Fit & gezond

Stap voor hap? Het nut van stappentellers

14 december 2018 09:28 Aangepast: 06 mei 2019 16:43
Beeld © iStock

Neem nog maar een kransje. En een stukje stol. Over een paar dagen ligt er een stappenteller of een sporthorloge onder de boom en dus ga je in het nieuwe jaar echt pieken met je conditie - hoopt journalist Hanneke Mijnster zelf tenminste. Want werkt het wel echt, zo'n ding om je pols?

Ik gebruik nu al een tijdje de StepsApp op mijn telefoon en weet inmiddels precies dat mijn rondje naar de supermarkt 1280 stappen is en dat ik na een dagje festival 25.000 stappen heb gezet en 800 calorieën heb verbruikt. Op een gemiddelde dag met werken, boodschappen en kinderen kom ik zo aan de 5000, maar dat is slechts de helft van de algemene richtlijn. Dus ook ik maak ‘s avonds vaak een ommetje en sprokkel er dan nog zo’n 2000 bij. Goed bezig toch?

Ja en nee, vindt sportpsycholoog Jan Sleijfer. “Het meetbaar maken van health en fitheid is populair nu en makkelijker dan ooit. Je kunt alles meten en checken, van stappen tot hartslag, vetmassa en zuurstof. Dat is vooral zo populair omdat er geld aan te verdienen is. Mensen zijn gevoelig voor prestaties en voor complimenten van hun omgeving. En nu je op social media kunt delen dat je zo goed hebt hardgelopen of zo ver hebt gefietst, is het nog makkelijker om aan je omgeving te laten zien dat je actief bezig bent. En dat is prima natuurlijk, zolang je het uiteindelijk maar voor jezelf doet.”

Klinkt logisch. En dat doe ik ook, want ik geniet van de buitenlucht, het fitte gevoel en ja, ook van die mooie score als ik de 10.000 wél haal. Een digitale schouderklop, die wel wat tijd en moeite vergt.

Als het maar past
Volgens Marike van Heuvelen, bewegingswetenschapper bij het Centrum voor Bewegingswetenschappen van het Universitair Medisch Centrum Groningen, maakt het niet zoveel uit of je nu een lange wandeling maakt, of een paar keer per dag een stukje loopt. “Alle beweging is goed voor je. Er is onderzoek gedaan of het uitmaakt of je een half uur aaneen loopt of bijvoorbeeld drie keer op een dag 10 minuten. Voor het effect op uithoudingsvermogen en gezondheid maakt lang of kort lopen niks uit. Blokken van 10 minuten zijn gemakkelijker in te passen in je dagelijkse leven, dus het is een prima plan om je auto verder weg parkeren en 10 minuten stevig door te lopen naar kantoor of huis.”

Maar welke dan?

Of je het nou een stappenteller, sporthorloge, wearable of activitytracker noemt, ze doen allemaal hetzelfde. Maar doen ze ook allemaal even veel en even goed? Onze collega's van Bright.nl testte er een aantal uit. Klik op de naam om de hele review te lezen of te kijken.

1. Fitbit Alta HR

Deze stijlvolle fitnesstracker kan je echt dragen als een sieraad, maar is soms niet heel nauwkeurig als het op de hartslagmeting aankomt. 

2. Garmin Forerunner 645

Als je echt alleen een stappenteller zoekt om mee te wandelen, is dit sporthorloge misschien wel iets te uitgebreid (en dus aan de prijs). Maar hij kan dan ook wel echt alles!

3. Samsung Gear Fit2 Pro

Dit horloge ziet eruit als een fitnesstracker, maar heeft alle functies van een smartwatch. Kan je onder het wandelen ook nog je berichten checken of je Spotify-lijst luisteren.

4. Fitbit Versa

Fitbit staat bekend om z'n fitnesstrackers, maar heeft nu ook smartwatches waar je nog steeds heel goed je sportieve ambities op kan bijhouden, of je nou wandelt, fietst of zwemt. Helaas zonder gps-tracker, maar wel mooi en gebruiksvriendelijk.

