Meester Mark

Alle moeders zijn moe

14 september 2018 08:04 Aangepast: 14 september 2018 13:26
De scholen zijn begonnen. En veel ouders zijn meteen alweer doodop. Beeld © ANP

Alle moeders zijn moe, merkte 'Meester Mark' van der Werf (42) tot zijn schrik toen hij een jaar lang ouders volgde voor zijn nieuwe boek Schoolpleinmoeders. "Ze proberen tegenover de buitenwereld de schijn op te houden dat het allemaal fantastisch gaat, maar ze zijn stuk voor stuk afgepeigerd."

Meester Mark: "Ik ben niet één moeder tegengekomen die fris, fruitig en vol energie was." Meester Mark: "Ik ben niet één moeder tegengekomen die fris, fruitig en vol energie was."

In eerdere boeken beschreef Van der Werf zijn eigen ervaringen in het onderwijs en die van andere juffen en meesters. Hij werkte een blauwe maandag als docent, maar hield daarmee op omdat hij naar eigen zeggen geen orde kon houden: "De scharen en lijmpotjes vlogen me om de oren."

Bemoeials en betweters

In die boeken werden ouders afgeschilderd als bemoeials en betweters, die steeds mondiger zijn geworden en tegelijkertijd steeds minder te porren zijn om te helpen op school. En hoewel dat beeld volgens Van der Werf niet helemaal onjuist is, besloot hij nu eens de kant van ouders te belichten. Waar lopen zij tegenaan? Hoe houden zij alle ballen in de lucht? Hij liep een jaar lang mee met tientallen basisschoolouders en kreeg meer en meer begrip voor die 'betweterige bemoeials'.

"Ze houden elkaar voor dat het geweldig gaat, terwijl ze op hun tandvlees lopen."

De grootste openbaring was voor Van der Werf toch wel dat de ouders, met name de moeders, zonder uitzondering doodop zijn. "Misschien was het mijn onwetendheid omdat ik zelf geen kinderen heb, maar ik schrok er echt van hoe moe ze allemaal zijn. Op social media en in duizend-en-één appgroepjes houden ze elkaar voor dat het geweldig gaat, terwijl ze zonder uitzondering op hun tandvlees lopen. Ik ben niet één moeder tegengekomen die fris, fruitig en vol energie was."

Toch, en daarvoor heeft Van der Werf niets dan bewondering, laten ze zich er niet door uit het veld slaan en storten ze zich altijd weer vol goede moed op hun onophoudelijke stroom van taken.

Mindfulness

Bij sommige gezinnen mocht de schrijvende ex-meester hun ochtendritueel aanschouwen. Opstaan, aankleden, boterhammen erin, tandenpoetsen, de een afzetten bij het kinderdagverblijf, de ander op school en dan zelf nog zorgen dat je op tijd op je werk komt. En na schooltijd wachten vaak weer buitenschoolse activiteiten: muziekles, sport, bijles, een logopedist, kinderpsycholoog of coach. Hij kwam zelfs kinderen tegen die mindfulnesstraining kregen. "Op de basisschool! Het viel me op dat heel veel kinderen naar iets of iemand toe gaan omdat er iets met ze aan de hand zou zijn. Volgens mij was dat vroeger veel minder."

"Ouders worden door school bedolven onder de berichten."

Waar veel ouders ook mee worstelen, is de soms gebrekkige communicatie vanuit school. "Dan krijgen ze bijvoorbeeld tientallen mailtjes met aanmaningen voor schoolreisjes die voor andere ouders zijn bedoeld, maar horen ze niets als de nieuwbouw van de school is vertraagd. Of ze krijgen 's avonds aan tafel van hun dochter te horen dat ze apart is genomen door juf Frida, om te beoordelen of ze nog een jaartje extra bij de kleuters moet blijven of al door kan naar groep 3."

Eenhoornpakjes

Voor ouders is het dan gissen wat er aan de hand is, zegt Van der Werf, terwijl het 'heel eenvoudig was geweest om van tevoren even te laten weten: hoor eens, we gaan van de week gesprekken voeren over zus en zo'. Dat soort dingen kreeg hij niet van maar één of twee ouders te horen, maar van iedereen. "Ze worden bedolven onder de berichten over een avondvierdaagse, maar missen de memo over de verkleeddag. 'Kwam mijn dochter op school aan in haar gewone kloffie, had de rest allemaal eenhoornpakjes en glittertoestanden aan', vertelde iemand. Dat zijn vervelende dingen."

Meester Mark: "Veel dingen die je in De Luizenmoeder ziet, kloppen gewoon." Meester Mark: "Veel dingen die je in De Luizenmoeder ziet, kloppen gewoon."

Al die ervaringen hebben ervoor gezorgd dat Meester Mark zich veel beter dan voorheen in de ouders kan verplaatsen. "Als ouders niet konden helpen op school, dacht ik als leerkracht nog: kom op, er valt altijd wel een mouw aan te passen. Maar nu ik met eigen ogen heb gezien hoe het er in die huishoudens aan toe gaat, snap ik beter dat het niet altijd kan. Je kunt je maar in zoveel bochten tegelijk wringen."

Luizen kammen

Intussen zijn er volgens Van der Werf ook heel veel vaders en moeders die wél heel actief zijn op school. "Mensen die onvermoeibaar kleuterwc'tjes staan te schrobben, lekkende kranen repareren en luizen kammen. Dat niemand meer een poot uitsteekt, klopt niet."

