Gezondheid

Prikkelbaar of ronduit agressief? De hitte kun je niet de schuld geven

02 augustus 2018 15:00 Aangepast: 02 augustus 2018 15:07
Archieffoto. Beeld © iStock

Daar gaan we weer: de tweede hittegolf van deze zomer breekt aan. Tijd om een hardnekkig fabeltje de wereld uit te helpen. Nee, we krijgen geen korter lontje door het extra warme weer. Maar de hitte heeft op een Nederlander wel een ander effect dan op bijvoorbeeld een Fransman.

Het is niet zo simpel als mensen denken, zegt Jaap Denissen, hoogleraar psychologie in Tilburg. "'Sorry meneer de rechter, het was zo warm, ik had mezelf niet in de hand.' Nee, zo werkt het niet. Geweld kan nooit worden gerechtvaardigd door stress of hitte."

Meer geweld op hete dagen

​Een recente 'meta-analyse' (een studie van veel verschillende studies) laat zien dat er geen reden is om aan te nemen dat hitte agressie veroorzaakt. Denissen: "Een verband is er wel, maar dat wordt verklaard door andere factoren."

Ook psychiater Carl Blijd legt het zo uit in een uitzending van RTV Noord: "Onderzoekers zagen in statistieken dat er meer geweld plaatsvindt bij hogere temperaturen. Maar het gaat te ver om te zeggen dat hitte voor meer criminaliteit zorgt. Anders zou je dat in de tropen, waar ik vandaan kom, overal zien. " 

Langer op straat, meer alcohol

Hoe zit het dan wel? Met mooi weer zijn meer mensen langer op straat en wordt er meer alcohol gedronken, verklaart hoogleraar Denissen. De kans dat er geweld of iets anders vervelends plaatsvindt, is dan gewoon groter dan wanneer mensen thuis op de bank blijven zitten.

We weten wel dat Nederlanders vergeleken met bijvoorbeeld Fransen of andere mensen die dichterbij de evenaar wonen meer beïnvloed worden in hun gedrag door temperatuurverschillen, vult sociaal psycholoog Hans IJzerman aan. Hij is universitair hoofddocent aan de ​Université Grenoble Alpes en doet onderzoek naar hoe temperatuur het gedrag en gevoel van mensen beïnvloedt. "Een Nederlander kan iets agressiever worden of juist wat socialer reageren als het plotseling heet is, maar ik moet erbij zeggen dat dit niet meer dan een educated guess is."

Koken van woede

Dat in ons hoofd toch nog het idee bestaat dat de hitte altijd voor een kort lontje zorgt, is niet zo gek. In de psychologie is lang geloofd dat het zo is, zegt Hans IJzerman. Daar komt bij dat in veel talen hitte en agressie aan elkaar worden gelinkt. Denk aan 'koken van woede' en 'heethoofd'."

Bovendien, zegt Jaap Denissen, "als je boos bent, krijg je het warm, gaat je hart sneller kloppen en krijg je een rood gezicht. ​Als de warmte van buiten komt, komen dezelfde processen op gang. Maar dat wijst natuurlijk nog niet per se op een causaal verband."

Dit doet hitte wél met je hoofd en lichaam:

Als je te lang in de hitte blijft kan je er ook flink beroerd van worden. Hoe werkt dat eigenlijk, en wat doet extreme hitte met je lichaam? In deze video legt verslaggever Britta Sanders het uit.

Meer op rtlnieuws.nl:

`