5. Apple Watch series 4

Nogal aan de prijs en alleen geschikt voor als je een iPhone hebt, maar wel met een snel horloge met een mooi ontwerp en goede fitnessfuncties. 

Wil je kans maken op een Polar Vantage sporthorloge ter waarde van 279 euro? Klik dan snel hier.

 

Die norm van 10.000 stappen is niet willekeurig. Dit aantal is geschat uit metingen bij mensen die voldoen aan bepaalde beweegnormen, legt Van Heuvelen uit. “De meest gehanteerde norm voor volwassen mensen is 150 minuten matige tot intensieve inspanning per week. Dat is bijvoorbeeld vijf dagen per week 30 minuten flink doorstappen. Mensen die voldoen aan deze norm zijn ook gemeten met een stappenteller. Het blijkt dat je ongeveer 10.000 dagelijkse stappen nodig hebt om de norm te halen.

De eerste 7000 stappen haal je uit normale dagelijkse activiteiten en de overige 3000 stappen uit de matige tot intensieve inspanning (bij 100 stappenper minuut). Het is een gemiddelde, er is veel variatie, want mensen verschillen ook in normale dagelijkse activiteit en de ene mens maakt grotere stappen dan de andere. Het is niet zo dat de norm voor iedereen 10.000 stappen is. Kinderen zouden minimaal 60 minuten per dag moeten bewegen. Vertaald naar stappen kom je dan op zo’n 14.000 uit. Voor ouderen ligt de norm juist lager, op 7.000 stappen, omdat zij langzamer lopen en minder stappen per minuut maken. 10.000 is dus een globale richtlijn en zeker niet heilig.”

Goed. In mijn geval betekent dat dus dat ik een zittender bestaan leidt dan ik zelf dacht. Als ik redelijk mijn best doe, kom ik aan 7000 stappen per dag. Voor die laatste 3000 moet ik echt op pad. Heb ik mezelf toch even mooi overschat. Misschien moet ik inderdaad maar zo’n fitbit op mijn verlanglijstje zetten, want hoe secuur is het appje op mijn telefoon nu eigenlijk?

Luister naar je lijf
Bewustwording is de sleutel volgens sportpsycholoog Sleijfer. En dat zit ‘m niet alleen in het tellen van je stappen, maar ook in een app die laat zien hoeveel tijd je die dag achter achter het schermpje van je telefoon gezeten hebt. “Je schrikt toch wel even als er 3 uur staat. Want wees eerlijk: wat had je in die drie uur allemaal nog meer kunnen doen? Lekker bewegen bijvoorbeeld, of gewoon even de deur uit. Een vriend bezoeken.”

Volgens Sleijfer is een gadget lang niet heilig. Een gevaar met dit soort kerstcadeaus is bijvoorbeeld dat je vooral een effect voor de korte termijn bereikt. Het is niet voor niks dat sportscholen de meeste ‘donateurs’ werven in januari. Het mooie ervan is wel dat je je met een stappenteller bewust wordt van hoeveel - of hoe weinig - je beweegt op een dag. “Zo’n apparaat legt bovendien de nadruk op het resultaat: wat heb je afgelegd in meters, calorieën, hartslag, en dat kan ten koste gaan van de aandacht voor het proces en vooral ook het plezier. Wandelen is juist zo fijn om even in het hier en nu te zijn. Kijk naar de omgeving, geniet van de frisse lucht en geef je hoofd even rust en ruimte. Scoren lijkt belangrijker dan bewegen, terwijl het dan juist energie kost in plaats van oplevert. Luister liever naar je lichaam dan naar je stappenteller. Raak niet vervreemd van je eigen lijf. Je loopt lekker, je geniet en voelt je goed, en dan kijk je op je metertje en dan is het weg. Want: blijkbaar ging je vandaag niet zo ver of zo hard als de vorige keer. Weg gelukzalige gevoel. Dat is toch zonde?”

Rust en routine
Daar heeft ‘ie zeker gelijk in. Wandelen is heerlijk, maar je kunt er volgens hem niet al je beweging mee afkopen. Wandelen is goed, vult bewegingswetenschapper Van Heuvelen aan, maar niet genoeg. “Van wandelen alleen word je niet sterker, en je hebt ook spierkracht nodig. Spierversterkende oefeningen horen er dus net zo goed bij. Dat hoeft niet in de sportschool, vaker de trap nemen helpt ook al.”

