg en het praten gaat nog moeilijk", vertelt Jelle. Daarom vertelt hij zijn verhaal ook. "Iedereen heeft het maar over mijn sportcarrière, en over de val. Niemand weet hoe het nu gaat, en hoe het is om ineens een handicap te hebben."

Hier staat Jelle voor het eerst sinds het ongeluk. Hier staat Jelle voor het eerst sinds het ongeluk.

Sterk vermagerd

Doete laat een filmpje zien van Jelles eerste passen. Op het beeld is een sterk vermagerde jongen te zien. "Dit was zó'n overwinning", zegt Jelle. "Ik stond gewoon weer." Doete: "Ik ben zo trots op hem. Het is zo'n harde werker, ik denk dat hij nu nóg harder werkt dan voor zijn sport."

Behalve trots heeft het stel ook eenzaamheid gekend. Vrienden en vriendinnen waren bezig met leuke dingen, hun leven opbouwen. Carrière maken, reizen, samenwonen, een huis kopen. "Wij zaten, en zitten, in zo’n ander proces", vertelt Doete. Jelle knikt. "Dit was niet wat we voor ogen hadden."

Jelle in zijn rolstoel, die hij nu alleen nog nodig heeft voor lange afstanden. Jelle in zijn rolstoel, die hij nu alleen nog nodig heeft voor lange afstanden.

'Ik wil niet stilzitten'

Maar ze redden het samen. Dat weten ze zeker. "Ik hou zielsveel van die jongen. Oók zonder zijn BMX." Want fietsen, dat wordt 'm niet meer. Zei Jelle na zijn ongeluk nog vastberaden dat hij terug zou komen de sport in, in oktober dit jaar maakte hij bekend dat hij zijn rentree als topsporter uit zijn hoofd zet.

"Het kan niet meer, dat besef ik nu wel. Dat vind ik moeilijk, maar mijn leven gaat voor."

Hij gaat vanaf volgend jaar drie dagen in de week naar Daan Theeuwes Centrum in Woerden om verder te revalideren. "Ik heb er wel zin in. Ik wil niet stilzitten." Doete: "We gaan er weer voor de volle honderd procent voor."

Dan richt ze zich tot haar vriend. "Maar Jel, ik denk dat we moeten accepteren dat het niet meer wordt zoals het was." Jelle: "Maar wel beter, lieverd. Dat beloof ik je."

Doete helpt Jelle met revalideren in het water. Doete helpt Jelle met revalideren in het water.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore