Gezondheid

Topschaatsster Thijsje Oenema kreeg kanker: 'Ik kijk de Olympische Spelen nu op tv'

11 februari 2018 07:26 Aangepast: 05 juni 2018 15:56
Thijsje in New York. Beeld © Privéfoto

De oud-teamgenoten van Thijsje Oenema (29) schaatsen dit weekend hun eerste wedstrijden op olympisch ijs. Maar de recordhoudster op de 500 meter is er zelf niet bij. "Ik was een gezonde topsporter die ging voor medailles op de Spelen en werd een patiënt die hoopte dat ik deze Spelen nog mocht meemaken op tv."

Geen enkele Nederlandse schaatsster is sneller op de 500 meter dan Thijsje Oenema. In haar kast hangen tientallen medailles, waaronder drie gouden, die ze won tijdens NK's, en een zilveren van de WK afstanden. In 2010 stond ze in Vancouver aan de start van de Olympische Spelen.

Acht jaar lang schaatste ze mee op topniveau. Dit jaar kijkt ze de Olympische Spelen thuis. Na de diagnose uitgezaaide melanoomkanker veranderde haar focus en stopte ze met topsport. "Nu rijd ik elke dag naar kantoor en kijk ik de Spelen thuis." 

Gekke moedervlek

Er was niks aan de hand, tot haar moeder in 2013 vond dat ze maar eens naar de dokter moest met 'die vreemde moedervlek op haar pols'. "Het was september, middenin mijn trainingsperiode. Ik was jong, fit en had een heel seizoen voor me. Ik had helemaal geen zin om naar de dokter te gaan, maar op aandringen van mijn moeder liet ik dat plekje toch maar weghalen."

De dokter stelde haar gerust, het was vast niks. "Maar het was een kwaadaardige huidtumor, een melanoom." De dermatoloog sneed alle plekken weg. Ze had geen uitzaaiingen en hoefde geen chemo. Met een brace om haar pols schaatste ze verder. Een jaar later werd ze Nederlands Kampioen sprint en vierde op het Wereldkampioenschap afstanden. "Ik was niet goed genoeg om naar de Olympische Spelen in Sotsji te gaan, maar ik herstelde snel."

Bekijk hier hoe Thijsje naar het Nederlands record van 37.06 schaatst:

Tijdens het WK Sprint 2013 in Salt Lake City schaatste Thijsje een nieuw Nederlands Record op de 500 meter voor vrouwen. Het record staat nog steeds op haar naam.

'Ik wilde me nog even plaatsen voor de wereldbeker'

Twee jaar lang ging het goed. "Ineens kreeg ik hele heftige buikpijn. In het ziekenhuis zag de arts dat er een cyste op mijn eierstok zat." Weer zat ze middenin het schaatsseizoen. "De artsen wisten zeker dat het goedaardig was en ik wilde me nog plaatsen voor de wereldbeker. Dus liet ik de cyste verwijderen en pakte ik na mijn herstel de trainingen weer op. Ik dacht: hop, dat ding eruit en verder."

De artsen lieten haar geloven dat er niks aan de hand was. "Ik hoefde ook niet naar het ziekenhuis te komen voor de uitslag. Ze zouden me bellen." Dat deden ze twee weken later, toen Thijsje net klaar was met haar wielrentraining. "Ik had mijn fietskleding nog aan toen de telefoon ging. 'Kom toch maar naar het ziekenhuis', zei de arts. Hij stelde me niet gerust, ik wist meteen dat het niet goed was."

Chemo's hebben geen zin

Na het ontdekken van haar melanoom in 2013 had ze op internet gelezen dat 90 procent van de patiënten met uitgezaaide melanoomkanker binnen een jaar dood is. "De arts zei dat chemotherapie geen zin had. 'Wat gaan we dan doen?' vroeg ik hem." Ze werd doorverwezen naar een arts in Amsterdam die met een therapie bezig was die in Amerika goede resultaten had: een nieuw soort immuuntherapie.

De bijwerkingen waren heftig. "Van een jonge, gezonde vrouw veranderde ik in een bejaarde. Ik was blij als ik op een dag kon douchen en mezelf naar de bank kon slepen. Op andere dagen lag ik de hele dag misselijk in mijn bed."