Terwijl Van der Werf met de research voor zijn boek bezig was, verscheen De Luizenmoeder op tv. In die enorme kijkcijferhit komt precies dezelfde thematiek aan de orde. Maar wie denkt dat de schoolpleintaferelen in de serie schromelijk worden overdreven, zal zich verbazen. "Veel dingen die je in De Luizenmoeder ziet, kloppen gewoon. Elkaar de ogen uitsteken met traktaties en sinterklaassurprises, geroddel op het schoolplein, gedoe rondom kinderfeestjes."

Maagverkleining

In het echt is het soms nog erger, zegt Van der Werf. "Ik ontmoette een stel moeders die stiekem foto's namen van de vaders op het schoolplein en daar dan kritiek op leverden. 'Die broek zit veel te strak', of 'dat overhemd ziet er niet uit'. Maar het is niet alleen maar roddel en achterklap, er waren ook vrouwen die heel goed bevriend raakten en elkaar inspireerden. Nadat iemand een maagverkleining had ondergaan en kilo's was afgevallen, volgden drie andere vrouwen haar voorbeeld."

"Laat je vooral niet opjutten door spectaculaire traktaties en schoolresultaten van anderen."

Wat hem ook positief verraste, was dat ouders veel meer bewondering hebben voor leraren dan hij dacht. "Die waardering wordt niet altijd uitgesproken naar de juffen en meesters, maar die is er wel degelijk." En andersom zou die waardering er ook best wat meer mogen zijn, denkt Van der Werf nu.

Hij wil ouders op het hart drukken wat milder voor zichzelf te zijn, en zich niet schuldig te voelen als iets een keer niet lukt. "Laat je vooral niet opjutten door de spectaculaire traktaties en schoolresultaten van anderen. In al die appgroepjes zijn ouders elkaar aan de lopende band de ogen aan het uitsteken en heeft iedereen het ogenschijnlijk zo ontzettend leuk. Het is maar schijn. Meerdere ouders reageerden opgelucht toen ik vertelde dat anderen óók afgepeigerd waren."

Schoolpleinmoeders – Lief, leed en luizen van Mark van der Werf is deze week uitgekomen bij uitgeverij Scriptum. Meer informatie over het boek is hier te vinden.

Moeders op het schoolplein. Moeders op het schoolplein.

Jullie ervaringen: 'Roddelende moeders, dáár word ik moe van'

Op onze Facebookpagina vroegen we 'schoolpleinouders' naar hun ervaringen met regeltjes en communicatie op school. Op dat laatste gebied valt hier en daar nog wel wat te verbeteren, blijkt uit de reacties.

"Communiceren?", schrijft Noëmy Stork. "Alles gaat digitaal op school, en dat laat ook nog te wensen over. Niets gaat meer persoonlijk, alleen de rapportgesprekken twee keer per jaar." Ook Jesje stoort zich daaraan: "Communicatie doet de school niet aan. Alles moet via een school-app, zelfs de ziekmelding. En de regels op school veranderen steeds, om gek van te worden."

Studiedag

Fleur Jansen kreeg tot haar verontwaardiging heel kort van tevoren een mededeling over een ouderavond. "Op tijden dat je denkt: kan dat niet anders? Ik bedoel, 18 uur?" Annie van der Velden kwam in de problemen toen de schoolleiding pas een week van tevoren liet weten dat de school dicht zou zijn in verband met een studiedag. "Dat was voor ons echt vreselijk."

Linda Schravendijk vindt het op haar beurt vervelend dat de school niet uitlegt waarom ze voor een schoolreisje naar een speeltuin in hetzelfde dorp 12,50 moet betalen, terwijl de entree normaal 1 euro is en er geen vervoer of versnaperingen bij zitten. "Ik hou mijn dochter thuis", schrijft ze. "Voor dat geld ga ik wel met haar naar een indoorspeeltuin, dan zit ik droog en heb ik ook nog patat en een drankje."

"De moedermaffia. Ze staan er nog als de school al drie kwartier bezig is."

Daarnaast zijn niet alle ouders het eens met de richtlijnen op school. Jeanine Gielis-Moonen zit het hoog dat haar kinderen op school verplicht groenten en fruit moeten eten en alleen nog water mogen drinken. "Het werd hen verboden om hun eigen meegebrachte lunch op te eten. Ze mogen niets lekkers meer eten, behalve dat fruit van school. Stimuleren, prima, maar opdringen…"

Zeikende moeders

Uit de reacties blijkt verder vooral dat veel ouders meer moeite hebben met de andere ouders dan met de schoolstaf. "Roddelende moeders, dáár word ik moe van", zegt Özkil.

'Zeikende moeders die er nog staan als de school al drie kwartier bezig is' en 'de moedermaffia' zijn veel ouders een doorn in het oog. Leidie Habets schrijft: "Tegenwoordig is het belangrijker om te weten wie gescheiden is na de vakantie, wie misschien is vreemdgegaan met de buurvrouw en welke haarkleur echt niet meer kan. Als iedereen op het schoolplein zich eens bezighoudt met hun kids en luistert naar de informatie die ze krijgen, dan worden ze niet zo moe van het roddelen en veroordelen van mensen."

`