Sleijf maakt er liever een concreet plan van. Als je in januari een maand lang meet hoeveel je beweegt op een dag, met lopen, met tuinieren, schoonmaken en op je werk, en dat als beginmeting beschouwt, dan is zo’n kekke gadget een uitkomst. “Wordt je bewust van hoe het nu met je beweging is gesteld en maak een verbeterplan. Hoe klein ook. Ga bijvoorbeeld altijd staan als je belt, of loopt kleine rondjes door de kamer. Neem overal de trap in plaats van de lift. Zet de printer niet naast je bureau, maar in de hal. Kleine aanpassingen die je extra laten bewegen. En maak een wandelingetje elke avond, náást je normale sportroutine. Hou dat eens honderd dagen vol en draag je fitbit dan weer een hele maand om het verschil in routine te meten. Geniet gewoon van wat je doet, we hebben al genoeg deadlines op een dag. Laat beweging er niet ook een zijn, maar laat het gewoon een fijne opkikker zijn. Een moment van rust, zelfs.”

5 wandelingetjes door de stad

Wil je nog even snel een leuke wandeling maken, maar heb niet de tijd (of het geduld) om naar het bos of de duinen te rijden? Een ommetje door je stad of dorp is net zo leuk en lekker.

Haarlem
Langs de hofjes van Haarlem, romantisch en heerlijk verlicht in de koude winteravonden. En kijk ook eens in de Vijfhoek. Je wil er nooit meer weg.

Arnhem
De historische stadsroute van Arnhem blijft mooi. Via de laatgotische kerk naar het oudste koffietentje van de stad.

Leeuwarden
Wist je dat de NS ook hele leuke wandelroutes heeft uitgezocht? Deze door Leeuwarden bijvoorbeeld. 6,5 kilometer en dus prima te doen. Monumenten, grachten en winkeltjes. Gesellich!

Breda
Het centrum van Breda is historisch, maar een wandeling door het Mastbos en het knusse Ginneken is minstens zo leuk. Deze wandeling is met 11 kilometer vrij lang, maar voor een paar extra passen in de avond kun je gerust halverwege instappen en dat bos lekker laten voor wat het is.

Amersfoort
Het historisch hart van Amersfoort is een lust voor het oog. Heb je de tijd, loop dan eens door de bossen bij Vathorst. Stap je liever even tussen de mensen, dan is deze route door het centrum een aanrader. Middeleeuwse schatten en hedendaagse gezelligheid wisselen elkaar af.

En van zelf leuke routes uitstippelen word je ook blij. Loop eens langs vijf plekken waar je een mooie herinnering aan hebt bijvoorbeeld, bezoek de mooiste straat in je omgeving of maak een tourtje langs drie vrienden die je al een tijdje niet hebt gezien. Afstandmeten.nl en natuurlijk Google Maps zijn je vriend.

Dat is volgens Van Heuvelen ook de sleutel tot succes. “Bewegen is goed en meer bewegen is beter. Een avondwandeling kan stress verminderen en je slaapt er ook nog eens beter door. En als je de wandeling dan ook nog leuk vindt, dan is dat de beste motivatie. Mooi als een gadget daarbij helpt, maar het moet niet de enige motivatie zijn, want als de nieuwigheid er vanaf is, val je net zo makkelijk weer terug in je couchpotatoe-leventje. Plezier in bewegen en het besef dat het goed voor je is, dat is het enige dat telt.”

Ik moet denken aan die slogan van de Belastingdienst: Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker. Wandelen en bewegen kun je wel leuker maken, als je het een beetje slim aanpakt. Een leuke route scheelt de helft, en zo’n mooi ding om mijn pols vergroot de feestvreugde nog meer. Ik geloof dat ik die fijne smartwatch dus niet online bestel, maar in een drafje naar het winkelcentrum snel. Zijn meteen weer 4000 stappen!

RTL Nieuws

`