Ze wist niet of de therapie zou aanslaan. "De combinatie van therapieën was nog in de onderzoeksfase. 'We proberen mensen beter te maken', had de dokter me verteld. Dat vond ik beter klinken dan 'levensverlengend'. De arts zei dat het 'spannend' was. Ik had geen keuze, het was de beste mogelijkheid die ik had."

De dokter is positief

"Zodra ik de diagnose kreeg, stond alles in het teken van overleven. Ik hoopte dat ik hier levend uitkwam, dat ik een toekomst mocht hebben. Ik gaf me over aan de therapie en deed er alles aan om beter te worden. Schaatsen was even heel ver weg."

Na drie maanden kreeg ze haar eerste scan. "Ik durfde nergens op te hopen en hield me niet bezig met de uitslag." Uit de scan bleek dat ze helemaal schoon was. "Hoe meer positieve scans er kwamen, hoe vaker ik dacht: misschien heb ik toch een toekomst."

Haar dokter is positief, daar haalt ze hoop uit. "Zijn patiënten bleven maar overlijden. Nu heeft hij het hartstikke druk omdat patiënten terugkomen, ze blijven leven. Ik ben nu twee jaar kankervrij, waarom niet tien jaar, denk ik nu."

'In de collegezaal was ik anoniem'

Tijdens een van de vele PET/CT-scans begon haar nieuwe carrière. "Zo'n scan duurt uren. Eerst krijg je een radioactief glucose ingespoten zodat kanker zichtbaar wordt, vervolgens lig je urenlang in zo'n scan alleen met je gedachten. Eén scan ging veel sneller, die was van Philips. Daar werd ik ongelooflijk gelukkig van."

Vorig jaar oktober haalde Thijsje haar master in Finance én in International Financial Management. "Een uurtje college was het hoogtepunt van de week. In de grote collegezaal was ik anoniem, ik was niet die patiënt of die schaatser die was gestopt. Ik was iets aan het doen wat me terugbracht in de normale wereld. Langzaam krabbelde ik op." Ze wilde wat terugdoen voor de gezondheidszorg en solliciteerde bij Philips.

Miniatuurvoorbeeld

In oktober 2017 haalde Thijsje twee masterstudies aan de Universiteit van Groningen.

Kantoorbaan en files

Sinds een paar maanden doet ze een driejarige traineeship bij Philips. Ze is financial controller en zit op de divisie waar ze medische apparaten en onder andere IT-systemen in ziekenhuizen in Afrika verkopen. "Als ik ergens anders op de wereld deze ziekte had gekregen, was ik er misschien niet meer geweest. Nu kan ik iets terugdoen, andere patiënten verder helpen. Dat is fantastisch."

Geen nationale kampioenschappen, geen wereldbekers en geen Olympische Spelen, maar elke dag in de auto naar kantoor. Van negen tot vijf werken. "Daar heb ik vrede mee. Ik maak mooie reizen, ben met mijn moeder naar Ierland geweest, heb mijn zusje in Mexico opgehaald toen ze daar studeerde en ben met oud-teamgenoten naar New York gegaan. Ik plan mijn toekomst niet te ver vooruit, maar doe vooral wat ik nu leuk vind. Mocht het misgaan, dan heb ik in ieder geval een leuk leven gehad."

Olympische Spelen

"Ik kom vaak in Friesland en heb meegetraind met de meiden van Gewest Friesland​. Ik heb pasta voor ze gekookt na een training en schaats zo af en toe een rondje mee. Mijn oude tempo haal ik niet, maar als ik de ijsbaan van Thialf binnenloop en mijn schaatsen onderbind, geniet ik van mijn rondjes op het ijs. Ik word ongelooflijk blij van schaatsen, dat zal ik altijd blijven doen."

En de Olympische Spelen? "Ik heb af en toe contact met de schaatsers in het olympisch dorp. Ik hoop dat ze medailles binnenslepen. Op de 500 meter hoop ik dat Nao Kodaira wint. Twee jaar zat ik bij haar in het team. Tijdens trainingskampen deelden we af en toe een kamer. Zij rijdt veel wereldrecords en mag van mij met de gouden plak naar huis. Ik ben heel nieuwsgierig en zal de wedstrijden vanaf de bank volgen. Als ik niet hoef te werken tenminste."

`